Rusya, Trump-Putin Alaska Zirvesi'nde Varılan Anlaşmaların ABD Tarafından Çiğnendiğini Neden Şimdi Kamuoyu Önünde İddia Ediyor?

23 Haziran 2026'da Rusya, Başkan Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Ağustos 2025'teki Alaska zirvesinde vardıkları iddia edilen "mutabakatlara" ABD'nin uymadığını kamuoyu önünde ilk kez dile getirdi . Üç gün boyunca üç üst düzey Rus yetkili, hiçbir somut ayrıntı vermeden Washington'un "Anchorage ruhunu" terk ettiğini söyleyerek hayal kırıklığını dile getirdi . Bu diplomatik kopuş boşlukta ortaya çıkmadı. Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik derinlik saldırılarının tırmanması, ateşkes umutlarının çökmesi ve Moskova'yı ilk kez Asya'dan benzin ithal etmek zorunda bırakan iç akaryakıt kriziyle aynı döneme denk geldi . İşte tüm bu unsurların nasıl birbirine bağlandığının gerçeklere dayalı bir dökümü.

Alaska Zirvesi Suçlamaları: Reaktif Bir Anlatı

Koordineli kamuoyu baskı kampanyası 23 Haziran 2026'da Kremlin danışmanı Yuri Uşakov'un "bir taraf mutabakatlara bağlı kalırken, diğer taraf bunları yerine getirmedi" sözleriyle başladı . Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da aynı görüşü dile getirerek Alaska toplantısının Ukrayna'nın yeniden silahlanması için zaman kazanma amaçlı olabileceğini ima etti . Yetkililerin hiçbiri ABD'nin ihlal ettiğini iddia ettikleri belirli taahhütleri açıklamadı .

Bu, Moskova'nın hayal kırıklığının ilk işareti değildi. Daha Ekim 2025'te, Alaska zirvesinden sadece iki ay sonra, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, toplantıdan doğan "güçlü ivmenin büyük ölçüde kaybolduğunu" söyleyerek suçu Avrupalı liderlere atmıştı . Ancak Haziran 2026'daki suçlamaların zamanlaması, diplomatik kopuşun proaktif olmaktan çok reaktif olduğunu gösteriyor: Ukrayna'nın 18 Haziran'da Moskova'ya düzenlediği drone saldırısından günler sonra geldi .

Ukrayna'nın 18 Haziran Moskova Petrol Rafinerisi Drone Saldırısı

18 Haziran 2026'da Ukrayna, tam kapsamlı işgalin başlamasından bu yana Moskova'ya düzenlenen en büyük drone saldırılarından birini gerçekleştirdi . Saldırı, Kapotnya'daki Moskova Petrol Rafinerisi'ni vurarak başkent üzerinde kalın siyah duman bulutları oluşturan büyük bir yangına yol açtı . Moskova'nın dört havalimanı da kapatıldı ve şehrin çevre otoyolunun bir bölümü trafiğe kapatıldı . Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, Rus hava savunmasının şehre yaklaşan yaklaşık 200 drone'u imha ettiğini ancak birkaçının rafineriyi vurmayı başardığını bildirdi .

Bu, aynı tesise bir hafta içinde düzenlenen ikinci saldırıydı. 16 Haziran'da Ukrayna İHA'ları rafinerideki bir birincil işleme ünitesine zarar vermiş, yangına yol açmış ve tesisin faaliyetlerini durdurmasına neden olmuştu . Sektör kaynakları, 16 Haziran'daki saldırının tesisin toplam kapasitesinin %53'ünü temsil eden kilit bir üniteye zarar verdiğini bildirdi .

Ateşkes Umutlarının Çöküşü

Alaska hattı üzerinden yürütülen diplomasinin Ukrayna savaşının çözümüne yardımcı olması bekleniyordu ancak ateşkes çabaları haftalar önce çökmüştü. Mayıs 2026'nın başlarında Ukrayna, Rusya'nın 8-9 Mayıs Zafer Günü için önerdiği ateşkese yanıt olarak 5-6 Mayıs'tan itibaren tek taraflı bir ateşkes önermişti . Ukrayna, Rusya'nın drone, füze ve topçu saldırılarını sürdürerek bu teklifi reddettiğini söyledi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 6 Mayıs sabahı saat 10.00 itibarıyla 1.820 ateşkes ihlali olduğunu bildirdi .

