ABD-İran Barış Anlaşması Küresel Piyasaları Nasıl Yeniden Şekillendirdi?

Altın Neden Yükseldi? (Evet, Yanlış Okumadınız)

"Savaş bitti, güvenli liman altın düşer" diye düşünebilirsiniz. Ancak piyasalar her zaman bu kadar düz mantıkla çalışmaz. Spot altın fiyatı %2 ila %2.7 arasında yükselerek 4.304 – 4.334 dolar aralığına çıktı ve 9 Haziran'dan beri en yüksek seviyesini gördü . Peki neden?

Yatırımcılar şu hesabı yaptı: Barış anlaşması → petrol fiyatlarında düşüş → enerji kaynaklı enflasyonun hafiflemesi → ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımlarını yavaşlatması veya duraklatması için daha fazla alan. Düşük faiz beklentisi ve zayıflayan dolar, getirisi olmayan altını daha cazip hale getirdi . Bu, altının bu haftaki Fed toplantısı öncesinde nasıl bir "güvercin" (dovish) rüzgarı yakaladığının bir göstergesi.

Hisse Senetleri ve Risk İştahı

Riskli varlıklar bayram etti. Asya seansı öncesinde S&P 500 vadeli işlemleri yaklaşık %0,8, teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 vadeli işlemleri ise %1,2 yükseldi . Asya hisse senetleri ve sabit getirili menkul kıymetler genel bir ralli yaşadı . Yatırımcılar, çatışmanın sona ermesinin küresel enflasyonu ve resesyon riskini azaltacağı varsayımıyla dolardan ve petrol hedge pozisyonlarından çıkıp riskli varlıklara koştu.

Anlaşmanın Karanlık Gölgesi: İsrail'in Beyrut Saldırısı

Tam da ABD-İran anlaşmasının duyurulduğu 14 Haziran Pazar günü, İsrail, Hizbullah'ın insansız hava aracı saldırılarına misilleme olarak Beyrut'un güney banliyölerini bombaladı ve en az 3 kişi öldü, 15 kişi yaralandı . Bu durum, anlaşmanın en büyük kırılganlığını gözler önüne seriyor. Zira anlaşma, "Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların durdurulmasını" öngörüyor . Ancak anlaşmanın tarafı olmayan İsrail'in, İran destekli bir milis güce karşı askeri operasyonlarına devam etmesi, ateşkesin güvenilirliğini tehlikeye atan bir unsur.

60 Günlük Nükleer Müzakere Takvimi

Bu anlaşma nihai bir barış antlaşması değil; bir geçici mutabakat zaptı (Memorandum of Understanding) . Anlaşmanın en kritik maddesi, İran'ın nükleer programı üzerinde 60 günlük bir müzakere süreci başlatması . Eğer bu görüşmeler başarısız olursa, tüm çerçeve çökebilir. Bu, piyasalar için en büyük kuyruk riski (tail risk) olmaya devam ediyor. Resmi imza töreni ise 19 Haziran'da İsviçre'de yapılacak .

Fed'in 16-17 Haziran Toplantısı ve Olası Etkileri

Küresel piyasaların radarındaki bir diğer kritik gelişme, Fed'in yarın başlayacak Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı. Barış anlaşmasıyla petrol fiyatlarındaki keskin düşüş, enerji kaynaklı enflasyonu hafifleteceği için Fed'e faiz artırım döngüsünü duraklatmak veya yavaşlatmak için daha fazla manevra alanı sağlıyor . Piyasalar şimdiden bu "güvercin" beklentiyi fiyatlıyor, ancak asıl yönü Fed Başkanı Powell'ın açıklamaları ve "nokta grafiği" (dot plot) belirleyecek.

Hâlâ Cevapsız Kalan Kritik Sorular

• Uygulama Riski: Anlaşma şimdilik bir çerçeve. 19 Haziran'daki imza töreni beklentisi var ancak teknik detaylar hâlâ netleşmiş değil .
• İsrail'in Tutumu: Beyrut saldırısı, İsrail'in ateşkes şartlarına uymayabileceğinin ve İran'ı tekrar çatışmanın içine çekebileceğinin güçlü bir sinyali .
• Hürmüz Boğazı'nın Açılma Zamanlaması: İmzalı bir anlaşma olsa bile petrol akışının tamamen normale dönmesi çeyrekler alabilir .
• Nükleer Müzakereler: En karmaşık sorunu çözmek için 60 gün çok kısa bir süre. Başarısızlık, tüm barış sürecini çökertebilir .