• 60 günlük ateşkes uzatması: Anlaşma, Nisan ayındaki geçici ateşkesi temel alarak, kalıcı bir barış için müzakerelere imkan tanımak üzere 60 gün daha uzatıyor .
• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması: İran, savaşın başlangıcından bu yana fiilen kapalı olan ve dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birini boğan stratejik su yolundan ticari gemilerin geçişini yeniden sağlamayı taahhüt ediyor .
• ABD deniz ablukasının kaldırılması: İran limanları üzerindeki abluka derhal sona eriyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların durdurulduğunu doğruladı .
• Yeni nükleer müzakereler: Anlaşma, İran'ın nükleer programı üzerine yeni müzakereleri başlatıyor; ancak ayrıntılı şartlar henüz açıklanmadı .

Ek maddeler arasında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Güney Lübnan'dan çekilmesi ve yaklaşık 24 milyar dolarlık dondurulmuş fonun serbest bırakılması yer alıyor .

Trump Anlaşma Metnini İsrail'den Sakladı

İsrail, MoU taslağına erişim talep etti ancak bu talep reddedildi . Reddi ilk olarak İsrail medya kuruluşu N12 haberleştirdi ve sonrasında birçok basın kuruluşu, Trump yönetiminin imza töreni öncesinde İsrail'in belgeyi incelemesini engellediğini doğruladı . CNN'e konuşan bir kaynak, yönetimin Başbakan Binyamin Netanyahu'nun metni erken bir şekilde sızdırmasından korktuğunu belirtti . ABD'li yetkililer İsrail'i bazı unsurlar hakkında bilgilendirdi, ancak Netanyahu, anlaşma dijital olarak imzalanana kadar tüm detayları bilmediğini bizzat kabul etti .

İsrail'den Tepki: "Felaket" ve "Başarısızlık"

İsrail içindeki tepki, tüm siyasi yelpazeyi kapsayacak şekilde öfkeli ve geniş tabanlı oldu. İsrailli analistler ve muhalefet figürleri anlaşmayı bir "felaket" olarak nitelendirdi ve öfkelerini doğrudan Netanyahu'ya yöneltti :

• Haaretz gazetesi manşetini "İranyasko: 7 Ekim'den Bu Yana İsrail'in En Büyük Başarısızlığı" olarak attı .
• Analistler Netanyahu'yu "başarısız" ve "yalancı" olarak nitelendirdi ve Trump tarafından "aşağılandığını" yazdı .
• Köşe yazarları, başbakanın görüşmelerden dışlanmasını, uzun süredir beslediği "Bay Güvenlik" imajına zarar veren "devasa bir stratejik başarısızlık" olarak tanımladı .

Eleştirilerin merkezinde anlaşmanın içermedikleri var: Anlaşma İslam Cumhuriyeti'ni olduğu gibi bırakıyor, İran'ın balistik füze programını veya Hizbullah gibi bölgesel vekillere fon sağlamasını engellemiyor ve İran'a bu vekilleri güçlendirebilecek yaptırım muafiyeti sağlıyor . Kısacası, savaş Netanyahu'nun vaat ettiği sonuçları getirmedi.

Netanyahu'nun Meydan Okuyan Savunması

24 saatten fazla süren sessizliğin ardından Netanyahu, 14 Haziran akşamı cesur bir iddiayla kamuoyuna seslendi: "Biz İsrail Devleti'ni ve vatandaşlarını nükleer yok oluştan kurtardık." . Askeri kampanyanın İran'ın İsrail'i yok etmesini engellediğini savundu, ancak sonucun "İsrail'in umduğu gibi olmadığını" kabul etti . Siyasi rakipleri onu derhal "tarihi başarısızlıkla" suçladı .

Savaş Hedeflerine Neden Ulaşılamadı?

Çeşitli yayın organlarındaki analistler değerlendirmelerinde oldukça açık sözlüydü . Savaş, belirtilen iki İsrail hedefiyle başladı ve ateşkes bunların hiçbirini karşılamıyor:

• İran rejimi iktidarda kalmaya devam ediyor. Anlaşma, İslam Cumhuriyeti'nin siyasi yapısına dokunmuyor .
• Nükleer tehdit sürüyor. İran'ın uranyum zenginleştirme altyapısı ve balistik füze kapasiteleri MoU'da ele alınmıyor; bu sorular gelecekteki müzakerelere erteleniyor .

Netanyahu için iç siyasi maliyet ağır. Sonbahardaki seçim umutlarını Trump'la olan ilişkisine bağlamıştı, ancak şimdi İsrail'de büyük ölçüde stratejik bir yenilgi olarak görülen bir anlaşmayla karşı karşıya . Eski müttefikleri ve merkezdeki rakipleri, onu kenara itilmiş, bilgisiz ve siyasi olarak bitmiş olarak göstermek için bu anlaşmayı kullanıyor.

