Trump'ın Truth Social Paylaşımı İsrail'in İran'a Yönelik En Büyük Planlı Saldırısını Nasıl Durdurdu?

New York Times'ın haberine göre İsrail, Trump'ın ateşkese uyma ve kırılgan ABD-İran müzakerelerini rayından çıkarmama yönündeki baskısı nedeniyle geri adım atmak zorunda kaldı . Netanyahu'ya sunulan seçenek keskindi: ya tırmanışı durduracak ya da Amerikan desteği olmadan ilerleyecekti .

Gerçekleşen Sınırlı Saldırılar

Büyük çaplı operasyon rafa kaldırılmadan önce İsrail, bir gece önceki İran füze saldırılarına misilleme olarak o sabah iki dalga halinde sınırlı saldırılar düzenlemişti.

Birinci Dalga: İsrail, orta ve batı İran'daki hava savunma sistemlerini, füze rampalarını ve askeri altyapıyı hedef aldı. İsfahan, Kirmanşah, Kerec, Tebriz ve Mehrabad Havaalanı civarındaki noktalar vuruldu . İsfahan'daki hedeflerden biri bir İHA üretim tesisiydi .

İkinci Dalga: Büyük bir tırmanışa işaret eden bu dalgada İsrail, ülkenin güneybatısındaki Mahşehr petrokimya kompleksini vurarak Nisan ayındaki ateşkesten bu yana ilk kez bir enerji altyapısını hedef almış oldu .

Toplamda Tahran, İsfahan, Tebriz, Kerec ve Kirmanşah gibi şehirlerdeki yaklaşık 15 askeri nokta vuruldu . İran devlet medyası, saldırılarda en az 15 kişinin yaralandığını bildirdi .

"Ateş Şimdilik Durdu"

Karşılıklı saldırıların ardından her iki taraf da birkaç saat içinde durma kararı aldı, ancak ikisi de bu aranın şartlı olduğu uyarısında bulundu.

• İran'ın askeri komuta merkezi Hatam-ül Enbiya Karargahı, İsrail'e karşı saldırı operasyonlarını durdurduğunu duyurdu ve "acı bir karşılık" verdiğini iddia ederken, İsrail ya da müttefiklerinin özellikle Güney Lübnan'daki "saldırgan eylemleri" sürmesi halinde "çok daha şiddetli ve ezici önlemler" alınacağı uyarısında bulundu .
• Başbakan Netanyahu televizyonda yaptığı açıklamada, İran'a karşı "ateşin şimdilik durduğunu", ancak İran'ın saldırılara yeniden başlaması halinde İsrail'in güçlü bir şekilde karşılık vereceğini belirtti. Netanyahu, "Biz vurduktan sonra... onlar (İran) bize saldırmayı kesti" dedi .

Diplomatik Bir Koşuşturma

8 Haziran'daki alevlenme, devam eden ABD-İran barış müzakerelerini çökertme tehlikesi yaratırken, tam tersine diplomasiyi hızlandırmış gibi göründü .

Trump, her iki tarafa da "derhal ateşi kesmeleri" çağrısında bulundu ve ABD'nin bir anlaşma konusunda ilerleme kaydettiğinde ısrar etti . 12-13 Haziran'a gelindiğinde Pakistan Başbakanı, savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın "her zamankinden daha yakın" olduğunu açıkladı . 14 Haziran'da ise Trump ve İran, savaşı bitirme ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma konusunda bir anlaşmaya vardıklarını duyurdu; resmi imzanın 19 Haziran'da İsviçre'de atılması bekleniyordu .

ABD ve İran, 15 Haziran'da bir çerçeve ateşkes anlaşması imzaladı, ancak İran'ın nükleer programı, yaptırımların hafifletilmesi ve Hürmüz Boğazı gibi kritik konular sonraki müzakerelere bırakıldı . 16 Haziran itibarıyla İran, nükleer programına ilişkin görüşmelerin muhtemelen o hafta içinde başlayacağını belirtti ve Trump, anlaşma kesinleştiğinde Hürmüz Boğazı'nın "tamamen açılacağını" söyledi .

Dikkat çeken bir şekilde İsrail, şekillenmekte olan ABD-İran mutabakat zaptının tarafı değildi .

8 Haziran'da iptal edilen saldırı, hem çatışmanın ne kadar tetikte olduğunu hem de Washington'un en yakın müttefikini dizginlemedeki belirleyici rolünü ortaya koydu. Bu olay, aynı anda Kudüs'ü kenarda bırakan ayrı bir barış sürecini hızlandırmış oldu.