Çin Ekonomisinde Derin Uçurum: İhracat Fırlıyor, Perakende Satışlar 2022'den Beri İlk Kez Düştü

Jefferies, genel iç talep tablosunu 'endişe verici bir eğilim' olarak nitelendirdi: yarı iletkenlerde ihracat patlarken iç talep zayıflıyor, tüketici güveni düşük kalıyor, emlak sektörü zorlanıyor ve kredi büyümesi yavaşlıyor .

Keskin Bir Tezat: İhracat Patlaması

Çinli tüketiciler ve emlakçılar geri çekilirken fabrikalar ve ihracat terminalleri tam gaz çalışıyordu:

• İhracat Mayıs ayında dolar bazında yıllık %19,4 arttı. Bu oran, ekonomistlerin yaklaşık %15'lik beklentisini aştı .
• Entegre devre (çip) ihracatı yıllık yaklaşık %111 fırladı. Bu üç haneli büyüme tamamen küresel yapay zeka talep patlamasından kaynaklandı. Ocak-Nisan kümülatif çip ihracatı yaklaşık 103,5 milyar dolara ulaştı .
• Ticaret fazlası Mayıs'ta 105,4 milyar dolara genişleyerek Ocak ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı .
• Yurtdışı entegre devre satışları Mayıs ayında rekor kırarak 35,55 milyar dolara ulaştı ve Çin'in en büyük tek ihracat kalemi haline geldi .

Patlamanın odağı yapay zeka bağlantılı ürünlerdi: bilgisayar ve parça sevkiyatı %66 , yüksek teknoloji ihracatı ise %51 arttı .

Pekin'in Stratejik Yanıtı: Düşürülen Hedefler, Yapısal Dönüşüm

Pekin, geniş çaplı bir iç talep teşviki başlatmak yerine, resmi olarak beklentileri aşağı çekmeyi ve uzun vadeli bir stratejik dönüşüm sinyali vermeyi tercih etti.

2026 GSYİH büyüme hedefi %4,5–5, Çin'in 1991'den bu yana en düşük seviyesi. Başbakan Li Qiang, bu aralığı Mart 2026'da Ulusal Halk Kongresi'nde açıkladı .

Bloomberg, bu hedefi "ülkenin ekonomik yükselişine güç veren modelin zorlandığının zımni bir kabulü" ve "Pekin'in yeni sürdürülebilir büyüme kaynakları ararken daha yavaş bir genişleme hızına tolerans göstermesinin sinyali" olarak yorumladı .

Reuters ise hedefin "zorlu küresel ve yerel koşullar karşısında pratik bir stratejiyi" yansıttığını belirterek, analistlerin dış talepteki azalma, jeopolitik istikrarsızlık ve devam eden deflasyonist baskılara dikkat çektiğini aktardı .

Devlet medyası CCTV ise zayıf iç verileri, "eski büyüme dinamiklerinden yenilerine geçiş ve yatırımın toplam genişlemeden kaliteye kayması" olarak yorumladı .

OECD, Çin'in büyümesinin 2027'de %4,3'e kadar yavaşlayacağını öngörüyor.

Sonuç: Ne Anlama Geliyor?

Haziran 2026 verileri, Çin'in iki vitesli bir ekonomiyle işlediğini doğruluyor: bir yanda yapay zeka ve yarı iletken talebiyle süperşarj olmuş bir ihracat motoru, diğer yanda çöken bir emlak piyasası, zayıf tüketici güveni ve daralan yatırımlarla tıkanmış bir iç ekonomi. Pekin, büyük bir talep teşviki yerine büyüme hedefini düşürmeyi, daha yavaş büyümeyi tolere etmeyi ve arz yönlü reform ile inovasyon odaklı yatırıma yönelmeyi seçti. Bu, eski emlak-ve-kredi modelinin tükendiğinin ve kısa vadeli iç acı yoğunlaşsa bile bilinçli bir stratejik dönüş yapıldığının kabulüdür.