• 60 günlük ateşkes uzatması: Anlaşma, Nisan ayındaki geçici ateşkesi temel alarak, kalıcı bir barış için müzakerelere imkan tanımak üzere 60 gün daha uzatıyor .
• Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması: İran, savaşın başlangıcından bu yana fiilen kapalı olan ve dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık beşte birini boğan stratejik su yolundan ticari gemilerin geçişini yeniden sağlamayı taahhüt ediyor .
• ABD deniz ablukasının kaldırılması: İran limanları üzerindeki abluka derhal sona eriyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların durdurulduğunu doğruladı .
• Yeni nükleer müzakereler: Anlaşma, İran'ın nükleer programı üzerine yeni müzakereleri başlatıyor; ancak ayrıntılı şartlar henüz açıklanmadı .

Ek maddeler arasında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Güney Lübnan'dan çekilmesi ve yaklaşık 24 milyar dolarlık dondurulmuş fonun serbest bırakılması yer alıyor .

Trump Anlaşma Metnini İsrail'den Sakladı

İsrail, MoU taslağına erişim talep etti ancak bu talep reddedildi . Reddi ilk olarak İsrail medya kuruluşu N12 haberleştirdi ve sonrasında birçok basın kuruluşu, Trump yönetiminin imza töreni öncesinde İsrail'in belgeyi incelemesini engellediğini doğruladı . CNN'e konuşan bir kaynak, yönetimin Başbakan Binyamin Netanyahu'nun metni erken bir şekilde sızdırmasından korktuğunu belirtti . ABD'li yetkililer İsrail'i bazı unsurlar hakkında bilgilendirdi, ancak Netanyahu, anlaşma dijital olarak imzalanana kadar tüm detayları bilmediğini bizzat kabul etti .

İsrail'den Tepki: "Felaket" ve "Başarısızlık"

İsrail içindeki tepki, tüm siyasi yelpazeyi kapsayacak şekilde öfkeli ve geniş tabanlı oldu. İsrailli analistler ve muhalefet figürleri anlaşmayı bir "felaket" olarak nitelendirdi ve öfkelerini doğrudan Netanyahu'ya yöneltti :

• Haaretz gazetesi manşetini "İranyasko: 7 Ekim'den Bu Yana İsrail'in En Büyük Başarısızlığı" olarak attı .
• Analistler Netanyahu'yu "başarısız" ve "yalancı" olarak nitelendirdi ve Trump tarafından "aşağılandığını" yazdı .
• Köşe yazarları, başbakanın görüşmelerden dışlanmasını, uzun süredir beslediği "Bay Güvenlik" imajına zarar veren "devasa bir stratejik başarısızlık" olarak tanımladı .

Eleştirilerin merkezinde anlaşmanın içermedikleri var: Anlaşma İslam Cumhuriyeti'ni olduğu gibi bırakıyor, İran'ın balistik füze programını veya Hizbullah gibi bölgesel vekillere fon sağlamasını engellemiyor ve İran'a bu vekilleri güçlendirebilecek yaptırım muafiyeti sağlıyor . Kısacası, savaş Netanyahu'nun vaat ettiği sonuçları getirmedi.

Netanyahu'nun Meydan Okuyan Savunması

24 saatten fazla süren sessizliğin ardından Netanyahu, 14 Haziran akşamı cesur bir iddiayla kamuoyuna seslendi: "Biz İsrail Devleti'ni ve vatandaşlarını nükleer yok oluştan kurtardık." . Askeri kampanyanın İran'ın İsrail'i yok etmesini engellediğini savundu, ancak sonucun "İsrail'in umduğu gibi olmadığını" kabul etti . Siyasi rakipleri onu derhal "tarihi başarısızlıkla" suçladı .

Savaş Hedeflerine Neden Ulaşılamadı?

Çeşitli yayın organlarındaki analistler değerlendirmelerinde oldukça açık sözlüydü . Savaş, belirtilen iki İsrail hedefiyle başladı ve ateşkes bunların hiçbirini karşılamıyor:

• İran rejimi iktidarda kalmaya devam ediyor. Anlaşma, İslam Cumhuriyeti'nin siyasi yapısına dokunmuyor .
• Nükleer tehdit sürüyor. İran'ın uranyum zenginleştirme altyapısı ve balistik füze kapasiteleri MoU'da ele alınmıyor; bu sorular gelecekteki müzakerelere erteleniyor .

Netanyahu için iç siyasi maliyet ağır. Sonbahardaki seçim umutlarını Trump'la olan ilişkisine bağlamıştı, ancak şimdi İsrail'de büyük ölçüde stratejik bir yenilgi olarak görülen bir anlaşmayla karşı karşıya . Eski müttefikleri ve merkezdeki rakipleri, onu kenara itilmiş, bilgisiz ve siyasi olarak bitmiş olarak göstermek için bu anlaşmayı kullanıyor.