AB-Çin Ticaret Savaşı Kıvılcımı: Brüksel'de 29-30 Haziran'daki Kritik Zirve Öncesi Son Durum

Rekor Ticaret Açığı: 360 Milyar Euro

AB'nin Çin ile olan mal ticareti açığı, hem Eurostat hem de Avrupa Komisyonu verilerine göre 2025 yılında 359,8-359,9 milyar Euro'ya ulaştı . Bu rakam, 2024'teki 312,2 milyar Euro'ya kıyasla yıllık %2,7'lik bir artış anlamına geliyor . Bazı kaynaklarda yuvarlama veya hizmet ticaretinin hariç tutulmasıyla 360,6 milyar Euro'luk bir Çin fazlasından bahsediliyor . Bu açık, kabaca günde 1 milyar Euro (yaklaşık 1,15 milyar dolar) olarak hesaplanıyor . 2025'te AB'nin Çin'e ihracatı %6,5 düşüşle 199,6 milyar Euro'ya gerilerken, ithalatı %6,4 artarak 559,4 milyar Euro'ya yükseldi . 2026'nın ilk dört ayında açığın %10 daha genişlediği belirtiliyor .

Avrupa Konseyi'nden Yeni Yetki: Ticaret Savunma Araçları Geliştirilecek

AB devlet ve hükümet başkanları, 18 Haziran 2026'daki zirvede akşam yemeğinde 'küresel makroekonomik dengesizlikler' başlığı altında yaklaşık iki saat süren bir tartışma yürüttü . Liderler, yeni önlemleri hemen devreye sokmaktan kaçınsa da, Avrupa Komisyonu'na 'ticaret savunması ve sanayi politikası alanındaki araç setini geliştirmesi ve tamamlaması' talimatını verdi. Bu adımın amacı, bloğun 'çıkarlarını savunmak ve riskleri azaltmak için ihtiyaç duyduğu tüm araçlara sahip olması' olarak açıklandı . Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler, daha hızlı ve kapsamlı araçlar için en çok baskı yapan ülkeler arasında yer aldı .

Çeşitlendirme Aracı ve Q3 2026 Ticaret Savunma Paketi

Avrupa Komisyonu, hassas sektörlerdeki şirketleri, özellikle Çin'e olan bağımlılığı azaltmaya ve en az üç farklı kaynağa yönelmeye zorlayabilecek özel bir çeşitlendirme aracı (diversification instrument) üzerinde aktif olarak çalışıyor . Ticaret Komiseri Šefčovič, 'çeşitlendirmenin artık özel bir araç gerektirdiğini' kamuoyu önünde ifade etti . Komisyon ayrıca, üçüncü çeyrekte (Q3 2026) açıklanması beklenen ve bu çeşitlendirme önleminin yanı sıra güncellenmiş ekonomik güvenlik araçlarını da içerecek daha geniş kapsamlı bir ticaret savunma paketi hazırlıyor . AB'nin mevcut araç setinde anti-zorlama aracı (anti-coercion instrument), sübvansiyonlu yabancı işletmelerin yatırımlarını kısıtlama yetkisi ve kapalı pazarlardan kamu alımlarını engelleme gibi önlemler zaten bulunuyor .

ECB Başkanı Lagarde'dan Yuan Değer Kaybı Uyarısı

ECB Başkanı Christine Lagarde, 22 Haziran 2026'da yaptığı açıklamada küresel liderlere Çin yuanının değer kaybını ele almaları çağrısında bulundu. Lagarde'a göre bu durum, küresel ekonomiyi tehdit eden makroekonomik dengesizliklerin kilit bir bileşeni . Lagarde, Çin'in herhangi bir G7 döviz kuru görüşmesine dahil edilmesi gerektiğini savundu . Lagarde, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) yuanı sürekli olarak 'hafife alınmış' bulduğu araştırmasına atıfta bulundu . Bazı kaynaklarda yuanın %15-16 oranında değer kaybettiği belirtilse de, mevcut belgeler IMF'nin bulgusunu 'sürekli hafife alma' olarak tanımlıyor ve her zaman spesifik bir yüzde vermiyor . Yuan, 22 Haziran'da dolar karşısında 6,7777 seviyesinde işlem görüyordu ve son 12 ayda yaklaşık %5,5 değer kazanmıştı .

Siyasi Baskı: 'Sürdürülemez' Durum

Çok sayıda AB üye ülkesinin lideri, kabaca günde 1 milyar Euro olan ticaret açığını 'kesinlikle sürdürülemez' olarak tanımlıyor . Šefčovič, 4 Haziran'daki Paris görüşmesinde bu ifadeyi doğrudan Çin tarafına kullanmıştı . AB diplomatları arasında, açığın bloğun Çin ile ekonomik ilişkisinde 'ciddi ve belirleyici bir faktör' haline geldiği ve yeni ticaret savunma önlemlerine olan desteği artırdığı yönünde artan bir fikir birliği var . Ancak 18 Haziran zirvesindeki liderler, doğrudan bir yaptırımdan kaçınarak diplomatik kanalları açık tutarken Komisyon'a yeni araçlar geliştirme görevi vermeyi tercih etti .