ECB'nin Mayıs 2025 Tüketici Beklentileri Anketi Ne Anlatıyordu?

Yüzde 3,5 rakamı ise ECB'nin Mayıs 2026 anketine ait: tüketicilerin gelecek 12 ay için fiyatların yüzde 3,5 artacağını öngördüğü bu ankette, nisan ayındaki yüzde 4,0 beklentiye kıyasla belirgin bir düşüş görüldü . Bu nedenle Mayıs 2025 anketinin temel sonucu yüzde 2,8'lik beklenti düşüşüdür.

Mayıs 2025 anketinin temel bulguları

ECB'nin Tüketici Beklentileri Anketi, Euro Bölgesi'ndeki hanehalklarının fiyatlar hakkındaki algısını ve geleceğe dönük öngörülerini izliyor. Anket yaklaşık 19.000 tüketiciyi ve 11 Euro Bölgesi ülkesini kapsıyor .

Mayıs 2025 sonuçlarında öne çıkan noktalar şöyleydi:

• Gelecek 12 aya ilişkin medyan enflasyon beklentisi yüzde 2,8'e indi. Nisan ayında bu oran yüzde 3,1'di .
• Üç yıl sonrasına ilişkin beklentiler de geriledi. Beş yıl sonrasına ilişkin beklenti ise değişmedi .
• Tüketicilerin geride kalan 12 aya ilişkin enflasyon algısı yüzde 3,1'de kaldı. Bu, Eylül 2021'den bu yana görülen en düşük seviyelerden biriydi .
• ECB'nin Ekonomik Bülteni, kısa vadeli tüketici enflasyon beklentilerinin mayıs ve haziran aylarında gerilediğini ve önceki aylardaki yükselişi tersine çevirdiğini doğruladı .

Bu tablo, tüketicilerin yakın vadede fiyat baskılarının hafiflemesini beklediğini, ancak geçmişte yaşanan fiyat artışlarının gündelik algıda hâlâ yüksek kaldığını gösteriyordu.

O dönemde ekonomi ve ECB politikası nasıldı?

Mayıs 2025 verileri, Euro Bölgesi'nde dezenflasyon sürecinin ilerlediğine işaret eden daha geniş bir tablonun parçasıydı. Yıllık enflasyon mayısta yüzde 1,9'a gerileyerek Eylül 2024'ten bu yana ilk kez ECB'nin yüzde 2 hedefinin altına indi . Haziranda ise enerji fiyatlarındaki gelişmelerin etkisiyle yüzde 2,0'a yükseldi .

ECB, 2025 boyunca faiz indirimleri gerçekleştirerek mevduat faizini haziran ayında yüzde 2'ye çekti . Güçlenen euro ve düşen enerji maliyetleri de fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyordu .

Bu nedenle Mayıs ve Haziran 2025 döneminde tartışma, yeni bir faiz artışından çok, ekonomik büyüme zayıflarken ECB'nin gevşemeye ne kadar devam edebileceği üzerine kuruluydu. Tüketici beklentilerindeki düşüş de bankanın yakın vadede faiz artırmak zorunda olmadığı görüşünü destekliyordu .

Orta Doğu kaynaklı enerji şoku tabloyu nasıl değiştirdi?

Mayıs 2025'teki rahatlama kalıcı olmadı. O dönemde tüketicilerin beklentilerindeki düşüş, Orta Doğu'daki gerilimin azalıyor görünmesine verilen tepkiyle ilişkilendirildi . Ancak bölgedeki jeopolitik gelişmeler daha sonra yeniden kötüleşti ve enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı.

Nisan 2026'da Euro Bölgesi'nde manşet enflasyon yüzde 3,2'ye yükseldi. Artışın başlıca nedeni, enerji fiyatlarının yıllık bazda yüzde 10,9 artmasıydı. Çatışmanın petrol ve doğal gaz fiyatları üzerindeki etkisi, enerji ithalatına duyarlı Euro Bölgesi'nde enflasyon görünümünü hızla bozdu .

Enerji dışı kalemleri içeren çekirdek enflasyon da aynı ayda yüzde 2,5 seviyesine çıktı. Daha yüksek enerji maliyetlerinin hizmet fiyatlarına yansımaya başlaması, şokun yalnızca geçici bir enerji artışı olarak kalmayabileceği endişesini güçlendirdi .

ECB neden Haziran 2026'da faiz artırdı?

Enflasyonun Avrupa'nın en büyük ekonomilerinde hızlanmasıyla birlikte, Mayıs 2026'nın sonlarına doğru piyasalar ECB'den faiz artışı beklemeye başladı .

ECB Yönetim Konseyi, 11 Haziran 2026'da üç temel politika faizinin tamamını 25 baz puan artırdı . Bu, üç yıl aradan sonra gerçekleştirilen ilk faiz artışıydı ve 2025 boyunca sürdürülen gevşeme döngüsünün açık bir şekilde tersine çevrildiğini gösterdi .

ECB, kararında Orta Doğu savaşının enflasyonist baskılar yarattığını ve faiz artışının, şokun gelişimine ilişkin farklı senaryoların tamamında geçerli olduğunu belirtti . Başkan Christine Lagarde da enerji enflasyonunun yüzde 10,9 seviyesine ulaştığını ve ekonominin geneline yayıldığını söyleyerek daha geniş enflasyon görünümünün kararda belirleyici olduğunu savundu .

Enerji fiyatları daha sonra bir ABD-İran anlaşmasının etkisiyle gerilese de ECB Yönetim Konseyi üyesi Pierre Wunsch, enflasyon baskılarının enerji dışındaki kalemlere yayıldığına dair işaretler görülmesi hâlinde Temmuz 2026'da yeni bir faiz artışının gündeme gelebileceğini belirtti .

Sonuç: Beklentiler tek başına yeterli değil

Mayıs 2025 ECB anketi, tüketicilerin kısa vadede fiyat artışlarının yavaşlayacağına inanmaya başladığını gösterdi. Bu veri, yüzde 2 hedefinin altına inen enflasyon ve düşen enerji maliyetleriyle birlikte değerlendirildiğinde, başarılı bir dezenflasyon sürecinin işareti gibi görünüyordu.

Fakat enflasyon beklentileri jeopolitik şoklara karşı kırılganlığını korudu. Orta Doğu'daki çatışmanın enerji fiyatlarını yeniden yükseltmesi, önceki iyimserliği hızla geçersiz kıldı ve ECB'yi faiz indirimlerinden faiz artışlarına yöneltti. Bu dönem, merkez bankalarının yalnızca mevcut enflasyona değil, enerji piyasaları ve jeopolitik risklerin gelecekteki fiyatlara nasıl yansıyabileceğine de tepki vermek zorunda olduğunu gösterdi.