JD Vance'den İsrail'e Sert Uyarı: 'Dünyada Kalan Tek Güçlü Müttefikine Saldırma'

18 Haziran 2026'da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump yönetiminin İran'la imzaladığı 14 maddelik mutabakat zaptını (MOU) eleştiren İsrailli yetkililere keskin bir uyarı gönderdi. Vance, İsrailli yetkililere anlaşmaya saldırmayı bırakmalarını söylerken, muhalefetin devam etmesinin ABD ile ilişkileri riske atabileceği uyarısında bulundu . Bu olağanüstü kamuoyu azarı, Şubat 2026'da İran'a karşı başlatılan ortak savaştan bu yana ABD-İsrail ilişkilerindeki en derin çatlaklardan birine işaret etti.

Vance'in İsrailli Eleştirmenlere Uyarısı

Vance, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, Başkan Donald Trump'ın geçici barış anlaşmasını savundu ve anlaşmayı kınayan İsrailli liderlere doğrudan yanıt verdi. Uyarının üç temel bileşeni vardı:

'Dünyada kalan tek güçlü müttefikine saldırma.' Vance, Başkan Trump'ın "şu anda dünyada İsrail'e sempati duyan tek devlet başkanı" olduğunu söyledi ve İsrail'in savunma silahlarının çoğunun ABD fonlarıyla sağlandığını hatırlatarak İsrailli kabine üyelerini uyardı . "Eğer İsrail hükümetinde olsaydım, dünyada kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım" ifadelerini kullandı .

'Güvenlik sorunlarını öldürerek çözemezsiniz.' Vance, güney Lübnan'da askeri operasyonların sürdürülmesi gerektiği yönündeki İsrail argümanını açıkça reddetti. İsrailli liderlere "uyanıp gerçekleri görmeleri" çağrısında bulunan Vance, "Siz 9 milyon nüfuslu bir ülkesiniz. Her milli güvenlik sorununuzu öldürerek çözemezsiniz" dedi .

Askeri yardıma yönelik örtülü tehdit. Vance, İsrail'in savunma kapasitelerine yapılan ABD fonlamasını defalarca dile getirerek, eleştirilerin devam etmesi halinde bu desteğin tehlikeye girebileceğini ima etti. Bazı yorumcular bu sözleri, ABD'nin İsrail'e silah ihracatının risk altında olduğu yönünde örtülü bir tehdit olarak değerlendirdi .

ABD-İran Mutabakat Zaptı'nın Kilit Maddeleri

Pakistan arabuluculuğunda hazırlanan ve 17 Haziran 2026'da Trump tarafından imzalanan 14 maddelik mutabakat, 100 günü aşkın süredir devam eden çatışmayı sona erdirmek için bir çerçeve oluşturdu :

• Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkes. Mutabakatın 1. maddesi, "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri faaliyetlerin derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını" öngörüyor ve her iki tarafın da Lübnan'ın "toprak bütünlüğü ve egemenliğini" koruma taahhüdünü içeriyor . Metinde İsrail'den hiç bahsedilmiyor .
• ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması. ABD ordusu, 18 Haziran'da İran limanlarına uyguladığı ablukayı sonlandırdığını ve Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine yeniden açtığını doğruladı .
• 60 günlük diplomatik süreç. Mutabakat, İran'ın nükleer programı ve uluslararası nükleer denetçilerin dönüşü de dahil olmak üzere nihai bir anlaşma için iki aylık bir müzakere penceresi açıyor .
• ABD'den İran'a para yok. Vance, anlaşmanın İran'a herhangi bir ABD fonu sağlamadığında ısrar ederek, "İran'a Amerikan parası vermiyoruz — tek bir dolar bile gitmeyecek" dedi .

İsrail'in Müzakerelerin Dışında Bırakılması

İsrail, ABD-İran müzakerelerine tamamen dahil edilmedi ve sürecin dışında tutuldu . Mutabakat, Pakistan arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasında doğrudan müzakere edildi ve İsrail'in herhangi bir katkısı olmadı . Haberlere göre Başbakan Binyamin Netanyahu'ya anlaşmanın taslağı bile gösterilmedi . Vance, İsrail'den "eşit bir ortak" yerine "bir Amerikan taşeronu" olarak bahsetti .

