ADNOC'un Üst Üste Üçüncü Murban İndirimi: ABD-İran Hürmüz Anlaşması Orta Doğu Petrol Fiyatlamasını Nasıl Yeniden Şekillendirdi

1. ABD-İran Hürmüz Anlaşması Savaş Primesini Çökertti

14-17 Haziran 2026'da Amerika Birleşik Devletleri ve İran, 60 günlük bir düşmanlıklara son verme ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma adımlarını içeren bir mutabakat zaptı (MoU) duyurdu ve resmileştirdi . Anlaşma ayrıca ABD yaptırımlarını askıya alarak İran'ın petrolünü serbestçe ihraç etmesine izin verdi . Bu kombinasyon, piyasanın bölgesel bir arz sıkışıklığı korkusunu doğrudan azalttı .

Dünyanın petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri için bir geçit noktası olan Hürmüz Boğazı, çatışmanın 28 Şubat 2026'da başlamasından bu yana fiilen kapatılmıştı . Anlaşmanın, ticari deniz trafiğini 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere döndürme hükmü, arz kesintisi riskinin en büyük kaynağını ortadan kaldırdı .

2. Dubai ve Murban Göstergeleri Contango'ya Döndü

ABD-İran anlaşmasının ardından, Dubai ve Murban ham petrolü için vadeli işlem eğrileri savaşın başlamasından bu yana ilk kez contango'ya geçti . Contango yapısında, gelecekteki fiyatlar spot (cari) fiyatların üzerinde işlem görür ve bu da anında ham petrol bulunabilirliği konusundaki endişenin azaldığını gösterir .

Bloomberg'in 16 Haziran'da bildirdiğine göre piyasa modeli "arz eksikliği konusunda daha az endişe olduğunu gösteriyor" . Değişim çarpıcıydı: Dubai'nin swap primleri 16 Haziran'da 46 sentlik bir iskontoya kayarak Ocak ayından bu yana ilk contango yapısını oluşturdu . Spot Oman ve Murban farkları aynı gün sırasıyla 67 ve 49 sent iskontoya döndü .

3. Zayıflayan Fiziksel Piyasalar

Hürmüz anlaşması, bölgeden daha fazla petrol akacağına dair iyimserlik yaratırken Orta Doğu ham petrol piyasaları zayıfladı . Reuters, 23 Haziran'da "Orta Doğu ham petrol göstergeleri Oman, Dubai ve Murban, tüccarların artan arzlara odaklanması ve talep görünümünün ılımlı kalmasıyla Salı günü düştü" diye bildirdi . Dubai piyasası, yakın vadede bol arz olduğunu göstererek yeniden contango'ya döndü .

Başını Çin'in çektiği Asya rafineri talebi, aylardır süren üretim kesintilerinin ardından zayıf kalmaya devam ederek spot primler üzerinde aşağı yönlü ek baskı oluşturdu . Beklenen arz artışları ve zayıf talebin birleşimi, alıcıların acil variller için yüksek savaş riski primleri ödemesine artık gerek olmadığı anlamına geliyordu.

4. ADNOC'un Daha Yumuşak Bölgesel Göstergelere Fiyat Tepkisi

ADNOC'un Temmuz Murban kesintisi, anlaşmanın ardından Orta Doğu ham petrolü hissiyatı ve gösterge fiyatlamasındaki daha geniş düşüşle uyumluydu . ADNOC'un dört ihraç ürününün tümü (Murban, Umm Lulu, Das ve Upper Zakum) için Temmuz fiyatı, sıfır farkla aynı 101,48 $/varil seviyesinde belirlendi .

Bu, Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco'nun Arab Light ham petrolü için Asya'ya yönelik Temmuz OSP'lerini Haziran'a göre varil başına 6 dolar indirmesine paraleldi . Her iki devlet petrol şirketinin de benzer büyüklüklerde fiyat indirimine gitmesi, yeniden fiyatlamanın ADNOC'a özgü bir ayarlama değil, bölgesel olduğunu pekiştirdi.

5. Revize Edilen Arz Beklentileri

ABD-İran anlaşmasının yaptırım hafifletme bileşeni, İran'ın tekrar serbestçe ham petrol satmasına izin vererek İran petrol ihracatına ilişkin beklentileri değiştirdi . Piyasa fiyatlaması da daha fazla bölgesel arz ve Hürmüz çevresinde daha az aksama riski olasılığına göre ayarlandı .

ADNOC daha önce önemli arz ayarlamaları yapmıştı. Haziran ayında şirket, Temmuz yüklemesi için hissedarlara tahsis edilen Murban hacimlerini, farklı kargolarda %5'ten neredeyse %40'a varan oranlarda, tahmini 3-4 milyon varil kısmıştı . Ancak anlaşmanın ardından Temmuz başı itibarıyla bu hacimlerin çoğu geri getirildi . Şirket, "müşterilerimize kesintisiz tedarik sağladığını, Haziran ve Temmuz aylarında Murban satış sözleşmelerinde veya tahsisatlarında herhangi bir durma olmadığını" belirtti .

Kolektif Mantık

ADNOC'un Temmuz OSP'si en iyi şekilde bu yeni fiyatlandırma rejiminin bir yansıması olarak anlaşılabilir: Orta Doğu ham petrol piyasası, savaşla kısıtlanmış, yüksek riskli bir yapıdan, daha düşük aksama riski ve daha güçlü arz beklentileri olan anlaşma sonrası bir piyasaya doğru yeniden fiyatlandı .

Görünüm

OSP'lerde daha fazla zayıflık, Hürmüz'ün yeniden açılmasının kalıcı olup olmadığına ve İran varillerinin piyasaya anlamlı hacimlerde dönüp dönmeyeceğine bağlı olacaktır . Anlaşmada yer alan 60 günlük müzakere süresi, nihai şartlar konusunda önemli bir belirsizlik bırakmaktadır . Şimdilik piyasa, risk primini önemli ölçüde düşürmüş durumda ve ADNOC'un üst üste yaptığı kesintiler, bu yeniden fiyatlamanın ne kadar hızlı gerçekleştiğini gösteriyor.