İran-ABD Barış Süreci Çatırdıyor: İsrail'in Lübnan Hamlesi İsviçre Görüşmelerini Askıya Aldırdı

İşte sorularınızın güncel haberlere dayanan kapsamlı bir dökümü.

---

1. İran'ın İsviçre seyahatini askıya almasına ne sebep oldu?

İran müzakere heyeti, İsviçre'ye yapması planlanan seyahatini, İsrail'in Güney Lübnan'a yönelik devam eden saldırıları nedeniyle askıya aldı. Bu bilgi, Hizbullah'a yakınlığıyla bilinen El Mayadeen kanalı tarafından duyuruldu . 19 Haziran Cuma günü Bürgenstock tatil köyünde yapılması planlanan görüşmeler, İsviçre Dışişleri Bakanlığı tarafından resmen ertelendi . Beyaz Saray ise teknik görüşme hazırlıklarının henüz tamamlanmadığını, ancak Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlığındaki ABD heyetinin yola çıkmaya hazır olduğunu belirtti .

2. Arabulucular kimlerdi?

Ana arabuluculuk görevini Pakistan üstleniyordu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran'da mutabakat zaptını (MoU) ve derhal kalıcı ateşkesi ilan eden isimdi . İsviçre ise Bürgenstock'taki ilk müzakere turuna ev sahipliği yapacaktı ve bu rolü üstlenmeye hazır olduğunu yineledi .

3. Tahran'ın görüşmelere devam etmek için öne sürdüğü şartlar nelerdi?

Mevcut haberlere göre İran'ın İsviçre görüşmelerine devam etmesi için temel şartı, İsrail'in Güney Lübnan'a yönelik saldırılarının durdurulmasıydı . Mutabakat zaptı (MoU) zaten 'Lübnan dahil tüm cephelerde' askeri operasyonların sona ermesini öngörüyordu . İranlı yetkililer, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının müzakere süreciyle bağdaşmadığını açıkça ifade etti.

4. Netanyahu, İsrail güçlerinin Güney Lübnan'daki varlığı konusunda nasıl bir tutum sergiledi?

Başbakan Binyamin Netanyahu, 15 Haziran'da yaptığı sert konuşmada İsrail'in ABD-İran ateşkes anlaşmasına uyma zorunluluğu hissetmediğini ilan etti. 'Mücadele bitmedi' dedi . İsrail güçlerinin komşu Lübnan'dan çekilmeyeceğini ve 'güvenlik bölgeleri' olarak adlandırdıkları alanlarda 'gerektiği kadar' kalacaklarını söyledi . Savunma Bakanı Israel Katz da benzer bir şekilde, İsrail'in Lübnan topraklarından çekilmeyeceğini ve Litani Nehri'nin güneyini askeri kontrol altındaki bir bölgeye dönüştüreceklerini belirtti .

5. 15 Haziran'da imzalanan ABD-İran mutabakat zaptının (İslamabad Mutabakatı) ana hatları neler?

14 maddelik bu çerçeve anlaşması, 15-17 Haziran 2026 tarihlerinde her iki tarafça dijital olarak imzalandı . Başlıca maddeler şunlardır:

• Derhal ve kalıcı ateşkes: Lübnan dahil tüm cephelerde .
• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması: 60 gün boyunca ticari gemilere ücretsiz geçiş .
• ABD deniz ablukasının kaldırılması: İran limanları üzerindeki .
• 60 günlük müzakere süreci: İran'ın nükleer programı, uranyum zenginleştirme, yaptırımların kaldırılması ve nihai bir anlaşma için .
• Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması: ABD'nin 60 günlük süreçte 12 milyar ila 24 milyar dolar arasında olduğu belirtilen İran varlıklarını serbest bırakması .
• İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğini teyit etmesi .
• Güç kullanmama veya tehdit etmeme taahhüdü .

6. Başkan Trump anlaşmanın 'kesinliği' hakkında ne söyledi?

Başkan Donald Trump, mutabakat zaptının nihai bir anlaşma olmadığını vurguladı. 17 Haziran'da yaptığı açıklamada, 60 günlük müzakerelerin sonucunu beğenmezse ABD'nin 'bombalarla geri döneceği' tehdidinde bulundu ve İran'a karşı yeniden askeri harekata girişebileceğini söyledi . Anlaşmayı geçici bir çerçeve olarak nitelendirdi ve kapsamlı bir anlaşmanın 'sonuçlandırılması' için daha fazla müzakere gerektiğini belirtti .