İsrail'in Güney Lübnan'daki Genişletilmiş Askeri Operasyonları

Anlaşmadan önceki haftalarda İsrail, güney Lübnan'daki askeri operasyonlarını önemli ölçüde yoğunlaştırarak Lübnan topraklarının neredeyse beşte birini işgal etti . Bu durum, İran'ın 1 Haziran 2026'da ABD ile müzakereleri askıya almasına ve İsrail'in saldırılarını durdurmasını talep etmesine neden oldu . Mutabakat açıklandıktan sonra İsrail, güney Lübnan'daki "tampon bölgesinden" çekilmeyeceğini ve askerlerinin orada kalmaya devam edeceğini duyurdu . Hizbullah, İsrail'in askeri varlığını ele almayan herhangi bir ateşkes planını reddetti ve daha önceki bir ateşkesin çökmesinin ardından hem Hizbullah hem de İsrail güçleri saatler içinde saldırılarına yeniden başladı . İran Dışişleri Bakanı daha sonra savaşın sona ermesinin İsrail'in Lübnan'dan çekilmesine bağlı olduğunu belirtti .

İsrailli Kabine Üyeleri ve Hizbullah'tan Muhalefet

Merkez ve aşırı sağdan İsrailli kabine üyeleri anlaşmaya sesli bir şekilde saldırırken, bazıları doğrudan Başkan Trump'ı hedef aldı . Aşırı sağcı bakanlar Bezalel Smotrich ve Itamar Ben-Gvir, ABD'yi İran'a karşı askeri eylemi sürdürmeye çağıranlar arasındaydı . Seçimlerin favorisi ve muhalefet lideri Benny Gantz, "başarısız bir hükümetin içler acısı sonucu" olarak nitelendirdiği anlaşmayı kınadı . Mutabakata taraf olmayan Hizbullah ise şartları reddetti ve düşmanlıkları sürdürdü .

Vance'in İsrail'in Güvenlik Durumuna Yanıtı

Vance, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının güvenlik için gerekli olduğu yönündeki tutumunu açıkça ve defalarca reddetti. İsrail'in tepkisini "garip bir panik" ve "bir tür çılgınlık" olarak nitelendiren Vance, Trump'ın İsrailli yetkililerin hedefleri ile Amerikan kamuoyunun hedefleri arasında bir "uyumsuzluk" fark ettiğini söyledi . "İsrail'in sorunu Donald J. Trump değil" diyen Vance, en büyük sorunlarının ABD başkanı olduğunu düşünen İsraillilerin "uyanıp gerçekleri görmesi gerektiğini" ekledi .

Netanyahu'ya Yönelik İç Tepki

Netanyahu'nun başarısız kumarı. İsrail Başbakanı, İran'ın din adamları rejimini devirmek için başlatılan ortak ABD-İsrail kampanyasına mirasını bağlamıştı. Ancak mutabakat, rejim değişikliğini sağlamadan savaşı sona erdirdi ve İsrailli seçmenler "Netanyahu'nun İran stratejisinin başarısız olduğu noktaları" saymaya başladı .

Trump ile çarpışma rotası. Tarihi bir ABD-İsrail zaferini pekiştirmek yerine, Netanyahu şimdi Trump ile çarpışma rotasında. Hem savaşın İran rejimi düşene kadar sürmesini isteyen sağcılardan hem de anlaşmayı stratejik bir yenilgi olarak gören merkezcilerden gelen iç öfkeyle karşı karşıya .

Siyasi sonuçlar. Anlaşma, İsrail'de Netanyahu için "çarpıcı bir yenilgi" olarak görülüyor. Netanyahu, ortak savaşın Orta Doğu'yu yeniden şekillendireceğini vaat etmişti ancak ABD'nin Tahran'la ayrı bir barış yapmasına tanık oldu . Ekim 2026'ya kadar yapılması gereken seçimler öncesinde Netanyahu'nun iktidarda kalma şansının ciddi şekilde zedelendiği düşünülüyor .