Avrupa’nın ABD Hazinesi Üzerindeki 200 Milyar Dolarlık Kozu: Kiel Enstitüsü Araştırması Ne Diyor?

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü (Kiel Institute for the World Economy), 23 Haziran 2026‘da yayımladığı “Shorting America: Europe’s Financial Leverage over the United States” başlıklı raporuyla, Atlantik’in iki yakası arasındaki finansal güç dengesine dair ezberleri bozdu . Bank of Greece‘ten Filippos Petroulakis ve Bonn Üniversitesi’nden Farzad Saidi tarafından kaleme alınan çalışma, ABD’yi ‘yenilmez bir finans süper gücü’ olarak gören anlayışa meydan okuyor .

Temel Asimetri: Avrupa, ABD’den Çok Daha Fazla Varlığa Sahip

Raporun temelini oluşturan veri, iki bölge arasındaki devasa varlık asimetrisi:

• Avrupa, ABD’de 9.6 trilyon dolar değerinde varlık tutuyor.
• ABD ise Avrupa’da yalnızca 6.4 trilyon dolar değerinde varlığa sahip.

Bu, Avrupa’nın ABD ekonomisine olan maruziyetinin yaklaşık 1.5 kat daha fazla olduğu anlamına geliyor. Yazarlar, bu 3.2 trilyon dolarlık asimetrinin Avrupa’ya yapısal bir finansal avantaj sağladığını belirtiyor .

Düzenleyici Koz: ‘Sıfır Risk Ağırlığı’ Ayrıcalığının Sona Erdirilmesi

Rapor, ABD Hazinesi’nin (US Treasuries) Avrupa düzenlemelerinde sahip olduğu ‘sıfır risk ağırlığı’ (zero-risk-weight) ayrıcalığının kaldırılmasına odaklanıyor. Bu değişiklik iki temel Avrupa düzenleme çerçevesi üzerinden yapılabili :

• Solvency II: Sigorta şirketlerini düzenler. Değişiklik ‘yayılma riski primi’ (spread-risk charge) yoluyla uygulanacak.
• Sermaye Yeterliliği Düzenlemesi (CRR): Bankaları düzenler. Değişiklik ‘risk ağırlığı’ (risk weight) yoluyla uygulanacak.

Gerekçe ne? Yazarlar, bu ayrıcalığın “giderek daha savunulamaz” hale geldiğini savunuyor. Zira ABD’nin borç/GSYİH oranı %120’nin üzerinde ve ABD daha önce kredi notu düşürülmüş bir ülke . Çalışma, bu değişikliği jeopolitik bir silah olarak değil, ABD Hazinesi’nin gerçek kredi metriklerine göre değerlendirilmesini sağlayacak ‘sağlam bir ihtiyati politika’ olarak çerçeveliyor .

Tahmini Etki: 200 Milyar Dolarlık Talep Çekilmesi

Araştırmaya göre, Avrupalı sigorta şirketleri, bankalar ve emeklilik fonlarının ABD Hazinesi’ne olan talebi, on yıllık bir dönemde yaklaşık 200 milyar dolar azalacak. Bu rakamı bağlama oturtmak gerekirse, yazarlar bunun Fed’in ilk parasal sıkılaştırmasının (QT1) dörtte biri veya Fed’in ikinci niceliksel genişlemesinin (QE2) üçte biri büyüklüğünde olduğunu belirtiyor .

ABD’nin Borçlanma Maliyetine Etkisi: Yıllık 33-42 Milyar Dolar

Rapor, talepteki bu düşüşün ABD Hazine tahvil faizlerini 11 ila 14 baz puan artıracağını tahmin ediyor. Bu da ABD federal bütçesine yıllık 33 ila 42 milyar dolar ek borçlanma maliyeti olarak yansıyacak .

Bu tahmin iki farklı modelleme ile destekleniyor :

• QT1 referansından doğrusal ölçeklendirme yaklaşık 11 baz puan veriyor.
• Jansen, Li ve Schmid’in (2025) 100 milyar dolarlık kalıcı talep düşüşü için geliştirdiği daha ayrıntılı talep-sistemi modeli, 10 yıllık vadede yaklaşık 14 baz puanlık bir artış öngörüyor.

Piyasalarda Beklenen Etkiler

• Kendi kendini besleyen dinamikler: Sigorta şirketlerinin sermayelerini Avrupa devlet ve banka tahvillerine yönlendirmesi, Avrupalı bankaların fonlama yapılarını iyileştirecek. Bu da dolar bağımlılığını azaltarak, bankaların Hazine satışına katılma konusundaki çekincelerini hafifletecek .
• Yönetilebilir geçiş: Avrupa’nın dolar varlıklarının büyük bir kısmı hedge (korunma) edilmiş durumda. Bu hedge’lerin kısmen çözülmesi bir ‘şok emici’ görevi görerek, doların değer kaybı ve faiz artışlarının ani ve yıkıcı olmaktan ziyade kademeli olarak gerçekleşmesini sağlayacak .
• İkame akışlar: Getiri arayan diğer yatırımcıların devreye girmesi muhtemel olsa da, bu durum talepteki yapısal değişimi tamamen ortadan kaldırmayacak .

Uyarılar: Son Çare Olarak Bir Koz

Rapor, bu potansiyel eylemi önemli uyarılarla birlikte sunuyor :

• Yazarlar bunu son çare olarak başvurulacak bir koz (last-resort lever) olarak görüyor ve Avrupa’nın stratejik özerkliği tartışmalarına katkı sağlamak amacıyla sunduklarını belirtiyor. Tavsiye edilen bir ilk adım değil.
• Değişiklik, jeopolitik bağlamdan bağımsız olarak sağlam bir ihtiyati politika olarak sunuluyor. ABD’nin mali verileri karşısında savunulması zor olan bir düzenleme bozukluğunu düzeltme amacı taşıyor .