G7 Zirvesi 2026: Trump, Hürmüz Boğazı'nın Açılmasıyla Rus Petrol Yaptırımlarının Hızla Geri Döneceğini Sinyalini Verdi

Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde 17 Haziran 2026'da sona eren G7 Zirvesi, Moskova'ya karşı daha sert bir yaptırım duruşu, Ukrayna'ya yenilenen diplomatik odaklanma ve ABD'nin enerji yaptırımları ile İran krizinin geçici olarak sona ermesi arasında kurulan doğrudan bağlantıyla sonuçlandı. Üç gün süren toplantılara Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bizzat katılırken, ABD Başkanı Donald Trump zirveye elinde İran ile vardığı ön ateşkes anlaşmasıyla geldi. Trump, bu anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açarak küresel petrol arzını rahatlattığını ve Rus petrolüne yönelik Amerikan yaptırımlarının yeniden uygulanmasını haklı çıkaracak zemini hazırladığını savundu .

G7'den Rus Enerjisine Karşı Ortak Baskı Kararı

Zirvenin en somut çıktısı, Rusya'nın petrol ve gaz sektörünü hedef alan yaptırımlar yoluyla "baskıyı artırma" yönünde alınan siyasi karar oldu. Fransız diplomatik bir kaynak, liderlerin "bugün gaz ve petrol yaptırımları yoluyla Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya karar verdiğini" doğruladı . Ayrıntılı mekanizmalardan yoksun olsa da bu anlaşma, geniş çaplı işgalin üzerinden dört yıldan fazla zaman geçtikten sonra Moskova üzerindeki ekonomik mengeneyi sıkma konusunda ortak bir niyete işaret ediyor.

Yaptırım hamlesi, ABD politikası için kritik bir dönemeçte geldi. Trump yönetimi, İran krizi sırasında küresel fiyatları istikrara kavuşturmak için Rus petrolü üzerindeki kısıtlamaları gevşetmiş ve Hazine Bakanlığı bünyesindeki Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC) aracılığıyla bir dizi geçici muafiyet yayınlamıştı. En son yetkilendirme olan ve 17 Nisan 2026'da yayınlanan 134C Numaralı Genel Lisans, belirli Rus menşeli ham petrolün gemilere yüklendikten sonra teslimine ve satışına izin veriyordu, ancak bu lisansın süresi 17 Haziran 2026'da doluyor .

Trump, yaptırımların yeniden yürürlüğe konmasını açıkça bu sürecin sona ermesine ve değişen enerji tablosuna bağladı. Zirvede gazetecilere konuşan Trump, İran ile varılan ön anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına atıfta bulunarak, "Petrol şu anda akıyor, yakında bunu yapabilecek konuma geleceğiz" dedi . Bu açıklama, ABD'nin İran gerginliği sırasında fiyatların fırlamasını önlemek için denizdeki Rus petrolü üzerindeki kısıtlamaları geçici olarak kaldırdığı Mart 2026'da alınan acil durum önlemlerinden keskin bir dönüşü temsil ediyor .

Yaptırımların Kilidini Açan Faktör: İran Ateşkesi

ABD ile İran arasındaki ön ateşkes anlaşması, tüm zirvenin en kritik arka planını oluşturdu. Küresel ham petrol sevkiyatının yaklaşık %20'sinin geçtiği bir boğum noktası olan Hürmüz Boğazı'nı kapatan çatışma, Trump yönetimini enerji fiyatlarını yönetmek için hem İran'a hem de Rusya'ya geçici yaptırım muafiyetleri sağlamak gibi zor bir duruma sokmuştu . Liderler Evian-les-Bains'de bir araya geldiğinde, üzerinde geçici olarak mutabık kalınan bir mutabakat zaptı çatışmaları durdurmuş ve İran'ın boğazı 30 günlük bir süre içinde yeniden açma taahhüdünü içerdiği bildirilmişti .

Trump, bu anlaşmayı Moskova'ya karşı yenilenen bir yaptırım saldırısının gerekçesi olarak çerçeveledi. Boğazdan ham petrol akışının yeniden başlamasıyla, küresel arz görünümünün Rus varillerinin piyasadan çekilmesini kaldıracak kadar iyileştiğini savundu . Ancak Avrupalı müttefikler, ikili görüşmeler sırasında Trump'ı İran anlaşmasının riskleri konusunda sıkıştırarak; şartlar, bölgesel istikrar ve doğrulama mekanizmaları hakkındaki endişelerini dile getirdi . Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmayı olumlu bir adım olarak nitelendirmekle birlikte, ayrıntıları konusunda daha fazla netlik aradı .

