Alibaba'dan Pentagon'a Dava: 'Çin Askeri Şirketi' Etiketi Yargıya Taşınıyor

On 23 Haziran 2026'da, Çinli e-ticaret ve teknoloji devi Alibaba Group, ABD Savunma Bakanlığı'na (Pentagon) karşı San Jose, Kaliforniya federal mahkemesinde dava açtı. Şirket, Pentagon'un Section 1260H kara listesinden çıkarılmayı talep ediyor . Dava, Pentagon'un 8 Haziran'daki güncellemesiyle Alibaba, Baidu, BYD ve diğer bazı şirketleri resmen 'Çin askeri şirketi' olarak tanımlamasının ardından geldi .

Alibaba'nın bu hukuki mücadelesi, Pentagon'un özel Çinli şirketleri askeri bağlantılı olarak tanımlama yetkisine karşı açılmış yüksek riskli bir test niteliği taşıyor. Davanın sonucu, ABD-Çin yatırım akışları, tedarik zinciri riskleri ve iki ülke arasındaki hassas diplomatik ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

Pentagon'un Kara Listesi Nasıl Genişledi?

Pentagon, 8 Haziran 2026'da yayınladığı güncellenmiş Section 1260H listesiyle listedeki Çinli kuruluş sayısını 188'e çıkardı. Ocak 2025'te bu sayı 134'tü . Listeye eklenen önemli isimler arasında Alibaba, Baidu, BYD, NIO, Unitree Robotics ve WuXi AppTec yer alıyor .

Kara liste ne anlama geliyor? 30 Haziran 2026'dan itibaren Pentagon, FY2024 NDAA'nın 805. Bölümü uyarınca listelenen hiçbir şirketten doğrudan ürün veya hizmet satın alamayacak . Liste otomatik olarak yatırım yasağı getirmese de hukuk uzmanları, bunun itibar riski yarattığını ve gelecekte ABD yatırım kısıtlamalarının gelebileceği endişesini artırdığını belirtiyor .

Listenin genişlemesi, ABD-Çin ilişkilerini istikrara kavuşturmayı amaçlayan Trump-Xi zirvesinden sadece haftalar sonra gerçekleşti ve kırılgan diplomatik çözülme sürecini test ediyor .

Alibaba'nın Mahkemedeki Savunması

Alibaba, bu tanımlamanın "keyfi", "temelsiz" olduğunu ve "ne olgusal ne de hukuki bir dayanağı bulunmadığını" savunuyor . Şirket, özel bir ticari kuruluş olduğunu, Halk Kurtuluş Ordusu ile hiçbir bağlantısı bulunmadığını ve Pentagon'un kendisini etiketlemeden önce uygun yasal prosedürleri izlemediğini ileri sürüyor . Alibaba ayrıca, kara listenin işine ve itibarına zarar verdiğini belirtiyor .

Pentagon'un gerekçesi ise Alibaba'nın Çin yasalarına (özellikle ulusal güvenlik ve veri güvenliği yasaları) uyum sağlamasının, onu Pekin'in askeri-sivil füzyon stratejisinin bir aracı haline getirdiği yönünde .

Çin'in Misilleme Yaptırımları

22 Haziran 2026'da Çin, iki kademeli bir misilleme ile yanıt verdi :

• 10 ABD kuruluşuna ihracat kontrolü: Ticaret Bakanlığı, 10 Amerikan endüstriyel tedarikçisi ve savunma şirketine çift kullanımlı ürünlerin (nadir toprak elementleri dahil) ihracatını yasakladı .
• 46 ABD firmasının kamu alımından men edilmesi: Çin Maliye Bakanlığı, devlet kurumlarının 46 ABD'li savunma yüklenicisinden ürün satın almasını yasakladı .

Bu, Çin'in Pentagon'un kara listesine karşı şimdiye kadarki en kapsamlı misillemesiydi ve özellikle ABD'nin nadir toprak tedarik zinciri ile savunma sanayi tabanını hedef alıyordu .

Hisse Senedi ve Piyasa Etkisi

Piyasa tepkisi nispeten sınırlı kaldı. Alibaba'nın ABD'de işlem gören hisseleri (BABA), dava haberinin ardından yalnızca yaklaşık %0.30 değer kaybetti . Buna karşılık, Şubat 2026'da Pentagon benzer bir listeyi kısa süreliğine yayınlayıp geri çektiğinde, Alibaba'nın Hong Kong borsasındaki hisseleri tek bir seansta %3'ün üzerinde değer kaybetmiş ve Çinli teknoloji hisselerinde satış dalgasına yol açmıştı .

Haziran ayındaki sınırlı satış baskısı, listenin önceki iki hafta içinde fiyatlanmış olduğunu ve yatırımcıların davayı ani bir tırmanıştan ziyade prosedürel bir itiraz olarak gördüğünü gösteriyor . Bununla birlikte analistler, kara listenin ABD yaptırım yasaları kapsamında gelecekteki yatırım kısıtlamaları riskini artırdığı ve bunun uzun vadede Alibaba'nın değerlemesi üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor .