Trump yönetimi Anthropic'in Claude Fable 5 ve Mythos 5 modellerini neden kapattı? SK Telecom bağlantısı

12 Haziran 2026'da Trump yönetimi, Anthropic'e yeni piyasaya sürdüğü Claude Fable 5 ve Mythos 5 yapay zeka modellerini dünyadaki tüm yabancı uyruklular için derhal devre dışı bırakma emri verdi. ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick tarafından imzalanan ve saat 17:21'de (ET) iletilen emir, şirketi her iki modeli de tüm müşteriler için kullanıma kapatmaya zorladı . Bu kapsamlı müdahaleyi tetikleyen neydi? Cevap, Güney Kore'li bir telekomünikasyon şirketine kadar uzanıyor: SK Telecom (SKT).

Emri tetikleyen neydi?

Doğrudan tetikleyici: SK Telecom'a erken erişim

Beyaz Saray'ın ihracat kontrolleri, Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 modellerine erken, piyasaya sürülme öncesi erişim sağladığı SK Telecom nedeniyle harekete geçti. SK Telecom, ABD'li yetkililerin Çin'le bağlantısı olduğundan şüphelendiği Güney Koreli bir telekomünikasyon şirketiydi . Washington Post'a göre yönetim, Mythos'a erken erişim için 111 kurumluk bir liste almış ve onaylamıştı. Ancak Anthropic daha sonra, Beyaz Saray'ın tam onayı olmadan yaklaşık 50 ek kuruluşa — SK Telecom da dahil — erişim izni verdiğini açıkladı .

Beyaz Saray, 'Çin bağlantılı bir kuruluşun' bu öncü yapay zeka modellerine erişmiş olabileceğinden endişe etti. Bu, modelin yeteneklerinin kopyalanması (model damıtma) ve teknolojinin Çin'e aktarılması riskini artırıyordu .

İkincil tetikleyici: Bir güvenlik açığı (jailbreak)

Fable 5'in piyasaya sürülmesinden kısa süre sonra, modelin güvenlik önlemlerini aşabilen bir 'jailbreak' (kaçış) güvenlik açığı keşfedildi. Anthropic CEO'su Dario Amodei, benzer açıkların son altı ayda piyasaya sürülen 'yapay zeka modellerinin büyük çoğunluğunda' bulunduğunu kabul etti . Üst düzey bir Trump yönetimi yetkilisi, Anthropic'in konuyu ele alış biçimini 'pervasızlık' olarak nitelendirdi ve bunun kararda etkili olduğunu söyledi .

Hükümetin yanıtı

Ticaret Bakanlığı'nın talimatı, Anthropic'e daha dar kapsamlı bir kısıtlama uygulama fırsatı vermedi. Şirket, uyum sağlamanın tek uygulanabilir yolunun, gerçek zamanlı uyruk doğrulama araçlarına sahip olmadığı için her iki modeli de tüm kullanıcılar için devre dışı bırakmak olduğu sonucuna vardı .

SK Telecom: Anlaşmazlığın merkezindeki şirket

Birden fazla Güney Koreli ve uluslararası medya kuruluşu, Washington Post ve hükümet yetkililerine dayanarak, 'Çin'le bağlantılı olduğundan şüphelenilen Güney Koreli telekomünikasyon şirketi'nin SK Telecom (SKT) olduğunu doğruladı . SK Telecom, Çin'le herhangi bir bağlantısını şiddetle reddetti. Kyunghyang Shinmun'un aktardığına göre SKT, 'Çin'le hiçbir bağlantımız yok' açıklamasını yaptı . Şirket, suçlamaların kanıttan çok şüpheye dayandığını ve haksız yere hedef alındığını savundu.

Güney Kore telekom sektöründe yankılar

Bu gelişme, tüm Güney Kore telekom sektörünü alarma geçirdi. Sektör oyuncuları, suç ortaklığıyla suçlanmaktan ve ABD'li şirketlerle yapay zeka ortaklıklarının soğumasından korktuklarını ifade ettiler . Güney Kore medyası, bu tartışmanın, ABD'li şirketlerle yapay zeka ortaklığı yapan Güney Koreli firmaların artık Çin'le olan iş ilişkileri konusunda daha sıkı bir incelemeye tabi tutulacağını gösterdiğini bildirdi . Bazı analistler, bunun Güney Koreli telekom ve teknoloji firmalarını en yeni ABD yapay zeka modellerine erken erişim arayışından caydırabileceği uyarısında bulundu.