Ukrayna Yeniden Zirvenin Merkezinde

Zirvenin perde arkasındaki en önemli gelişmelerinden biri, Avrupalı müttefiklerin Trump'ın dikkatini yeniden Ukrayna savaşına çekme konusundaki başarılı çabasıydı. İran krizi aylardır ABD'nin diplomatik bant genişliğini tüketmiş ve Doğu Avrupa'daki çatışmayı ikinci plana itmişti. G7 müttefikleri, zirve sırasında Ukrayna'yı Trump'ın gündeminde yeniden yukarı taşımak için bilinçli bir çaba gösterdi .

Devlet Başkanı Zelenskiy, ev sahibi Fransa'nın daveti üzerine zirveye bizzat katıldı ve G7 liderleriyle 75 dakikalık bir çalışma oturumunda yer aldı . Ayrıca Trump ile ikili bir görüşme de gerçekleştirdi; bu, Pazar günkü telefon görüşmesinin ardından birkaç gün içindeki ikinci etkileşimleriydi . Zelenskiy görüşmeyi "çok iyi" olarak nitelendirdi ve G7 liderlerine "Rusya'yı barışa zorlamak için güçlü fikirler" sundukları için teşekkür ederek, ABD'nin birçok inisiyatifte Ukrayna'yı desteklemeye hazır olduğunu vurguladı .

Trump ise kamuoyuna yaptığı açıklamada Rusya'ya savaşı sona erdirmek için "bir anlaşma yapması" çağrısında bulundu ve yardım etmek için elinden geleni yapacağını söyledi . Bu açıklama, Kremlin'in sadece birkaç saat önce zirvede önerilen çok taraflı bir toplantıyı reddetmesinin hemen ardından geldi .

Zelenskiy daha sonra G7 liderlerinin ortak bir görüşe sahip olduğunu bildirdi: Rusya savaşı kazanmıyor ve Moskova'yı müzakereye zorlamak için ek yaptırımlar gerekiyor . Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Zelenskiy'e "gidişatın Ukrayna için döndüğünü" söyleyerek bu mesajı pekiştirdi .

Hava Savunması ve Askeri Destek Sözü

Yaptırım söyleminin ötesinde G7, Ukrayna'ya somut askeri destek taahhüdünde bulundu. Liderler, yenilenen baskı paketinin bir parçası olarak ilave hava savunma ekipmanı sağlama konusunda anlaştı . Zelenskiy, zirveden önce özellikle "ilave hava savunma füzeleri ve bunların üretimi için gerekli lisanslar"ın yanı sıra bir kış yardım paketi ve Rusya üzerinde artırılmış baskı talep etmişti .

Zirve aynı zamanda Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılım müzakerelerinin ilk kümesini açmasından sadece bir gün sonra gerçekleşti ve tartışmalara daha uzun vadeli stratejik bir boyut ekledi. Zelenskiy, von der Leyen ve Costa ile yaptığı ikili görüşmelerde hızlandırılmış üyelik süreci için bastırdı .

Detaydan Yoksun Siyasi Mutabakat

Ancak ortak mesajlara rağmen, G7'nin yaptırım baskısını artırma anlaşması, tam anlamıyla operasyonel bir plandan ziyade siyasi bir taahhüt olmaya devam ediyor. Diplomatlar ve yetkililer anlaşmayı "geniş" sınırları olan ve "detaydan yoksun" olarak tanımladı . Yeni gaz ve petrol yaptırımlarının tam olarak nasıl ve ne zaman uygulanacağı ve Rus petrolü üzerindeki G7 tavan fiyat mekanizmasının mevcut varil başına 60 dolardan aşağı çekilip çekilmeyeceği sorusu bu zirvede cevapsız kaldı .

Avrupa Komisyonu daha önce, bir sonraki yaptırım paketini önermeden önce G7'den tavan fiyatın akıbeti hakkında görüş istemişti; Finlandiya ve İsveç ise Rus petrolüne yönelik denizcilik hizmetlerinin tamamen yasaklanması için bastırıyordu . Bu detaylı tartışmalar şimdi zirveyi takip eden haftalarda şekillenecek ve acil odak noktası, ABD'nin Trump'ın vaadini yerine getirip getirmeyeceği ve muafiyetlerin planlandığı gibi sona erdirilip erdirilmeyeceği olacak.

134C Numaralı Genel Lisans'ın 17 Haziran'da süresinin dolması ve Hazine Bakanlığı'ndan yeni bir uzatma sinyali gelmemesiyle birlikte, kırılgan İran ateşkesinin sağlam kalması ve Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açık olması koşuluyla, gidişat yaptırım rejiminin hızla sıkılaştırılmasına işaret ediyor.