ABD-İran Barış Anlaşması Asya Para Birimlerini Uçurdu, Petrol Dip Yaptı

Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında 14 Haziran Pazar günü bir ön barış çerçevesi açıklandığı duyurusu, küresel piyasalarda anında ve geniş tabanlı bir rahatlama ralisini tetikledi. Askeri operasyonların sona ermesini ve dünya petrol ve LNG arzının yaklaşık %20'sinin normalde geçtiği Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücreti olmadan yeniden açılmasını içeren anlaşma , Başkan Donald Trump ve Pakistanlı arabulucular tarafından doğrulandı . Petrol fiyatları sert bir şekilde düştü, ABD doları belirgin şekilde zayıfladı ve Asya borsaları ve para birimleri Pazartesi günü yükseldi; ancak yatırımcıların daha fazla ayrıntı talep etmesiyle bu ivme daha sonra durdu.

Petrol fiyatları: En sert hareket

En dramatik piyasa tepkisi enerji piyasalarından geldi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü, Pazartesi günü %5'ten fazla düşerek varil başına 82,84 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas tipi ham petrol %5,4 düşüşle 80,26 dolara indi . Her iki kontrat da 10 Mart'tan bu yana en düşük seviyelerine ulaştı . Pazartesi günü Asya'nın erken işlemlerinde Brent %4,1 ve WTI %4,7 düşüş kaydetti . Salı günü petroldeki düşüş devam etse de, ilk şokun etkisi azaldıkça ve yatırımcılar tanker trafiğinin Boğaz'dan ne kadar çabuk devam edebileceğini sorgulamaya başladıkça düşüş hızı yavaşladı .

Petrol fiyatlarındaki çöküş, yaklaşık dört aylık düşmanlıklar süresince oluşan jeopolitik risk priminin çözülmesini yansıttı. Çatışma sırasında ham petrolün varil fiyatı yaklaşık 120 dolara kadar yükselmişti . Hürmüz'ün yeniden açılması, gerçekleşirse, küresel çapta benzin, dizel ve jet yakıtı fiyatlarını yukarı çeken en büyük tedarik zinciri darboğazını ortadan kaldıracak .

Asya para birimleri yükseldi, sonra durakladı

Güney Kore wonu

Güney Kore wonu, risk iştahındaki artıştan en büyük faydayı sağlayanlardan biriydi. Pazartesi günü dolar başına 1.511,4 won seviyesinden açıldı ve gün içinde daha da güçlenerek 1 Haziran'dan bu yana en güçlü seviyesi olan 1.504 won'a kadar yükseldi . Seul'deki işlemleri, önceki seansa göre 8,7 won düşüşle dolar başına 1.511,1 won'dan kapattı . Gösterge endeks KOSPI %5,2 sıçradı . Analistler, petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte riskten kaçınma eğiliminin azalmasına işaret etseler de, yabancı hisse senedi çıkışları ve ABD ile Japonya'daki yaklaşan faiz kararlarına ilişkin belirsizlik göz önüne alındığında, 1.400 won seviyesine hızlı bir düşüşün olası olmadığı konusunda uyardılar .

Salı günü won, üst üste üçüncü kazanç seansında dolar başına 1.507,5 won'a hafif bir değer kazandı, ancak diğer Asya para birimleri Pazartesi günkü kazançlarının bir kısmını geri verirken bu hareket çok daha ölçülüydü .

Hindistan rupisi

Hindistan rupisi, dolar zayıflarken Pazartesi günü diğer Asya para birimleriyle birlikte değer kazandı . Salı günü dolar karşısında 94,56 seviyesinden kapandı . 17 Haziran Çarşamba günü rupi, petrol fiyatlarındaki düşüşün de yardımıyla 11 paisa yükselerek 94,45'ten açıldı — Brent petrol 80 dolar seviyesinin altına inmişti — ve ABD Dolar Endeksi 99,50 civarında seyrediyordu . Finrex analistleri, düşen petrol fiyatlarının destekleyici olmasına rağmen, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 16-17 Haziran'daki politika toplantısı öncesinde diğer Asya para birimlerindeki zayıflamanın daha fazla kazancı sınırlayabileceğini belirtti .

Filipin pezosu

Filipin pezosu Pazartesi günü 87 centavos değer kazanarak dolar karşısında P60,48'den kapandı ve bu, 7 Mayıs'tan bu yana en güçlü kapanışı oldu . Barış anlaşmasının net enerji ithalatçısı konumundaki ülke için petrol fiyatı riskini önemli ölçüde düşürmesiyle Filipin borsası %7'ye yakın yükseldi . Pezo, Salı günü de güçlenmeye devam ederek P60,32'den — neredeyse iki ayın en yükseği — kapandı ve bu, 22 Nisan'dan bu yana en iyi kapanış olarak tanımlandı .

Ancak Reuters, Salı günü somut ateşkes detaylarının eksikliğinin iyimserliği törpülediğini ve çoğu gelişmekte olan Asya para biriminin değer kaybettiğini bildirdi. Bir rapora göre pezo, Salı günkü işlemler sırasında altı seanslık kazanma serisini sonlandırarak dolar başına 60,458'e geriledi . Farklı kaynaklardan gelen bu çelişkili veriler, Salı günü işlemlerin ne kadar dalgalı ve manşet odaklı olduğunu gözler önüne seriyor.

