Asyalı Rafineriler Neden Orta Doğu Petrolü Almayı Durdurdu? Hürmüz’ün Yeniden Açılması, ABD-İran Anlaşması ve Piyasayı Sallayan Arz Baskısı

Petrol Devi ve Tüccarlar Arz Fazlasını Nasıl Emilim?

Asyalı rafineriler geri çekilince, Körfez üreticilerinin ellerinde kalan fazla varilleri petrol devleri ve ticaret şirketleri devraldı. Shell Plc ve Mercuria Energy Group Ltd. gibi şirketler bu kargoları satın alarak Orta Doğu fiyatlarının tamamen çökmesini engelledi ancak bu durum, piyasanın fazlasıyla beslendiğini de teyit etti .

Hürmüz Boğazı'nın Yeniden Açılması ve ABD-İran Anlaşması

ABD ve İran, Haziran ortasında düşmanlıkları sona erdirmek ve Mart 2026'dan beri fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir mutabakat zaptı imzaladı . Kargo sevkiyatları yeniden başladı ve büyük bir birikimi serbest bıraktı: Basra Körfezi'nde mahsur kalan 60 milyon varilden fazla ham petrol Asya pazarlarına yönelmeye hazır hale geldi . Fiziksel petrol piyasası hızla tersine döndü; Brent petrolü, anlaşma öncesi seviyelere göre yaklaşık %13 düşerek 22 Haziran itibarıyla varil başına 78,64 dolardan işlem gördü .

Kuveyt, Irak ve OPEC+'dan Yeni Üretim

Arz fazlasına katkıda bulunan birden fazla faktör vardı:

• Kuveyt, Hürmüz'ün yeniden açılmasının hemen ardından üretimi artırmaya başladı ve savaşta hasar gören altyapıyı onararak bir hafta içinde günlük 2 milyon varilin üzerine çıkmayı planladı .
• OPEC+, Nisan 2026'da 206.000 varil/gün, Haziran'da 188.000 varil/gün ve Temmuz 2026 için tekrar 188.000 varil/gün olmak üzere bir dizi üretim artışını onayladı. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt ve diğer ülkeler bu artışlara katıldı .
• Körfez üreticileri ayrıca Haziran ayında BAE ve Umman açıklarında gemiden gemiye transfer işlemlerini hızlandırarak Orta Doğu ham petrolü için spot farklarını iskonto seviyelerine çekti .

Kötümser Kontango Piyasa Yapısı

Hürmüz'ün yeniden açılmasıyla gelen ani arz patlaması, 60+ milyon varillik birikim ve OPEC+'nın koordineli üretim artışları, ham petrol vadeli işlem eğrisini kötümser bir kontango yapısına itti. Bu yapıda yakın vadeli fiyatlar, daha ileri tarihli kontratlardan daha ucuzdur. Bu durum, rafinerileri acil alım yapmak yerine petrolü depolamaya teşvik ederek spot alımları daha da baskıladı. Petrol piyasasının birçok önemli segmenti, savaş kaynaklı kıtlıktan arz fazlasına hızlı bir geçiş yaşadı .

Brent Petrol Tahminleri ve 2026 Ortasına Kadar Beklentiler

• Goldman Sachs Araştırma, petrol fiyatlarının anlaşmanın ardından daha da düşeceğini ancak savaş öncesi seviyelere hemen dönmeyeceğini öngörerek Brent petrolünün gelecek yıl ortalama varil başına 75 dolar olacağını tahmin etti .
• Fitch Ratings, piyasanın Hürmüz'ün yeniden açılmasının ardından tekrar arz fazlasına dönmesini beklediğini ve bu kesintinin piyasanın uzun vadeli düşüş yönlü gidişatını değiştirmediğini belirtti .
• Brent petrolü, Haziran ortasında üç ayın en düşük seviyesine gerilerken, WTI vadeli işlemleri tek bir seansta 4 dolardan fazla düştü .
• S&P Global, fiziksel ham petrol piyasalarının yaz boyunca sıkışık kalacağını ancak akışların normalleşmesinin uzun vadeli arz endişelerini hafifleteceğini kaydetti .

Rafineri Alım Davranışı Beklentileri

Asyalı alıcıların çoğu, Haziran'dan Ağustos'a kadar varacak tedarikleri çoktan bağladı ve şu anda stokları yeterli seviyede . ABD'nin İran petrol yaptırımlarına getirdiği geçici muafiyetin, geniş çaplı Asya siparişlerini çekmesi beklenmiyor; İran varillerinin birincil alıcıları yalnızca bağımsız Çin rafinerileri olacak . 2026 ortasına kadar rafineri alım davranışının temkinli ve fırsatçı olması, uzun vadeli taahhütler yerine iskontolu spot kargoları tercih etmesi bekleniyor. Kontango yapısı, beklemeyi teşvik ediyor.