Merkez Bankaları Savaş Kaynaklı Enflasyona Karşı Nasıl Hareket Etti? İşte ECB, SNB ve Tayvan'ın Faiz Kararları

Bu makale, 2025-2026 dönemindeki güncel verilere dayanarak savaş kaynaklı enflasyon karşısında merkez bankalarının attığı adımları özetlemektedir.

Savaş Kaynaklı Enflasyon Nedeniyle Faiz Değiştiren Merkez Bankaları

Ortadoğu'daki çatışmalar ve özellikle İran savaşı, küresel enerji fiyatlarında sert bir yükselişe neden oldu. Bu durum, dünyanın dört bir yanındaki merkez bankalarını enflasyonla mücadelede zorlu bir sınavla karşı karşıya bıraktı. İşte bu dönemde faiz kararlarını değiştiren başlıca merkez bankaları:

• Avrupa Merkez Bankası (ECB): En dikkat çekici hamle ECB'den geldi. 11 Haziran 2026'da ECB, üç temel faiz oranını 25 baz puan artırarak mevduat faizini %2,25'e yükseltti . Bu, neredeyse üç yıl aradan sonraki ilk faiz artırımıydı ve gerekçesi olarak doğrudan Ortadoğu'daki savaş ve yükselen enerji fiyatları gösterildi .
• Japonya Merkez Bankası (BoJ): Çapraz raporlara göre, BoJ da İran savaşının tetiklediği enflasyon dalgasına karşı faiz artırımına gitti .
• Avustralya Merkez Bankası (RBA): Mart 2026'da nakit faiz oranını art arda ikinci ayda da artırarak %4,1'e çıkardı ve gerekçe olarak enflasyon baskılarını gösterdi .
• ABD Merkez Bankası (Fed): Başkan Kevin Warsh yönetiminde, çatışmanın yarattığı enflasyon risklerine karşı potansiyel faiz artırımları sinyali verildi, ancak Haziran 2026 ortası itibarıyla somut bir adım atılmadı .
• İngiltere Merkez Bankası (BoE): Haziran 2026'da Banka Faizini %3,75'te sabit tuttu ve enflasyonun (şu an %2,8) enerji fiyatlarının gecikmeli etkileriyle tekrar yükseleceğini öngördü .

---

Üç Sorulan Merkez Bankasının Spesifik Aksiyonları

İsviçre Merkez Bankası (SNB)

• Politika faizini %0'da sabit tuttu (18 Haziran 2026 toplantısı). Bu, 2025 ortalarından bu yana art arda dördüncü sabit tutma kararıydı .
• Banka, Hürmüz Boğazı'ndaki aksama ve Ortadoğu çatışmasından kaynaklanan yüksek enerji fiyatlarının kısa vadeli enflasyonu yukarı çektiğini kabul etti .
• Jeopolitik belirsizlik karşısında İsviçre frangının hızlı değer kazanmasını önlemek için döviz piyasasına müdahale etmeye hazır olduğunu yineledi .
• Faiz artırımı yok – SNB, enerji kaynaklı kısa vadeli fiyat artışlarına rağmen orta vadeli enflasyon baskılarının büyük ölçüde değişmediğini değerlendirdi .

Tayvan Merkez Bankası (CBC)

• Benchmark iskonto faizini %2,00'de sabit tuttu (Mart ve Haziran 2026'daki üç aylık toplantılarında). Bu, üst üste dokuzuncu çeyrek sabit tutma kararıydı .
• Banka, Ortadoğu çatışmasından kaynaklanan uluslararası enerji fiyatlarındaki artışı gerekçe göstererek 2026 yılı TÜFE enflasyon tahminini %1,80'e, çekirdek TÜFE tahminini ise %1,75'e yükseltti .
• "Sıkılaştırma eğilimi" sinyali verdi – banka, savaşın önemli bir risk olduğu konusunda uyarıda bulundu ve gelecekte sıkılaşmaya gidebileceğini belirtti ancak ekonomik etkiyi değerlendirmek için beklemeyi tercih etti .
• Faiz artırımı yok – Daha yüksek enerji maliyetlerine rağmen, ekonominin tam etkisini değerlendirmek için alan yaratmak amacıyla beklemede kaldı .

Avrupa Merkez Bankası (ECB)

• 19 Mart ve 30 Nisan 2026 toplantılarında faizleri %2,00'de sabit tutarak Ortadoğu çatışması ve İran savaşından kaynaklanan büyük belirsizliğe dikkat çekti .
• Ardından, 11 Haziran 2026'da faizleri 25 baz puan artırdı. Bu artışla mevduat faizi %2,25'e, ana refinansman faizi %2,40'a ve marjinal borç verme faizi %2,65'e yükseltildi .
• ECB açıkça şu ifadeyi kullandı: "Ortadoğu'daki savaş enflasyon baskıları yaratıyor ve faiz artırma kararı çeşitli senaryolar karşısında sağlam bir duruş sergiliyor" .
• Bu, 2023'ten bu yana ilk faiz artırımıydı ve yedi toplantılık bir araya son verdi. Piyasalar, 2027 başına kadar 1-2 faiz artırımı daha bekliyor .

Özet: Bu üç bankadan sadece ECB, Ortadoğu enerji fiyat şokuna tepki olarak fiilen faiz artırdı. SNB ve Tayvan CBC'si, belirsiz ekonomik görünümü gerekçe göstererek ve enerji kaynaklı enflasyonun geçici veya şimdilik yönetilebilir olduğunu değerlendirerek faizleri sabit tuttu.