Netanyahu'dan Güney Lübnan'a Operasyonları Durdurma Emri, Ancak Asker Çekmeye Ret: 20 Haziran Krizi'nin Perde Arkası

20 Haziran 2026 Cumartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail ordusuna Lübnan'daki operasyonları durdurma emri verirken, birliklerin mevcut pozisyonlarını koruyacağını ve geri çekilme olmayacağını açıkça belirtti . Bu karar, Cuma günü yürürlüğe giren ateşkesin sadece 24 saat içinde çökmesinin ardından geldi.

Arka Plan: Ateşkes İhlalleri ve Tırmanan Gerilim

Olaylar zinciri, 19 Haziran Cuma günü ABD arabuluculuğunda İsrail ile Hizbullah arasında bir ateşkesin yürürlüğe girmesiyle başladı . Ancak ateşkes neredeyse anında ihlal edildi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Hizbullah'ın mütarekeye aykırı olarak füzeler, insansız hava araçları ve roketlerle saldırılarına devam ettiğini duyurdu . İsrail ordusu ise "acil tehditleri ortadan kaldırmaya devam ettiğini" ve Hizbullah'ın ihlallerine yanıt verdiğini belirtti . Hizbullah, İsrail'in Lübnan'ın güneyinden tamamen çekilmesini talep etmeyen herhangi bir ateşkes çerçevesini sürekli olarak reddetmişti .

Cumartesi Günü Durdurma Emri ve Can Kayıpları

Netanyahu ve Katz'ın Cumartesi günkü emri, orduya operasyonları durdurma talimatı verirken birliklerin yerinde kalmasını şart koşuyordu . Bu kararın ABD ile koordineli olarak alındığı bildirildi . Ancak durdurma emrine rağmen, Cumartesi günü Güney Lübnan'a yönelik İsrail saldırılarında en az 7 kişi (2'si çocuk) hayatını kaybetti . Diğer kaynaklar ölü sayısının daha yüksek olduğunu bildirdi: Guardian en az 16 ölü , Straits Times (Lübnan devlet haber ajansına dayanarak) ise sadece 20 Haziran'da en az 20 kişinin öldüğünü aktardı . İsrail, bu saldırıların Hizbullah tarafından atılan füzeler karşısında bir misilleme olduğunu belirtti. İsrailli bir askeri yetkili, Hizbullah'ın İsrail güçlerine 50'den fazla mermi attığını bildirdi .

ABD-İran Ateşkes Çerçevesine Meydan Okuma

İsrail'in Lübnan'ın güneyinden çekilmeyi reddetmesi, 17 Haziran'da imzalanan ABD-İran ateşkes anlaşmasını doğrudan baltaladı . İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İran anlaşmasının İsrail'in Lübnan'dan çekilmesini şart koştuğunu ve İsrail'in bu şartı zaten reddettiğini açıkça ifade etti . Netanyahu, 15 Haziran'da İsrail güçlerinin Lübnan'da "gerektiği kadar" kalacağını ve ABD-İran anlaşmasına uyma zorunluluğu hissetmediğini söylemişti . İran, 19 Haziran'da İsviçre'de planlanan nükleer teknik görüşmelerden, İsrail'in Lübnan saldırılarını ABD-İran Mutabakat Zaptı'nın ihlali olarak gerekçe göstererek çekildi .

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı Kapatma Duyurusu ve ABD İtirazı

20 Haziran Cumartesi günü İran, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu. İran, bu kararı Lübnan'daki İsrail saldırılarından kaynaklanan artan gerilime bağladı . ABD ordusu, İran'ın bu iddiasını hemen yalanlayarak boğazın açık olduğunu belirtti . Bu kapatma iddiası, ABD-İran görüşmelerinin Pazar günü İsviçre'de yeniden planlandığı bir dönemde gündeme geldi .

Başkan Yardımcısı Vance'in Ayrılışı ve Diplomatik Çabalar

Başkan Yardımcısı JD Vance, bu krizin ortasında daha fazla müzakere için yola çıktı. ABD-İran görüşmeleri Pazar günü İsviçre'de yapılacak ve her iki taraf da çerçeve anlaşmasını kurtarmaya çalışacak . Bu durum, kırılgan bir ateşkesin ne kadar hızlı bir şekilde daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşebileceğini ve İsrail'in Güney Lübnan'da bir güvenlik bölgesi kurma ısrarının barış sürecinin önündeki temel engel olduğunu gözler önüne serdi.