İsrailli Bakan'dan Suriye'ye Savaş Tehdidi: 'Er ya da Geç'

18 Haziran 2026'da İsrail Diaspora Bakanı Amichai Chikli, "İsrail er ya da geç Suriye ile savaşacak" diyerek, Suriye ve Türkiye'yi İran'dan daha ciddi bir uzun vadeli tehdit olarak tanımladı. Bu açıklama, ABD ile İran'ın İsrail'in onaylamadığı 14 maddelik bir mutabakat imzalamasından sadece günler sonra geldi . Bu söylemler, Ortadoğu'da İran merkezli çatışmanın yerini Suriye merkezli bir karşılaşmaya bırakabileceği potansiyel olarak değişken bir yeniden yapılanmanın sinyalini veriyor.

ABD-İran Mutabakatı (17-19 Haziran 2026)

ABD ile İran arasındaki düşmanlıkları sona erdirmeyi amaçlayan 14 maddelik Mutabakat Zaptı (MoU), 17 Haziran'da ABD tarafından resmen açıklandı ve Başkan Trump ile Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan tarafından dijital olarak onaylandı . Resmi imzalamanın 19 Haziran'da İsviçre'de yapılması bekleniyordu . BBC, Bloomberg, CNN ve Al Jazeera'nın haberlerine göre, anlaşmanın ana hatları şunları içeriyor:

• ABD ile İran arasında derhal ateşkes.
• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması.
• İran'ın nükleer programı ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda daha geniş müzakereler için 60 günlük bir pencere .
• İran'ın nükleer silah geliştirmekten kaçınma taahhüdü .
• Çerçeve 800 kelimenin altında olup, Lübnan'a ilişkin ayrıntılar ve yaptırımların kapsamı da dahil olmak üzere pek çok özel konuyu sonraya bırakıyor .

İsrail'in Reddi ve Eylem Özgürlüğü İddiası

İsrail müzakerelerin bir parçası değildi ve "kenara itilmiş ve öfkeliydi" – anlaşma tamamen İsrail'in arkasından müzakere edildi . Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, anlaşmanın İsrail'i hiçbir şekilde bağlamadığını ilan etti . Savunma Bakanı Israel Katz ve Başbakan Netanyahu, İsrail güçlerinin Lübnan'dan çekilmesine karşı olduklarını ve Hizbullah'a karşı operasyonlara devam edeceklerini belirttiler . İsrailli liderler, ABD-İran anlaşmasının tüm cephelerde ateşkes ima etmesine rağmen, Hizbullah'ı "etkisiz hale getirmeyi" bırakmayacaklarının sinyalini verdi . İsrail'in ilk reddine rağmen, AP, 19 Haziran'da İsrail ve Hizbullah'ın güney Lübnan'daki yoğun çatışmaları durdurma konusunda anlaştığını bildirdi .

Chikli'nin Sert Uyarısı ve Suriye'ye Yönelik Şahin Tutumu

18 Haziran'da İsrail Ordu Radyosu'na konuşan Chikli, Suriye ve Türkiye'nin "İran'dan çok daha sorunlu bir konu" olduğunu ve Suriye ile savaşın kaçınılmaz olduğunu söyledi . Bu, Chikli'nin ilk tırmanışı değil. Aralık 2025'te Suriyeli askerlerin Gazze yanlısı sloganlar atmasının ardından Chikli, "Savaş kaçınılmazdır" paylaşımı yapmıştı . Temmuz 2025'te ise Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şaraa'yı "barbar bir katil" olarak nitelendirerek ortadan kaldırılması çağrısında bulunmuştu . Esad rejiminin 8 Aralık 2024'te düşmesinden bu yana İsrail, Golan Tepeleri'nin bitişiğindeki güneybatı Suriye'deki askerden arındırılmış tampon bölgeyi işgal etmiş ve işgalini sürdürürken, Suriye askeri varlıklarına karşı büyük bir hava saldırısı kampanyası yürütmüştür .

Netanyahu'nun Güney Suriye'nin Silahsızlandırılması Talebi

Netanyahu, defalarca güney Suriye'nin – özellikle Kuneytire, Dera ve Süveyde vilayetlerinin, Şam'ın güneyinden Cebel-i Dürzi bölgesine kadar olan kısmının – tamamen silahsızlandırılmasını talep etmiştir . İsrail'in bu kırmızı çizgileri uygulamak için askeri güç kullanacağını, Şam'ın güneyine herhangi bir Suriye gücünün geçmesini engelleyeceğini belirtmiştir .

İran Cephesi Sakinleşirken Batı Şeria'da Tırmanma Riski

ABD-İran anlaşması bölgesel savaşın ayak izini azaltıyor. Analistler, Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyonunun, İran ve vekilleriyle olan çok cepheli çatışma yatıştıkça askeri odağını Batı Şeria'ya kaydırabileceği uyarısında bulundu . New York Times, İsrail'in anlaşmaya yönelik ruh halinin "Kötü Anlaşma" başlığıyla yakalandığını ve İsrail'in güvenlik önceliklerinin göz ardı edildiğine dair derin endişeyi yansıttığını bildirdi .

Artan ABD-İsrail Sürtüşmesi

Daha geniş çaplı sürtüşme iyi belgelenmiştir. İsrail'in ABD-İran anlaşmasına bağlı olmadığını açıkça belirtmesi ve anlaşmanın ruhuna aykırı olarak Lübnan'daki operasyonlarına devam etme ısrarı, Washington ile önemli bir gerilim yarattı . The Washington Times, İsrail'in "Pazartesi günü, ABD-İran anlaşmasının tüm cephelerde ateşkes vaadine rağmen, Hizbullah'a karşı muharebe operasyonlarını durdurma niyetinde olmadığının sinyalini verdiğini" bildirdi .