AB’nin Bulut Devi Düzenlemesinde Sıcak Gelişmeler: AWS ve Azure Kapı Bekçisi Oluyor, İtalya’dan Apple’a DMA Soruşturması

İşte Haziran 2026 itibarıyla AB Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında bulut bilişim alanındaki en önemli gelişmelerin özeti.

AWS ve Azure’a Yönelik Kapı Bekçisi Soruşturması

Avrupa Komisyonu, 18 Kasım 2025’te DMA kapsamında bulut bilişim hizmetlerine yönelik üç ayrı piyasa soruşturması başlattı. Bunlardan ikisi, Amazon Web Services (AWS) ve Microsoft Azure’un bulut altyapı hizmetleri nedeniyle 'kapı bekçisi' olarak belirlenip belirlenmeyeceğini değerlendiriyor .

• Beklenen ön bulgular (Haziran 2026): Komisyonun önümüzdeki hafta içinde AWS ve Azure’un DMA'nın kapı bekçisi kriterlerini karşıladığı yönünde ön bulgularını açıklaması bekleniyor . İlk inceleme, her iki hizmetin de işletmeler ve tüketiciler arasında önemli bir geçiş noktası (gateway) olduğunu ortaya koydu .
• Nihai karar: Komisyon, piyasa soruşturmalarını Kasım 2026'ya kadar sonuçlandırmayı hedefliyor . Kapı bekçisi kararı çıkarsa, uyum süreci o andan itibaren işlemeye başlayacak.
• Uyum takvimi: AWS ve Azure 2026 sonuna kadar resmen kapı bekçisi ilan edilirse, DMA'nın tüm yükümlülüklerine uymak için altı ayları olacak . Bu, uyum planlarının 2027 ortalarında teslim edilmesi gerektiği anlamına geliyor. Ancak birlikte çalışabilirlik standartları gibi yapısal önlemlerin hayata geçmesinin 2028'den önce mümkün olmadığı değerlendiriliyor .

Kapı Bekçisi Olmaları Halinde Karşılaşacakları Yükümlülükler

AWS ve Azure kapı bekçisi ilan edilirse, DMA'nın 5, 6 ve 7. maddelerinde yer alan ve bulut altyapısına uyarlanan standart yükümlülüklerle karşılaşacaklar :

• Birlikte çalışabilirlik gereklilikleri: Kapı bekçileri, müşterilerin iş yüklerini ve verilerini sağlayıcılar arasında taşımasına olanak tanıyan veri taşınabilirliği ve birlikte çalışabilirlik sağlamak zorunda .
• Müşteri kilitlenmesine karşı kısıtlamalar: DMA, kapı bekçilerinin işletme kullanıcılarının başka bir sağlayıcıya geçişini kolaylaştırmasını, adil, makul ve ayrımcı olmayan şartlarda sözleşmeleri sonlandırabilmesini şart koşuyor .
• Kendi kendini kayırma yasağı: AWS/Azure, kendi hizmetlerini bulut ekosistemindeki üçüncü taraf hizmetlerden daha avantajlı konuma getiremeyecek veya işletme müşterilerine ait kamuya açık olmayan verileri onlarla rekabet etmek için kullanamayacak .
• Verilere adil erişim: Kapı bekçileri, işletme kullanıcılarına platformu kullanımları sırasında üretilen verilere erişim hakkı tanımak zorunda .

Ceza ve Yaptırımlar

DMA kapsamında Komisyon, kurallara uymayan şirketlere küresel yıllık cirolarının %10'una kadar, tekrar eden ihlallerde ise %20'sine kadar para cezası uygulayabiliyor . Sistemik ihlallerde Komisyon, gerekirse hizmetlerin bölünmesi de dahil olmak üzere davranışsal veya yapısal önlemler alabiliyor .

İtalya’nın İlk Ulusal DMA Soruşturması – Apple (Haziran 2026)

16 Haziran 2026'da İtalyan Rekabet Otoritesi (AGCM), DMA kapsamında bir ulusal rekabet otoritesi tarafından açılan ilk soruşturmayı Apple'a yönelik olarak başlattı .

• Odak noktası: Soruşturma, Apple'ın iOS ve iPadOS işletim sistemlerinin üçüncü taraf tüketici bulut hizmetleri için DMA'nın birlikte çalışabilirlik yükümlülüklerine uyup uymadığını inceliyor .
• Temel iddia: Apple'ın cihaz yedekleme süreçlerinin, rakip bulut sağlayıcıları yerine iCloud'u kayırdığı ve iPhone ile iPad'lerde üçüncü taraf bulut hizmetlerinin eşdeğer yedekleme işlevi sunmasına teknik engel oluşturduğu öne sürülüyor .
• Önemi: Bu, DMA yaptırımını Avrupa Komisyonu'nun değil, bir ulusal rekabet otoritesinin üstlendiği ilk vaka — DMA'nın merkeziyetçi yapısından uzaklaşan yeni bir dönemin işareti .

Genel Etki – DMA’nın Bulut Altyapısına Genişlemesi

Bu adımlar, DMA'nın ilk dalga kapı bekçisi belirlemelerinin ötesine geçerek bulut bilişimin kalbine doğru önemli bir genişlemeyi temsil ediyor:

• Bulut bilişim piyasa soruşturmaları, "AB'de faaliyet gösteren işletmeler ve Avrupa ekonomisi için bulut bilişim hizmetlerinin önemi" nedeniyle açıldı .
• AWS ve Azure kapı bekçisi olursa DMA; yapay zeka eğitiminden kurumsal yazılımlara kadar neredeyse tüm diğer dijital hizmetlerin temelini oluşturan bir piyasada erişim, geçiş ve rekabeti düzenleyecek.
• İtalya soruşturması ise dikey bir boyut ekliyor: DMA'nın işletim sistemleri (iOS/iPadOS) için öngördüğü birlikte çalışabilirlik yükümlülükleri, sadece bulut platformlarının kendisine değil, bu platformlar üzerinden bağlanan bulut hizmetlerine nasıl uygulanacağı sorusunu gündeme getiriyor.
• Tüm bu vakalar, AB'nin altyapıda müşteri kilitlenmesi ve kendini kayırmayı, DMA'nın ilk belirlemelerinde hedef alınan uygulama mağazası ve mesajlaşma uygulamaları kadar zararlı gördüğünü ortaya koyuyor .