Dolar tüm cephelerde zayıfladı

ABD doları, barış çerçevesinin yatırımcıları güvenli liman varlıklarından çıkarıp daha riskli para birimlerine yönlendirmesiyle Pazartesi günü 10 günün en düşük seviyesine indi . Doların düşüşü geniş tabanlıydı: Japon yeni dolar başına 159,7'ye yükseldi, Euro 1,1616 dolara çıktı ve Endonezya rupisi %1'den fazla değer kazanarak dolar başına 17.680 ile 22 Mayıs'tan beri en güçlü seviyesine ulaştı . S&P 500 vadeli işlemleri Asya'nın erken işlemlerinde %0,8 yükseldi . Risk iştahındaki bu dönüş, analistler tarafından "riskli para birimleri için olumlu, ABD doları için olumsuz" olarak tanımlandı .

Güney Kore'nin wonu savunma hamleleri

Güney Kore para biriminin, barış anlaşması duyurulmadan çok önce ciddi bir baskı altında olduğunu anlamak önemlidir. Won, Orta Doğu'daki tırmanan gerilimler ve Fed'in faizleri daha da artırabileceği spekülasyonuyla , 2009'dan bu yana en zayıf seviyesine gerilemiş , gün içinde dolar başına 1.560 won'un üzerinde işlem görmüştü .

Buna karşılık, Güney Koreli yetkililer 14 Haziran öncesindeki haftada bir dizi agresif tedbir açıkladı:

• Offshore döviz türevleri üzerinde daha sıkı denetim ve bankaların döviz operasyonlarına yönelik artırılmış teftişler .
• Kore Merkez Bankası ve Mali Denetim Kurumu tarafından, wonun daha da değer kaybedeceğine dair spekülatif işlemleri kontrol etmek amacıyla özel bir ortak döviz denetimi başlatılması .
• Mali Denetim Kurumu'nun, KB Kookmin Bank, Shinhan Bank, Hana Bank ve Woori Bank gibi büyük bankaların üst düzey yöneticileriyle acil bir toplantı yaparak kontrollerin güçlendirilmesini talep ettiği "spekülatif piyasa bozucu davranışlara" karşı daha sert önlemler .
• Ulusal Emeklilik Fonu'nun vadeli dolar satışı yoluyla döviz korumasını (hedging) artırması, böylece piyasaya etkin bir şekilde dolar arz etmesi .
• Alışılmışın dışında doğrudan müdahale — Kore Merkez Bankası ve Maliye Bakanlığı, sert gün içi dalgalanmalar sırasında ortak bir sözlü müdahale açıklaması yayınladı . Maliye Bakanı Koo Yun-cheol, hükümetin "aşırı dalgalanmaya veya tek yönlü hareketlere" müsamaha göstermeyeceği uyarısında bulundu .

Bu önlemler, barış anlaşması duyurulmadan önce alınan proaktif, savunmacı adımlardı. 16 Haziran Salı gününe kadar, barış anlaşmasının kendisi tarafından özel olarak tetiklenen yeni bir Güney Kore düzenleyici önlemi rapor edilmedi.

Yükseliş neden durdu: Bilmediklerimiz

Dramatik piyasa hareketlerine rağmen, ralliyi sınırlayan ve varlık fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam edebilecek birkaç önemli belirsizlik mevcut :

Anlaşma henüz imzalanmadı. Resmi bir imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de planlanıyor ve çerçeve o zamana kadar bağlayıcı değil . Piyasalar, yasal olarak henüz var olmayan bir anlaşmayı etkin bir şekilde fiyatlıyor.

Detaylı şartlar yayınlanmadı. Yatırımcılar temkinli olmaya devam ediyor çünkü duyuru ayrıntılar açısından zayıftı — anlaşmanın metni yayınlanmadı, bu da uygulama mekanizmaları, izleme hükümleri ve her iki tarafın taahhütlerinin kapsamı hakkında soru işaretleri bırakıyor .

Trump'ın tanımlaması İran'ın açıklamalarıyla örtüşmüyor. Başkan Trump anlaşmayı "tamamlandı" olarak nitelendirip ABD deniz ablukasının kaldırılması emrini verdiğini söylese de , İranlı yetkililer aynı düzeyde bir nihailiği doğrulamadı . Kamuoyuna yapılan açıklamalardaki bu asimetri, her iki tarafın gerçekten aynı çizgide olup olmadığı konusunda bir belirsizlik yaratıyor.

Petrol akışının zaman çizelgesi belirsiz. Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücreti olmadan yeniden açılması gerekirken, deniz taşımacılığının tam kapasiteyle ne kadar çabuk devam edebileceği belirsiz. Boğaz yaklaşık dört aydır fiilen tıkalıydı . Aşamalı bir yeniden açılım bile petrol fiyatlarının normalleşme ve enflasyonist baskıların hafifleme hızını etkileyecektir.

Daha geniş Orta Doğu riski devam ediyor. Çatışma yaklaşık dört ay sürdü ve İran'ın nükleer programının çözülmemiş durumu da dahil olmak üzere altta yatan gerilimler yeniden su yüzüne çıkabilir . Bazı analistler, risk iştahı rallisinin kalıcılığının hafife alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor .

MUFG Research, sürdürülebilir bir yeniden açılım senaryosunda, Güney Kore wonu gibi para birimleri için "ileriye dönük daha iyi performans gösterme risk-getiri oranının oldukça yüksek" olduğunu belirterek, USD/KRW kurunun zamanla 1.400 seviyesine doğru hareket edeceğini öngördü . Ancak bu tahmin anlaşmanın kalıcı olmasına bağlı — ve Salı günü itibarıyla piyasalar hala kanıt bekliyordu.