Hürmüz Boğazı Yeniden Açılıyor, Ancak Petrol Akışının Normale Dönmesi Aylar Sürecek: İşte 6 Nedeni

2. Savaş Riski Sigortası: Primler Aşırı Seviyelerde Kalmaya Devam Ediyor

Barış anlaşmasından sonra bile, deniz savaş riski primleri çatışma öncesi seviyelerin 30 ila 4.000 kat üzerinde seyrediyor . Kriz öncesinde tipik bir savaş riski primi, geçiş başına gemi değerinin yaklaşık %0,001'i ile %0,25'i arasındaydı. Zirve döneminde bu oranlar %1 ile %7,5 arasına fırladı; bu da tek bir büyük tanker seferi için 3 milyon ila 8 milyon dolar arasında sigorta faturası anlamına geliyor . Bir reasürörün deyimiyle, primler "çıkmaya hızlı, inmeye yavaştır" . Sigortacılar, normal teminatı geri getirmeden önce aylarca süren istikrar ve güvenli geçişin kanıtlanması gerektiğini söylüyor . Gemi sahipleri için her bir geçişin ekonomisi hâlâ acı verici derecede belirsiz.

3. Belirsiz Komuta Zinciri ve Geçiş Prosedürleri

Mayıs 2026'nın sonunda New York Times, nakliye şirketlerinin hâlâ seyir izni için kime başvuracaklarını, hangi rotaların güvenli olduğunu veya yeniden açılan boğazdaki trafiği hangi otoritenin yöneteceğini bilmediğini bildirdi . Büyük gemi sahipleri, tüccarlar ve petrol üreticileri hâlâ anlaşmanın operasyonel şartları hakkında temel açıklamalar bekliyor . Boğaz için bir geçiş ücreti olup olmayacağı, dondurulmuş İran fonlarının ne zaman ve ne kadar serbest bırakılacağı ve nakliyenin yeniden başlaması için özel koşullar gibi sorular cevapsız kalmaya devam ediyor . Bu detay eksikliği, kararları geciktiren bir belirsizlik sis perdesi oluşturuyor.

4. Mahsur Kalan ve Yanlış Konumlanmış Gemilerin Yeniden Konumlandırılması Gerekiyor

Boğazın 100 günden fazla süreyle fiilen kapalı kalmasıyla birlikte, Basra Körfezi'nde yaklaşık 1.500 gemiden oluşan bir filo mahsur kaldı . Bu gemiler çeşitli demirleme noktalarına dağılmış durumda, mürettebatları değişmiş veya terhis edilmiş olabilir ve ticari programları bozulmuştur. Gemileri yeniden konumlandırmak, yeniden mürettebat oluşturmak ve hangi gemilerin önce gideceğine karar vermek haftalar alacaktır . 17 Haziran'da yaklaşık 5 milyon varil ham petrol taşıyan üç İran tankeri, iki aydır ilk kez ABD ablukasından çıkmayı başardı ancak gemi sahipleri "ihtiyatlı bir inançsızlıkla" hareket ediyor .

5. Goldman Sachs: Petrol Akışı Savaş Öncesi Seviyelerin Ancak %70'ine Ulaşabilir

Yulia Zhestkova Grigsby liderliğindeki Goldman Sachs analistleri, 17 Haziran tarihli "Savaş Öncesi Hürmüz Akışının %70'i Yeni %100 Olabilir" başlıklı notlarında, boğazdan geçen akışın hiçbir zaman çatışma öncesi hacme tam olarak dönmeyebileceğini tahmin ediyor . Bunun nedeni, bölgesel üreticilerin Hürmüz darboğazına olan bağımlılıklarını azaltarak alternatif ihracat yollarına (Suudi Arabistan için Yanbu, BAE için Füceyre, Türkiye için Ceyhan ve Umman Körfezi'ne açılan diğer hatlar) yönelmiş olmaları . Goldman, günlük 23 milyon varillik savaş öncesi Körfez ihracatına tam normalleşmenin, Hürmüz akışının savaş öncesi hacmin sadece %70'ine geri kazanılmasıyla sağlanabileceğini hesaplıyor .

Anlaşmanın ardından Goldman, ihracat normalleşmesi için öngördüğü takvimi bir ay öne çekti. Banka artık Körfez ihracatının Temmuz 2026 sonuna kadar savaş öncesi seviyelere dönmesini, petrol üretiminin toparlanmasının ise Ekim ayını bulmasını bekliyor . Ancak bu, anlaşmanın imzalanmasından iki ay sonrasına tekabül ediyor ve banka daha önce tahminini Haziran sonundan Ağustos sonuna ertelemişti .

6. 60 Günlük Geçici Müzakere Süreci Temel Bir Belirsizlik Yaratıyor

Mevcut anlaşma, nihai bir barış değil, 60 günlük bir ateşkesi öngören bir ön mutabakat zaptıdır . İran'ın nükleer programı da dahil olmak üzere daha geniş konular çözümsüz kalmaya devam ediyor ve görüşmeler başarısız olursa boğaz tekrar kapatılabilir . Üst düzey bir ABD'li yetkili, trafiğin kısa vadede önemli ölçüde artması gerektiğini ancak çatışma öncesi geçişlere dönüşün, bazı gemi sahiplerinin temkinli yaklaşımı nedeniyle "birkaç haftadan daha uzun süreceği" uyarısında bulundu .

Zaman Çizelgeleri Ne Gösteriyor?

İyimser senaryoda, ticari veri firması Kpler, boğazdan geçen gemi trafiğinin bir ay içinde çatışma öncesi seviyelerin yaklaşık yarısına (günde yaklaşık 100 gemiden 40'a) ulaşabileceğini tahmin ediyor . Ancak Goldman Sachs'tan deniz güvenliği yetkililerine kadar çoğu kaynak, tam normalleşmenin en az Temmuz sonu veya Ağustos 2026'ya kadar süreceği ve o zaman bile savaş öncesi hacmin ancak %70'ine ulaşılabileceği konusunda hemfikir . Fiziksel ham petrol piyasalarının ise "yaz ayları boyunca sıkışık" kalması bekleniyor .

Kısacası, manşetler "Petrol aksın" dese de, gemi sahipleri, sigortacılar ve petrol tüccarları için gerçek şu: henüz değil, hızlı değil ve eski seviyelere tam olarak dönülemiyor.