Ekim 2025 Gazze Ateşkesi: Kırılgan Bir Ateşkesin Çöküşü

Gazze Makamlarınca Belgelenen İsrail İhlalleri

Gazze Hükümet Medya Ofisi, ateşkes anlaşmasının İsrail tarafından ihlal edildiğine dair düzenli olarak veri yayınlıyor. Bu rakamlar zamanla istikrarlı bir şekilde arttı:

• 18 Ekim 2025 (8 gün): 47 ihlal. 38 Filistinli öldü, 143 kişi yaralandı. İhlaller arasında sivillere doğrudan ateş açılması, evlerin kasten bombalanması ve yardımların engellenmesi yer alıyor .
• 3 Kasım 2025: 194 ihlal. Askeri harekâtlar, insani yardımın engellenmesi ve Refah Sınır Kapısı'nın tamamen açılmasının önlenmesi .
• 11 Kasım 2025: En az 1.620 ihlal .
• 14 Nisan 2026 (6 ay): En az 2.400 ihlal belgelendi. Bunların 1.109'u hava saldırısı ve topçu atışı, 921'i sivilleri hedef alan silahlı saldırılar. Ayrıca düzinelerce askeri harekât ve yardım ile yakıt sevkiyatının sürekli engellenmesi de kaydedildi . Filistin Sağlık Bakanlığı, 14 Mayıs 2026 itibarıyla bu saldırılarda en az 857 Filistinlinin öldürüldüğünü ve 2.486 kişinin yaralandığını bildirdi .

BM İnsan Hakları Ofisi (OPT), İsrail saldırıları sonucu sivil ölümlerinin devam etmesinden "derin üzüntü" duyduğunu ifade etti ve birçoğunun güvenli bölge ilan edilen alanlarda meydana geldiğini belirtti .

İsrail'in Ateşkes Sonrası Saldırılarına Gerekçesi

İsrail, ateşkes sonrası askeri operasyonlarını sürekli olarak Hamas'ın ateşkesi ihlal etmesine karşılık vermek olarak gerekçelendiriyor. Önemli olaylar şunları içeriyor:

• 19-20 Ekim 2025: İki İsrail askerinin öldürülmesinin ardından İsrail, 26 kişinin ölümüne yol açan hava saldırıları düzenledi. İsrail, saldırıların sona ermesinin ardından ateşkesin yeniden yürürlüğe girdiğini açıkladı .
• 28 Ekim 2025: Başbakan Binyamin Netanyahu'nun emriyle ateşkesin en ölümcül günü olarak tanımlanan büyük bir saldırı dalgası başlatıldı. İsrail, bir İsrail askerini öldürdüğü ve ölü bir rehinenin bulunmasını sahnelediği iddiasıyla Hamas'ı suçladı. IDF, yanıt olarak "derhal, güçlü saldırılar" düzenlediğini bildirdi .
• Roket rampalarına ilişkin (24 Haziran 2026): IDF, Gazze'deki yeni Hamas roket mevzilerini vurduğunu doğruladı. Hamas'ın bu platformları nispeten yakın zamanda inşa ettiğini ve İsrail'i tehdit etmek için roket atma kabiliyetini yeniden geliştirdiğini belirtti. IDF, bu saldırıları yeni inşa edilen ve doğrudan tehdit oluşturan rampalara karşı önleyici grevler olarak nitelendirdi .

Tıkanan Müzakereler

Ateşkesin altıncı ayında (Nisan 2026), J Street, 20 maddelik barış planının "çatışmalardaki ilk duraklama, rehine takası ve insani yardımdaki artışın ötesinde vaatlerinin çoğunda büyük ölçüde tıkandığını" değerlendirdi . Dış İlişkiler Konseyi (CFR) Küresel Çatışma Takipçisi, İsrail'in daha önce Mart 2025'te (Ekim 2025 anlaşmasından önce) Hamas'ın daha fazla rehineyi serbest bırakmayı reddetmesini gerekçe göstererek ateşkesi bozduğunu ve müzakerelerin tam bir çekilme ile devam eden İsrail askeri operasyonları arasındaki koşullar nedeniyle defalarca tıkandığını belirtti . Üst düzey BM yetkilileri, ateşkesin barış planının uygulanmasında "aksadığını" ve tıkanan siyasi süreç ortamında "şaşırtıcı insani ihtiyaçlar" konusunda uyardı .

BM Güvenlik Konseyi ve BM Elçilerinden Uyarılar

BM Güvenlik Konseyi:

• 16 Aralık 2025 oturumunda Konsey, ateşkesin "kırılgan olmaya devam ettiğini" ve yardım dağıtımında devam eden engeller olduğunu duydu .
• Mayıs 2026'daki üç aylık açık oturumda, ateşkesin "hava saldırıları ve topçu atışlarıyla kesintiye uğrayan gergin bir ateşkes" ortamında olduğu belirtildi ve geçiş yönetimi ile yeniden inşa konuları ele alındı .
• Birleşik Krallık, 23 Ekim 2025 tarihli Güvenlik Konseyi açıklamasında "her iki tarafı da anlaşma kapsamındaki taahhütlerine uymaya ve onu baltalama riski taşıyan tırmanışlardan kaçınmaya" çağırdı .
• Aralık 2025 tarihli bir BM belgesi, Güvenlik Konseyi'ni "İsrail'in ateşkes anlaşmasını ihlallerinin durdurulmasını talep etmeye ve zorlamaya ve açlıktan ölen, yerinden edilmiş ve travma geçirmiş Filistin nüfusunun hayatta kalmasını sağlamaya" açıkça çağırdı .

BM Elçileri ve Üst Düzey Yetkililer:

• Ramiz Alakbarov (Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Vekili): Aralık 2025'te ateşkesin "soğuk ölümcül hale gelirken hala kırılgan olduğu" ve insani yardım dağıtımında devam eden engeller olduğu konusunda uyardı .
• Khaled Khiari (Genel Sekreter Yardımcısı): Mayıs 2026'da Güvenlik Konseyi'ne "Gazze'de, İsrail saldırıları ile Hamas ve diğer grupların silahlı faaliyetleri devam ederken ateşkesin giderek daha kırılgan hale geldiğini" söyledi .
• BM İnsan Hakları Ofisi (OPT): İsrail saldırıları sonucu sivil ölümlerinin devam etmesinden "derin üzüntü" duyduğunu ifade etti ve birçoğunun belirlenmiş güvenli bölgelerde meydana geldiğini belirtti .

Belirli yardım kuruluşlarına ilişkin not: Eldeki arama sonuçları, Danimarka Mülteci Konseyi, Norveç Mülteci Konseyi, Oxfam, Refugees International veya Save the Children'dan Ekim 2025 ateşkesinin başarısızlığına ilişkin belirli kamuya açık ifadeler içermemektedir. Bu, elde edilen kaynaklardaki bir boşluğu temsil etmektedir.