ABD-İran Anlaşması Asya'da Akaryakıt Fiyatlarını Düşürdü: Ülke Ülke İndirimler ve Riskler

18 Haziran 2025'te imzalanan ABD-İran geçici barış anlaşması — Hürmüz Boğazı'nı yeniden açan ve ABD'nin İran petrolü ablukasını kaldıran anlaşma — Asya genelinde akaryakıt fiyatlarında geniş çaplı düşüşlere yol açtı. Brent petrol ~77,83$/varil seviyesine gerilerken, Batı Teksas türü (WTI) %2,7 değer kaybetti . Piyasaya sürülmeyi bekleyen 60 milyon varil ham petrol yeniden akmaya başladı . İşte ülke ülke fiyat düşüşlerinin detayı ve önümüzdeki temel risk faktörleri.

Onaylanmış Fiyat Düşüşleri

Tayvan — CPC Corp., 20 Haziran'da 11 haftalık fiyat dondurmasını sonlandırarak, 23 Haziran'dan itibaren geçerli olmak üzere benzin fiyatlarında litre başına 1,0 NT$ (Yeni Tayvan Doları) ve motorin fiyatlarında 0,7 NT$ indirim yapılacağını duyurdu. Bu adım, uluslararası ham petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının azalmasını yansıtıyor . Çatışma döneminde fiyatları donduran hükümetin "çift fiyat dengeleme" mekanizması, küresel koşulların istikrara kavuşmasıyla kaldırıldı .

Güney Kore — Benzin ve motorin fiyatları Haziran ayının üçüncü haftasında art arda beşinci haftada da düştü. Ulusal ortalama benzin fiyatı, bir önceki haftaya göre 0,7 won azalarak litre başına 2.009,2 wona geriledi. Bu düşüş, ABD-İran anlaşmasının etkisiyle zayıflayan Dubai ham petrol fiyatlarından kaynaklandı . Motorin fiyatları da 0,7 won düşüşle 2.004,1 won seviyesine indi . Düşüşler, dört hafta önce başlayan ve uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşün tetiklediği kademeli gerilemenin devamı niteliğinde .

Filipinler — Sektör tahminleri ve Enerji Bakanlığı (DOE), 23 Haziran haftasında motorinde litre başına 7,50 ila 9,50 PHP (Filipin Pesosu), benzinde ise 4 ila 5 PHP arasında bir indirim öngörüyor. Bir kaynağa göre, dört işlem günlük küresel fiyat verilerine dayanarak motorinde 9,50 PHP/litre, benzinde 5 PHP/litre indirim mümkün . DOE, anlaşmanın olumlu olduğunu ancak indirimin tüketiciye tam olarak yansımasının kademeli olacağını belirtti .

Görünüm Riskleri ve Belirsizlikler

Geçici anlaşmanın kırılganlığı ve İsrail-Hizbullah riski. 18 Haziran'da imzalanan anlaşma, nihai bir barış antlaşması değil, yalnızca bir ön çerçevedir. İran'ın nükleer programının akıbeti ise sonraki müzakerelere bırakılmıştır . Hürmüz Boğazı şu anda açık olsa da, Orta Doğu'daki geniş güvenlik tablosu oldukça değişken. Anlaşma, İsrail-Hizbullah cephesini doğrudan ele almıyor ve bu cephede yaşanacak herhangi bir tırmanma, petrol fiyatlarına yeniden risk primi ekleyebilir. Analistler, petroldeki "risk priminin" kaybolmadığını, sadece yer değiştirdiğini; anlaşmanın geçici yapısı nedeniyle arz kesintilerinin hâlâ önemli bir risk olduğunu vurguluyor .

Tüketiciye yansıma yavaş olacak. Brent petrolün savaş öncesi seviyelere (~70–80$/varil) keskin düşüşüne rağmen, ABD Enerji Bakanlığı, Amerikan pompalarında anlamlı bir rahatlamanın 6 ila 12 ay alacağını belirtti . Bunun nedeni, rafineri marjları, dağıtım darboğazları ve daha ucuz ham petrolün tedarik zincirinde ilerlemesi için gereken süre gibi faktörlerle yerel akaryakıt fiyatlarının ham petrol hareketlerini gecikmeli olarak takip etmesidir. Filipinler DOE de benzer şekilde, indirimin tüketiciye tam olarak yansımasının kademeli olacağını ifade etti .

Asya'da petrol bolluğu (glut) kapıda. Hürmüz'ün yeniden açılması, Basra Körfezi'nde sıkışıp kalmış 60 milyon varil ham petrolün önünü açarak kısa vadede arz fazlası oluşturma ve ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskıyı sürdürme potansiyeli taşıyor . Ancak bu durum, geçici anlaşmadaki herhangi bir aksamanın — yenilenen İsrail-Hizbullah çatışmaları veya ABD-İran görüşmelerinin bozulması — düşüşleri hızla tersine çevirebileceği anlamına da geliyor. Zira piyasa, arz riskini yeniden ve sert bir şekilde fiyatlayacaktır.