Trump-Netanyahu Gerilimi: Savaşın Ortakları, Barışın Hasımları Oldu

Trump ile Netanyahu arasındaki son kamuoyu krizi, ikilinin birlikte başlattıkları çok cepheli savaşı sona erdirme stratejilerindeki temel bir çatışmadan kaynaklanıyor: Trump İran'la bir anlaşma yaparak diplomatik bir çıkış yolu ararken, Netanyahu İran ve vekillerine karşı azami askeri baskıyı sürdürmekte ısrar ediyor. İşte anlaşmazlığın kanıtlarla desteklenen kilit noktaları.

Trump'ın 'İsrail benim dediğimi yapar' Sözü ve Netanyahu'nun Cevabı

• Haziran 2026 ortasında düzenlenen G7 zirvesinde Trump, İsrail'in talimatlarını takip ettiğini ve ilişkinin tek taraflı olduğunu iddia etti. Netanyahu bu iddiayı kamuoyu önünde reddetti. Her iki liderin de 'bağımsız ve gururlu ülkeleri' temsil ettiğini ve 'bazen aynı şeyi görmediklerini' söyledi . Netanyahu ayrıca, bir liderin diğerinin yönlendirmesiyle hareket ettiği fikrinin 'yanlış' olduğunu ifade etti .

ABD-İran Mutabakatı (İslamabad Mutabakatı)

• Trump, 17 Haziran 2026'da İslamabad'da İran'la, üç buçuk aylık ABD-İsrail savaşını durdurmayı ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı amaçlayan ön bir mutabakat (MOU) imzaladı . Anlaşma, 60 günlük bir ateşkes uzatması öngörüyor ancak temel nükleer sorunların çözümünü erteliyor .
• İsrail bu sürece tamamen dahil edilmedi. NBC News'e konuşan bir İsrailli yetkili, İsrail'e mutabakat metninin bile gösterilmediğini söyledi . Netanyahu ise nihai bir anlaşmanın, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması, zenginleştirme altyapısının sökülmesi, füze üretimine kısıtlama getirilmesi ve İran'ın vekil güçlere desteğinin sona ermesini içermesi gerektiğini ısrarla vurguladı .

İsrail'in Lübnan'daki Askeri Operasyonları

• Gerilim, Netanyahu'nun Haziran 2026 başında, planlanan ABD-İran anlaşmasından hemen önce Beyrut'un güney banliyösündeki bir Hizbullah kalesine saldırı emri vermesiyle tırmandı . Trump'ın Netanyahu'yu arayarak 'Ne halt ediyorsun sen?' diye bağırdığı bildirildi .
• Trump daha sonra Netanyahu'nun 'daha sorumlu olması gerektiğini' söyledi ve Beyrut saldırısını 'aşırı' olarak nitelendirdi . İsrail'in askeri harekatında çok fazla sivilin öldüğünden şikayet etti: 'Biri sana ateş ettiğinde her seferinde bir apartmanı yıkmak zorunda değilsin' .

Trump'ın Suriye'ye Hizbullah'ı Halletmesini Önermesi

• Trump, 16 Haziran 2026'daki G7 zirvesinde kamuoyuna, Suriye'nin yeni yönetiminin Hizbullah'la İsrail yerine ilgilenmesi gerektiğini önerdi. Netanyahu'ya 'Suriye'nin Hizbullah'ı halletmesine izin ver' dedi . Lübnan çatışmasının 'küçük' bir mesele olduğunu ve Suriye'nin bununla başa çıkmak için daha yetenekli olduğunu söyledi .
• Bu öneri, Şam tarafından hızla reddedildi. Suriyeli yetkililer, Hizbullah'la yüzleşecek askeri güce sahip olmadıklarını belirttiler .

Daha Geniş Siyasi ve Diplomatik Baskılar

• Trump'ın çıkarları: Yıpratıcı İran savaşını sonlandırmak, Hürmüz Boğazı üzerinden küresel petrol nakliyatını yeniden başlatmak ve iç siyasi hesaplarından önce bir diplomatik zafer kazanmak istiyor . Ayrıca, Netanyahu'nun yaklaşımını yumuşatmaması halinde, İsrail'deki yaklaşan seçimlerde ona olan desteğini geri çekebileceği sinyalini verdi .
• Netanyahu'nun çıkarları: İran'ın nükleer altyapısının yok edilmesini ve Hizbullah'ın askeri tehdidinin bertaraf edilmesini talep eden katı bir koalisyonla karşı karşıya. Zayıf görünmeyi göze alamaz. İsrail medyası, ABD-İran mutabakatını bir ihanet olarak sunarak Trump'ı 'İsrail'i terk etmekle' suçlayan yayınlar yaptı .
• Bu kriz, savaşın başında yakın bir ortaklık içinde olan Trump ve Netanyahu'nun, savaştan çıkış stratejilerinin taban tabana zıt olması nedeniyle açık bir çatışmaya sürüklendiğini gösteriyor .