22 Haziran'da Ukrayna'nın BM temsilcisi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin tam ve koşulsuz bir düşmanlık durdurması çağrısında bulunan bir karar almaması halinde Kiev'in ateşkes önerisini yeniden gözden geçirebileceği sinyalini verdi . Moskova'nın bir zamanlar umduğu Alaska diplomasisi desteğinin artık ortadan kalktığı açıktı .

İç Akaryakıt Krizi: Tayınlama ve Nadir İthalat

Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik sürekli drone saldırıları, büyüyen bir iç akaryakıt kıtlığına katkıda bulundu . 17 Haziran 2026'da Reuters, dört sektör kaynağına dayandırdığı haberinde Rusya'nın açığı kapatmak için Asya'dan deniz yoluyla benzin ithal etmeye hazırlandığını bildirdi; bu, büyük bir petrol ihracatçısı için alışılmadık bir adımdı . İlk kargonun Haziran ayında bir Batı Rusya limanına ulaşması bekleniyordu .

Akaryakıt tayınlaması, Rusya'nın petrolünün %40'ını üreten Hantı-Mansi Özerk Okrugu da dahil olmak üzere 50'den fazla bölgeye yayıldı . Bu bölgedeki Gazpromneft istasyonlarında müşteriler, satın alımlarında kişi başı 40 litre benzin ve 80 litre mazotla sınırlandırıldı . The Moscow Times'ın Haziran başında bildirdiğine göre, Moskova'daki Lukoil istasyonları benzin satışını sürücü başına 100 litre ile sınırlamıştı . Rus devlet demiryolu tekeli Rusya Demiryolları, kriz derinleştikçe akaryakıt taşımacılığını yönetmek için özel bir görev gücü oluşturdu . Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), Rusya'nın 2025'te yapmadığı halde 2026'da Asya'dan benzin ithal etme kararının "bu yılki kıtlığın daha kötü olacağını gösterdiğini" kaydetti .

Tüm Bunlar Birbirine Nasıl Bağlanıyor?

• Diplomatik kopuş reaktiftir, proaktif değildir. Rusya'nın ABD'ye yönelik kamuoyu suçlamaları, Ukrayna'nın 18 Haziran'da Moskova'ya düzenlediği saldırının Rus başkentindeki kritik altyapının kırılganlığını göstermesinden günler sonra geldi . Bu suçlamalar, Alaska diplomasisinin Rusya'nın beklediği Ukrayna çözümünü sağlayamamasını açıklamak için bir günah keçisi anlatısı olarak hizmet edebilir .
• Ukrayna'nın derinlik saldırı kampanyası, Rusya'nın iç akaryakıt sıkıntısının ana itici gücüdür. Rusya'nın Asya'dan planlanan benzin ithalatı, kapsamlı drone saldırılarının neden olduğu akaryakıt açığına doğrudan bir yanıt olarak rapor edildi . Moskova Petrol Rafinerisi'ne 16 ve 18 Haziran'da düzenlenen saldırılar, bu daha geniş kampanyanın görünür son örnekleridir .
• Ateşkes çabaları zayıfladı çünkü her iki taraf da diğerini kötü niyetle hareket etmekle suçluyor. Ukrayna, Rusya'nın devam eden saldırılarının Moskova'nın Kiev'in ateşkes teklifini reddettiğini gösterdiğini söyledi . Ukrayna daha sonra BM harekete geçmezse önerisini yeniden gözden geçirebileceği uyarısında bulundu . Rusya'nın bir zamanlar umut bağladığı Alaska diplomasisi koruması ortadan kalktı ve Moskova şimdi hayal kırıklığını kamuoyu önünde itiraf ediyor .

Doğrulanmamış bir iddia: Orijinal sorguda, Moskova'daki Rusya Günü konserinin güvenlik endişeleri nedeniyle 23 yıl sonra ilk kez iptal edildiğinden bahsedilmişti. Sağlanan kaynakların hiçbiri bu olaya değinmiyor. Bu ayrıntının ayrıca doğrulanması gerekiyor.