AB Liderleri, Çin’e Karşı Yeni Ticaret Silahlarını Devreye Sokuyor: 2026 Zirvesi’nden Çıkan Kararlar

Bir AB yetkilisi bu yetkiyi net bir şekilde özetledi: "Liderler bu nedenle Komisyon'dan iki görev üzerinde çalışmasını istedi: 1) Çin'le yapıcı diyalog kurmaya devam etmek; 2) ticaret savunması ve sanayi politikası alanındaki araç setini geliştirmek ve nihayetinde tamamlamak" .

Masada Hangi Yeni Araçlar Var?

Düşünülen araç seti genişlemesi birkaç somut önlemi kapsıyor:

• Aşırı kapasite enstrümanı: Fransa, İtalya ve Hollanda'nın desteklediği, ithalatın rekabeti bozduğu sektörlerde Çin'in erişimini kısıtlamak için ABD Ticaret Yasası'nın 301. Maddesi'ni örnek alan yeni bir mekanizma .
• Koruma önlemleri: Tüm sektörlere değil, sadece belirli ürünlere tarife ve kotalar uygulayabilen mevcut araçların daha güçlü kullanımı .
• Tedarik zinciri çeşitlendirme kuralları: Komisyon, hassas sektörlerdeki şirketleri tek tedarikçiye – özellikle Çin'e – bağımlılıktan kurtarıp en az üç kaynağa yönelmeye zorlayacak bir mevzuatı değerlendiriyor . Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, "çeşitlendirme artık özel bir araç gerektiriyor" dedi .
• Daha hızlı anti-damping ve anti-sübvansiyon davaları: 2026'nın üçüncü çeyreğine kadar tamamlanması beklenen daha geniş bir AB ticaret savunması incelemesi, soruşturmaları hızlandırmak ve aşırı kapasiteyle mücadele için potansiyel olarak yeni önlemler getirmek adımlarını içeriyor .
• Revize Siber Güvenlik Yasası (CSA2) ve Endüstriyel Hızlandırma Yasası (IAA): 2026'da zaten tartışılmakta olan bu düzenleyici teklifler, hassas sektörlerde Çinli şirketleri AB pazarlarından dışlamayı veya kısıtlamayı amaçlıyor .

Paket geniş kapsamlı: tarifeler, ithalat kotaları, anti-damping soruşturmaları, daha sıkı ihale kuralları ve yeni sübvansiyon düzenlemeleri, kapsamlı bir ticaret savunma önlemleri setinin parçası olarak tartışılıyor .

Neden Şimdi? 'Çin Şoku 2.0' Bağlamı

Acil durum, bazı AB yetkililerinin 'Çin Şoku 2.0' olarak adlandırdığı bir durumdan kaynaklanıyor . Avrupa Komisyonu, 29 Mayıs 2026 tarihli bir yönlendirme tartışmasında mevcut ticaret durumunun "sürdürülemez" olduğunu ilan ederek "güçlü ve tutarlı" bir tepki çağrısında bulundu . Çin ihracatındaki patlama, Brüksel tarafından "Avrupa sanayisi için varoluşsal bir tehdit" olarak değerlendiriliyor .

En risk altındaki stratejik sektörler arasında piller, güneş enerjisi, rüzgar, ısı pompaları, nükleer, kritik hammaddeler, kimyasallar ve ilaçlar yer alıyor . Çin'in bazı durumlarda neredeyse tekel konumunda olduğu kritik mineraller ve hammaddelerdeki hakimiyeti, çeşitlendirme çabalarının özel bir odak noktası .

Risk Azaltma ile Diyaloğu Dengelemek

Zirve sonucu, kasıtlı bir dengeleme eylemini yansıtıyor. AB liderleri, derinleşen ticaret dengesizliklerini, dünyanın ikinci büyük ekonomisiyle tam bir ticaret savaşı başlatmadan ele almaya çalıştı . AB Ticaret Şefi Maroš Šefčovič bunu bir sıfırlama olarak tanımladı: "Çin'le ticari ilişkimiz bir sıfırlama gerektiren bir noktaya ulaştı. Çatışma değil, yeniden dengeleme" .

Bu, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen'in ekonomik bağları korurken kırılganlıkları azaltan uzun süredir devam eden "risk al, bağları koparma" yaklaşımıyla uyumlu . Ancak Komisyon, AB politikalarının "öncelikle Avrupa vatandaşlarına ve işletmelerine hizmet etmek için" tasarlandığını açıkça belirtti .

Sırada Ne Var?

Avrupa Komisyonu'nun önümüzdeki aylarda somut teklifler sunması bekleniyor. Bunlar arasında 2026'nın üçüncü çeyreğine kadar tamamlanması gereken daha geniş ticaret savunması incelemesi de bulunuyor . Zirve, von der Leyen'e Çin'den gelen düşük maliyetli, yoğun sübvansiyonlu malların etkilerini kontrol altına almak için yeni araçlar geliştirme konusunda özel bir yetki verdi .

Haziran 2026 başı itibarıyla henüz yazılı bir teklif yayınlanmamıştı . İşletmeler ve ticaret ortakları için kilit soru, yeni araç setinin ne kadar ileri gideceği – ve Çin'in tehdit ettiği misillemenin tam bir ticaret savaşına dönüşüp dönüşmeyeceği .