Fransa'nın Lübnan İçin Üç Ayaklı Stratejisi: Diplomasi, Ateşkes ve İsrail'e Sınırlama Çağrısı

Hat 1: İsrail'i Sınırlamaya Zorlamak

Macron, İsrail'e itidal çağrılarında giderek daha doğrudan bir dil kullanıyor. 18 Haziran 2026'da Macron, ABD-İran ön anlaşmasının ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya "sorumluluk ve akılcılıkla" hareket etme çağrısı yaptı. Bu anlaşma Lübnan'da da düşmanlıkların sona erdirilmesini içeriyor. Macron'un argümanı nettir: İsrail'in güvenliği "komşu bir toprağın fethiyle garanti altına alınamaz."

Bu tek seferlik bir çıkış değildi. Daha önce, 1 Haziran 2026'da Macron, İsrail güçlerinin Hizbullah'a karşı yeni bir taarruz başlatması üzerine "Güney Lübnan'da yaşanan büyük tırmanışı hiçbir şeyin haklı çıkarmadığını" söylemişti. Fransa'nın talebi üzerine BM Güvenlik Konseyi ertesi gün acil toplantı yaptı.

Macron'un İsrail'e baskı yapmak için yaptığı önemli diplomatik hamleler:

• Mart 2026'da Netanyahu'yu telefonla arayarak Lübnan'da "kara harekâtından kaçınması" çağrısında bulunması.
• ABD-İran ateşkesinin açıkça Lübnan'ı da kapsayacak şekilde genişletilmesi çağrısı yaparak, İsrail'in Güney Lübnan üzerindeki kontrolünün sürdürülebilir bir çözüm olmadığını savunması.
• "Daha geniş bölgesel istikrarın ancak İsrail'in Lübnan topraklarından çekilmesi ve Hizbullah'ın silahsızlandırılmasıyla sağlanabileceğini" belirtmesi.

Hat 2: Lübnan'ın İstikrarı İçin Uluslararası Destek Seferberliği

Macron'un acil diplomatik odağı, ateşkes düzenlemelerini Lübnan'a yaymak ve yeniden tırmanma koşullarını azaltmak. Elysee Sarayı, Fransa'nın "ateşkese sıkı sıkıya bağlılığını, Lübnan'ın toprak bütünlüğüne desteğini ve Lübnan devletinin egemenliğini ve silah tekelini tam olarak garanti altına almak için attığı adımları yinelemeyi" amaçladığını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Lübnan'ın kırılgan bir ateşkesi uzatmayı ve Lübnan içinde Hizbullah militanlarının yasaklanacağı "pilot" güvenlik bölgeleri oluşturmayı kabul ettiğini duyurdu. Fransa'nın daha geniş yaklaşımı, bu çerçeveyi güçlendirirken istikrarlı güvenlik düzenlemeleri için baskı yapmayı amaçlıyor.

Hat 3: ABD-İran Anlaşmasını Diplomatik Bir Fırsat Olarak Kullanmak

Fransa, 17 Haziran 2026'da imzalanan ABD-İran mutabakatını stratejik bir fırsat olarak görüyor. Anlaşma açıkça Lübnan'daki askeri eylemlerin durdurulmasını öngörüyor. Macron anlaşmayı "mükemmel haber" olarak nitelendirdi ancak Lübnan'daki koşulların hala vahim olduğu ve herhangi bir bölgesel barış anlaşmasına özel olarak dahil edilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, ABD-İran mutabakatının Lübnan'ın istikrar ve güvenliğini bölgesel çabaların "ayrılmaz bir parçası" olarak tanıdığını belirtti. Macron, G7 ülkelerinin anlaşmanın uygulanmasını sağlamak için her şeyi yapacağını duyurdu.

Karşı Baskı: Sahada Devam Eden Şiddet

Tüm diplomatik faaliyetlere rağmen, İsrail-Lübnan sınırındaki şiddet, stratejinin uygulanabilirliğini test ederek devam etti. Güney Lübnan'daki çok sayıda İsrail saldırısı, ateşkes ortamını ciddi bir baskı altına aldı.

Son İsrail Saldırıları (Haziran 2026)

• 6 Haziran: Güney Lübnan'a düzenlenen bir İsrail saldırısı, aralarında bir tuğgeneral de bulunan üç Lübnan askerini öldürdü. Bu, Mart başında düşmanlıkların yeniden alevlenmesinden bu yana öldürülen en üst düzey Lübnanlı subaydı.
• 3 Haziran: İsrail hava saldırıları Lübnan'da dokuz kişiyi öldürdü, Hizbullah da sınır ötesine roketler fırlattı.
• 18 Haziran: Macron'un VivaTech'te Selam ile buluştuğu gün, ABD-İran ateşkes çerçevesi yürürlükte olmasına rağmen İsrail insansız hava aracı saldırıları Güney Lübnan'da en az üç kişiyi öldürdü.
• 5 Haziran: Bir İsrail saldırısı, Harou kasabasında üçü sağlık görevlisi olmak üzere altı kişiyi öldürdü.

Mart 2026'dan Bu Yana Tırmanma Zaman Çizelgesi

Bu olaylar, Macron'un neden Lübnan'ın ikincil bir mesele değil, birincil bir diplomatik cephe olarak ele alınması gerektiğini vurguladığını açıklıyor.

Fırsat ve Risk

Fransa, mevcut anı önemli bir aşağı yönlü risk içeren dar bir fırsat penceresi olarak görüyor.

Fırsat:

• ABD destekli İsrail-Lübnan düzenlemesi, Hizbullah'ın yasaklanacağı pilot güvenlik bölgeleri içeriyor.
• ABD-İran anlaşması, Lübnan'ı ateşkes hükümlerine açıkça dahil ederek Fransa'ya üzerine inşa edebileceği yasal ve diplomatik bir çerçeve sunuyor.
• Macron'un Lübnan'ı ateşkes çerçevesine dahil etme çabası, bölgesel diplomasiyi Güney Lübnan'daki tırmanışı durdurma acil ihtiyacıyla birleştirmenin bir yolunu sağlıyor.

Risk:

• ABD-İran anlaşması yürürlüğe girdikten sonra bile devam eden İsrail saldırıları, zaten kırılgan olan ateşkes ortamını daha da zorlayabilir.
• Hizbullah'ın sınır ötesine roket atması, cephenin ne kadar hızlı tam bir tırmanışa dönebileceğini gösteriyor.
• Diplomatik ivme, Lübnan'a özgü bir düşmanlık azaltmasına dönüşmezse, Fransa'nın çabası sınırlı kalabilir.
• ABD-İran anlaşmasıyla açılan 60 günlük müzakere penceresi, somut bir ilerleme olmadan kapanabilir.

Fransa'nın Stratejisinin Özeti

Fransa, Lübnan'daki tarihi rolünü, G7 başkanlığını ve yeni ABD-İran çerçevesini kullanarak üç örtüşen hedefe ulaşmak için koordineli bir strateji izliyor: İsrail-Lübnan cephesinde tansiyonu düşürmek, Lübnan ordusu aracılığıyla devlet otoritesini güçlendirmek ve daha geniş bir bölgesel istikrar çerçevesi oluşturmak. Bu stratejinin başarılı olup olmayacağı, diplomatik ivmenin sahadaki şiddeti geride bırakıp bırakamayacağına bağlı.