Korea Times, bu olayın 'en gelişmiş yapay zeka araçlarının etkin bir şekilde hükümet ihracat kontrollerine tabi stratejik varlıklar haline geldiğini' gösterdiğini ve Seul'de ABD modellerine olan bağımlılığı azaltmak için daha fazla 'yapay zeka egemenliği' çağrılarına yol açtığını yazdı .

Anthropic ile Trump yönetimi arasında süren müzakereler

Anthropic, 13-14 Haziran hafta sonu için derhal üst düzey teknik personelini Washington'a gönderdi ve acil müzakerelere başladı . Wall Street Journal, Anthropic'in anlaşmazlığı çözmek için 'zamana karşı yarıştığını' ve kısıtlamaların kaldırılması için yönetim yetkilileriyle yoğun görüşmeler yürüttüğünü bildirdi .

Görüşmeler, Anthropic'in gerçek zamanlı uyruk doğrulama ve model erişim kontrolleri gibi teknik güvenlik önlemleri uygulayabileceğini ve böylece hükümetin ulusal güvenlik endişelerini tam bir kapanma olmadan giderebileceğini göstermeye odaklanmış durumda . Fox Business'a konuşan üst düzey bir Trump yönetimi yetkilisi, 'Fable 5'teki güvenlik açıklarını gidermek için devam eden görüşmeler olduğunu' ancak yönetimin Anthropic'in 'pervasızlığının' bu eylemi haklı çıkardığı görüşünü koruduğunu söyledi .

Dikkat çekici bir paralel hamleyle Anthropic, 17 Haziran'da Seul'de yeni bir ofis açtı ve ihracat kısıtlamalarının yakında kalkmasını beklediğini kamuoyuna duyurdu. Bu, bir çözüme yaklaşıldığına dair bir güven sinyali olarak yorumlandı . Anthropic'in yöneticileri, jailbreak sorununu yaygın bir sektör sorunu olarak nitelendirerek ciddiyetini küçümsediler .

Uluslararası güven ve yapay zeka erişimi için daha geniş etkiler

Yapay zeka stratejik bir varlık haline geliyor: Bu emir, ABD hükümetinin ticari bir yapay zeka modeline yabancı uyrukluların (şirketin kendi yabancı uyruklu çalışanları dahil) erişimini engellemek için ihracat kontrollerini ilk kez kullanması anlamına geliyor. Bu, öncü yapay zeka yeteneklerinin nükleer teknoloji veya gelişmiş yarı iletkenler gibi ele alınacağına dair bir emsal oluşturuyor .

Müttefiklerle güven erozyonu: Karar doğrudan Güney Koreli bir şirketi (Hint-Pasifik bölgesinde kilit bir ABD müttefiki) hedef alarak diplomatik huzursuzluğa neden oldu. Seul merkezli analistler, bu olayın müttefik ülkeleri, güvenilir ortakların bile Amerikan yapay zeka araçlarına her an erişiminin kesilebileceği korkusuyla yerli yapay zeka geliştirmeyi hızlandırmaya itebileceğini savundu .

Küresel yapay zeka parçalanması (Balkanizasyon): Birden fazla raporda atıfta bulunulan uzmanlar, bu tür tek taraflı erişim kısıtlamalarının, ABD, Çin ve müttefik blokların her birinin ulusal güvenlik duvarları arkasında ayrı yapay zeka ekosistemleri geliştirdiği bir yapay zeka balkanizasyonunu hızlandıracağı uyarısında bulundular .

Anthropic'in iş modeline etkisi: Geçmişte açıkça yapay zeka düzenlemesi çağrısı yapan Anthropic, şimdi 'beklediğinden çok daha ileri giden' bir düzenlemeden zarar görüyor . Şirketin, uluslararası müşterilere (müttefikler dahil) kurumsal yapay zeka hizmeti satma kabiliyeti, müzakere edilmiş bir çerçeveye ulaşılmadığı sürece artık sorgulanır hale geldi.

12 Haziran emri, doğrudan Anthropic'in SK Telecom'a piyasaya sürülme öncesi erişim vermesiyle tetiklendi. Beyaz Saray bunu bir Çin bağlantısı riski olarak gördü. SK Telecom herhangi bir Çin bağlantısını reddediyor. Bu olay Güney Kore'nin telekom sektörünü sarstı, Anthropic acil görüşmelerle erişimi geri kazanmaya çalışıyor ve daha geniş etkiler, müttefikler arasında bile güvenin artık varsayılmadığı parçalanmış bir küresel yapay zeka ortamına işaret ediyor.