AB Zirvesi 2026: 360 Milyar Avroluk Çin Ticaret Açığı Yeni Ticaret Silahlarını Gündeme Getirdi

Ticaret dengesizliği hızla büyüdü. Çin'in AB ile mal ticaret fazlası 2025'te 360,6 milyar avroya ulaşarak 2024'e göre %15 artış gösterdi ve son yıllarda ortalama yıllık %10 oranında büyüdü . Yalnızca 2026'nın ilk çeyreğinde 98 milyar avroluk bir açık kaydedilirken, Nisan 2026'da bu rakama 31,9 milyar avro daha eklendi . Von der Leyen, 2025'in tüm AB üye ülkelerinin Çin'le ticaret açığı verdiği ilk yıl olacağı uyarısında bulundu .

Geliştirilmekte Olan Yeni Ticaret Savunma Araçları

Liderler, Avrupa Komisyonu'na AB'nin ticaret savunma araç setini genişletme görevi verdi. Geliştirilmekte olan iki spesifik araç şunlar:

• Bir 'çeşitlendirme aracı': Çin tedarik zincirlerine olan bağımlılığı azaltmak için.
• Endüstriyel aşırı kapasiteyle mücadele aracı: Yabancı endüstriyel aşırı kapasiteye karşı koymak için .

Tartışılan daha geniş araç seti arasında tarifeler, ithalat kotaları, hızlandırılmış anti-damping soruşturmaları, kamu ihale kuralları ve Çin'in devlet destekli ihracat hakimiyetini sınırlamayı amaçlayan sübvansiyon düzenlemeleri yer alıyor . Liderler ayrıca Komisyon'a, özellikle Çin'in aşırı kapasitesinden en çok etkilenen sektörler (elektrikli araçlar, çelik ve kritik hammaddeler) için sektörel hedefli ticaret savunma önlemlerini hızlandırma talimatı verdi .

Daha Sert Bir Çizgi İçin Siyasi Baskı

AB diplomatları, üye ülkeler arasında "görüşlerin kademeli olarak yakınlaştığını" bildirdi . Serbest piyasa yanlısı ülkelerden uzun vadeli müdahalecilere kadar uzanan geniş bir koalisyon, bazılarının "Çin kaynaklı Avrupa sanayisizleşmesi" olarak adlandırdığı durumu önlemek için daha sert önlemleri destekliyor .

Von der Leyen, ilişkiyi "sürdürülemez" olarak nitelendirerek, AB'nin Çin'den ithalatının 2020'den bu yana %46 arttığını ve Avrupa'nın Çin'le ekonomik ilişkisinin bir "kırılma noktasına" ulaştığı uyarısında bulundu . Fransa ve Avrupa Halk Partisi (EPP), daha sert bir duruş çağrılarına öncülük etti. EPP başkanı Manfred Weber, "Avrupa'nın Çin'le ilişkisinde yeni bir sayfa açması gerekiyor" ve "Saflık dönemi bitti" dedi .

Kalıcı Bölünmeler

Daha sert söylemlere rağmen, üye ülkeler önlemlerin hızı ve şiddeti konusunda bölünmüş durumda. Zirvenin resmi sonuç bildirgesinde doğrudan Çin'den bahsedilmedi, yalnızca "küresel makroekonomik dengesizliklere" atıfta bulunuldu . Financial Times, AB üye ülkelerinin o kadar bölünmüş olduğunu ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın konuyu resmi oylamaya sunmakta isteksiz davrandığını bildirdi . Liderler sonuçta tam bir ticaret çatışmasından kaçınmak için "orta bir yol" arayışına girdi .

Çin'in Diplomatik Yanıtı

Pekin, kendisini uzun süredir AB için "rakip değil ortak" olarak konumlandırıyor. Büyükelçi Fu Cong, Mart 2026'da Çin ve AB'nin "birbirleri için rakipler değil ortaklar, tehditler değil fırsatlar olduğunu" belirtti . Dışişleri Bakanı Wang Yi de Şubat 2026'da bu çerçeveyi yineleyerek, Çin ve AB'nin "doğal olarak rakip değil ortak olduğunu, hele ki 'sistemik rakip' olmadığını" ifade etti .

Diplomatik dilin ardında, Çinli yetkililer Avrupa'nın yeni ekonomik güvenlik yaklaşımı ve Kapsamlı Yatırım Anlaşması'nın (CAI) onay sürecinin askıya alınmasından duydukları hayal kırıklığını dile getirdi . Haziran 2026 zirvesine ilişkin mevcut haberlerde, Çin'den zirve sonuçlarına doğrudan yanıt olarak yeni bir açıklama yer almıyor; bu bağlamdaki en son üst düzey açıklama, Wang Yi'nin Şubat 2026'daki ifadeleriydi .

Zirvenin sonucu, AB'yi tanıdık bir konumda bıraktı: sorun üzerinde anlaşma sağlandı, ancak çözümde tıkanıklık var. En zor kararlar, liderlerin somut önlemleri tekrar görüşmesi beklenen Ekim ayına ertelendi .