Rusya'nın Petrol İhracatı Rekor Kırarken, ABD-İran Anlaşması Hindistan Pazarını Tehdit Ediyor

Haziran 2026'da Rusya, yılın herhangi bir döneminde olduğundan daha fazla ham petrol sevk etti — günde 3,89 milyon varil. Bu durum, rafinerilere yönelik insansız hava aracı saldırıları, büyük bir geçidin kapanması ve agresif fiyatlandırma gibi faktörlerin bir araya gelmesiyle Hintli alıcılara yönelik arzın rekor seviyeye ulaşmasının sonucuydu. Ancak bu zirveden sadece günler sonra jeopolitik zemin değişti: ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açan ve petrol yaptırımlarını askıya alan geçici bir anlaşma imzalayarak, Rusya'nın en değerli müşterisi için doğrudan bir rakip ortaya çıkardı .

Rusya'nın ham petrol ihracatı 3,89 milyon varil/gün'e ulaştı — sebepler

Bloomberg, gemi takip verilerine dayanarak, Rusya'nın dört haftalık ortalama ham petrol sevkiyatının 21 Haziran 2026'ya kadar olan dönemde günde 3,89 milyon varile ulaştığını ve bunun 2026'da şimdiye kadarki en yüksek seviye olduğunu bildirdi . Bu yükselişi tetikleyen birden fazla etken var:

• Ukrayna'nın Rus rafinerilerine düzenlediği insansız hava aracı saldırıları, Moskova'nın yurt içinde daha az ham petrol işlemesine ve üretimin daha büyük bir kısmını doğrudan ihracat pazarına yönlendirmesine neden oldu. Bloomberg, ihracatın "rafinerilere yönelik artan insansız hava aracı saldırıları" nedeniyle arttığını belirtiyor . Yalnızca Haziran ayında, kilit bir ihracat limanı olan Ust-Luga'daki yüklemeler, daha önceki saldırıların akışı kesintiye uğratmasının ardından bir önceki aya göre %49 arttı .
• ABD-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması Hindistan'ın geleneksel Orta Doğulu tedarikçilerini etkili bir şekilde devre dışı bırakarak Hintli rafinerileri alternatif arayışına itti. Güvenli bir deniz yoluna sahip olan Rusya, bu boşluğu doldurmak için devreye girdi .
• Agresif fiyat indirimleri: Rus ham petrolü, Hintli alıcılara piyasa oranlarının varil başına 2-5 dolar altında teklif edilerek, Hürmüz krizi derinleşmeden önce bile oldukça cazip hale geldi .
• OPEC+ kota artışları — mütevazı da olsa — Rusya'ya bir miktar ek alan sağladı. Rusya'nın da aralarında bulunduğu yedi OPEC+ üyesi, Temmuz 2026 için toplu üretim hedeflerini günde 188.000 varil artırmayı kabul etti .

Rusya'nın 2026 başından bu yana ortalama deniz yoluyla ham petrol ihracatı günde yaklaşık 3,46 milyon varil seviyesinde seyrediyor. Bu, 2025 yıllık ortalamasından kabaca 120.000 varil/gün daha yüksek ve 2023'te belirlenen işgal sonrası en yüksek seviye olan 3,36 milyon varil/gün'ün üzerinde .

Hindistan'ın rekor Rus ithalatı — 2,35 milyon varil/gün, %53,5 pay

Emtia analiz firması Kpler, Hindistan'ın Haziran 2026'da günde 2,35 milyon varil Rus ham petrolü ithal ettiğini ve bunun Mayıs 2023'te belirlenen 2,2 milyon varil/gün'lük önceki rekoru aştığını tahmin ediyor . Bu hacim, Hindistan'ın ay içindeki toplam ham petrol ithalatının yaklaşık %53,5'ini temsil ediyor . Haziran ayı günlük ortalamaları, 20 Haziran'a kadar olan dönemde 2,6-2,73 milyon varil/gün gibi yüksek seviyelerde seyrediyordu .

Bu rekor, Hürmüz Boğazı krizinin doğrudan bir sonucuydu. Kriz, Irak, Suudi Arabistan ve BAE'den gelen arzı kesintiye uğratırken, Rusya teslimat rotalarını açık tuttu ve indirimli kargolar sundu . Hindistan, ham petrol ihtiyacının yaklaşık %90'ını ithal ediyor ve bu da onu arz kesintilerine karşı son derece hassas hale getiriyor .

ABD-İran anlaşması Rusya'nın konumunu nasıl tehdit ediyor?

17 Haziran 2026'da ABD ve İran, üç ana hüküm içeren bir ön anlaşma imzaladı :

1. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması — ABD Merkez Komutanlığı, 18 Haziran'da İran limanları üzerindeki ablukayı kaldırdı .
2. İran'a yönelik ABD petrol yaptırımlarının askıya alınması — Hazine, 60 günlük kapsamlı bir muafiyet olan Genel Lisans X'i yayınlayarak, 40 yılı aşkın bir süre sonra ilk kez İran petrolü için dolar bazlı işlemlere izin verdi .
3. İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu azaltma taahhüdü .

Rusya'ya yönelik rekabet tehdidi açıktır:

• İran ham petrolü, Rus varillerinin doğrudan bir ikamesidir ve Hint rafinerilerinde benzer orta-asitli derecelere sahiptir. İran'ın piyasaya dönüşü, büyük olasılıkla Rusya'nın hizmet verdiği aynı Hintli müşterilere gidecek olan 1-2 milyon varil/gün arzı anında artırabilir .
• Fiyat rekabeti yoğunlaşacak. Rus ham petrolü varil başına 2-5 dolar indirimle satılıyordu, ancak yaptırımlardan kurtulan ve Hürmüz'ün yeniden açılmasıyla desteklenen İran petrolü, Hindistan'a daha da büyük indirimlerle ulaşarak Rusya'nın marjlarını sıkıştırabilir .
• Hindistan çeşitlendirmeye geri dönecek. Rekor düzeydeki %53,5'lik Rus payı, kriz kaynaklı bir anormallikti. Hintli rafineriler tarihsel olarak Orta Doğu ham petrolünü tercih ettiler ve Suudi, Irak ve İran tedarik hatları tamamen restore edildiğinde, alımlarını herhangi bir tek tedarikçiye aşırı bağımlılıktan uzaklaştırarak yeniden dengelemeleri muhtemeldir .

S&P Global, anlaşmanın uzun vadeli arz endişelerini hafifletmesine rağmen, İran petrol akışlarının tamamen normale dönmesinin zaman alacağını — muhtemelen 2027 yazına kadar süreceğini belirtiyor . Ancak gidişatın yönü, Rusya'nın Hindistan pazarındaki baskın konumu için açıkça olumsuzdur. Bloomberg durumu şöyle özetliyor: Rusya, "ABD'nin yaptırım muafiyetinin rakip tedarikçi İran'dan gelen kargoları serbest bırakmasının ardından, kilit müşterisi Hindistan'a varil satarken daha sert bir rekabetle" karşı karşıya .