Elon Musk, Belfast İsyanlarını Alevlendiren Göçmen Karşıtı Nefreti X'te Nasıl Büyüttü?

Alodid, 10 Haziran Çarşamba günü Belfast Sulh Ceza Mahkemesi'ne çıkarıldı. Kendisine adam öldürmeye teşebbüs, bir NHS radyoloji teknisyenini ölümle tehdit etme ve bıçak bulundurma suçlamaları yöneltildi. Alodid, avukat talebinde bulunmadı ve bir Arapça tercüman aracılığıyla kendisine yöneltilen suçlamalara yanıt vermedi. Dört hafta süreyle tutuklu yargılanmasına karar verildi .

Mahkeme süreci bile başlamadan şiddet olayları patlak vermişti. Salı gecesi, yüzleri maskeli kişiler göçmenlerin yaşadığını düşündükleri evleri ateşe verdi, bir otobüsü yaktı ve polise taş ve diğer nesnelerle saldırdı . İsyanlar Çarşamba gecesi de ikinci kez devam etti. Şiddet olayları yatıştığında, sadece bir gecede 12 polis memuru yaralanmış ve 16 kişi gözaltına alınmıştı . 13 Haziran itibarıyla toplam tutuklama sayısı 23'e yükseldi ve aralarında "örfi isyan" (common law riot) ile suçlanan 18 yaşındaki bir gencin de bulunduğu 17 kişi mahkemeye sevk edildi . Ogilvie'nin kendi ailesi, göçmenlerin Birleşik Krallık'a yaptığı değerli katkıları vurgulayan bir açıklama yaparak ırkçı şiddeti alenen kınadı .

CCDH'nin Bulguları: "Sahip Amplifikatörü"

Huzursuzluk sürerken, Dijital Nefretle Mücadele Merkezi (CCDH), Elon Musk'ın kışkırtıcı içeriklerin yayılmasındaki rolünü nicel verilerle ortaya koyan bir araştırma yayınladı. "The Owner Amplifier" (Sahip Amplifikatörü) başlıklı kilit bir rapor, X'teki üç önemli hesaptan alınan 92 gönderilik bir örneklemi analiz etti: Elon Musk, aşırı sağcı aktivist Tommy Robinson ve Restore Britain lideri Rupert Lowe .

Analiz, bu üç hesabın şaşırtıcı bir şekilde toplam 115,4 milyon görüntüleme oluşturduğunu ortaya çıkardı. Elon Musk'ın kendi gönderileri, 64 milyondan fazla görüntülenme ile bu rakamın %55'ini oluşturuyordu . Musk'ın 240 milyondan fazla takipçisiyle platformdaki en çok takip edilen hesap olan kendi hesabı, zararlı materyalin erişimini sınırlamak bir yana, göçmen karşıtı söylemleri aktif olarak güçlendirerek milyonlarca kullanıcıya ulaştırdı . Musk, Tommy Robinson'ın protesto yerlerini duyuran bir gönderisini ve Restore Britain'in "Kötülükle barış yapmayın. Onu yok edin" diyen başka bir gönderisini bizzat paylaştı .

Ham izlenme sayılarının ötesinde, CCDH bu gönderilere yapılan yorumlarda "şiddet çağrısı patlaması" olduğunu tespit etti. Kuruluşun analizi, göçmenlere karşı linç ve diğer suç çağrılarının da bulunduğu, açık şiddet çağrısı içeren 3.930 yorumu gün yüzüne çıkardı. Bunlardan 240'ı Musk'ın gönderilerine doğrudan yapılan yorumlardı . Bu veriler, CCDH tarafından daha önce tespit edilen ve X'in göçmenlere veya Müslümanlara karşı şiddet çağrısı yapan ve platforma şikayet edilen gönderilerin %97'sinde harekete geçmediğini bulan daha geniş çaplı bir modelin parçasıydı .

Daha Güvenli Çevrimiçi Nefret Koalisyonu'nun (CSOH) ayrı bir araştırması, X'teki göçmen karşıtı içeriklerin daha geniş bir veri setinin 1,51 milyar görüntülenme ve 11,5 milyon beğeni ile 3,17 milyon yeniden paylaşım (repost) dahil olmak üzere 1,53 milyar toplam etkileşim aldığını ortaya koydu .

Musk'ın Savunmacı Tepkisi

Eleştiriler artarken, Musk meydan okurcasına yanıt verdi. Tepkileri aşırı bir reaksiyon olarak nitelendiren Musk, muhaliflerinin sadece "sansür için herhangi bir bahane aradığını" iddia etti . Kendine özgü bir davranışla, kendisinin ve güçlendirdiği figürlerin gönderileri çevrimiçi kalmaya devam etti; bu sırada Birleşik Krallık iletişim düzenleyici kurumu Ofcom, sosyal medya platformlarına yasal yükümlülüklerini hatırlatan uyarılarda bulunuyordu.

Hamle Arayışındaki Bir Hükümet

Britanya'nın medya düzenleyici kurumu Ofcom, krize hızla tepki gösterdi. 10 Haziran'da, sosyal medya platformlarına 2023 tarihli Çevrimiçi Güvenlik Yasası (Online Safety Act) kapsamında "yasa dışı faaliyet risklerini değerlendirme ve azaltma" konusundaki yasal yükümlülüklerini hatırlatan ve buna "nefreti körükleyen veya şiddeti kışkırtan" içeriklerin de dahil olduğunu belirten bir açık mektup yayınladı . Dönemin Teknoloji Bakanı Liz Kendall da Ofcom'dan X ve diğer platformlarla yasaya nasıl uyacaklarını "ivedilikle görüşmesini" istediğini duyurdu .

Ancak Birleşik Krallık hükümeti, elinin kolu bağlanmış bir durumdaydı; zira mevcut yasalarla derhal yaptırım uygulayamıyordu. Mevcut mevzuata göre, X'e karşı resmi yaptırım sürecinin en az iki ay süreceği tahmin ediliyordu . Bunun üzerine hükümet, Ofcom'a "kriz zamanlarında" kışkırtıcı içeriklerin hızla kaldırılmasını emredebilecek daha güçlü, olağanüstü hal benzeri yetkiler vermek üzere Çevrimiçi Güvenlik Yasası'nı değiştirmeye yönelik adımlar attı. Teknoloji Bakanı Liz Kendall, yeni kuralların platformları "kriz zamanlarında dolaşıma giren yasa dışı içeriği kaldırmak için daha hızlı harekete geçmeye" zorlayacağını belirtti; ancak değişikliklerin en erken Temmuz ayı ortasından önce yürürlüğe girmesi beklenmiyordu .

Trilyon Dolarlık Bir Tezat

Bu destanın son perdesi, sarsıcı bir zamanlamayla oynandı. 12 Haziran 2026'da, Elon Musk'ın uzay ve havacılık şirketi SpaceX, tarihteki en büyük ilk halka arz (IPO) ile SPCX koduyla Nasdaq'ta işlem görmeye başladı. Şirket, hisse başına 135 dolar fiyatla 555,6 milyon hisse satarak 75 milyar dolar fon topladı ve bu da SpaceX'in piyasa değerini yaklaşık 1,77 trilyon dolara çıkardı . Hisseler ilk gününde yaklaşık %19 değer kazanarak yaklaşık 161 dolardan kapandı ve şirketin değerini yaklaşık 2,1 trilyon dolara yükseltti .

Şirketin yaklaşık %40 hisseyle en büyük ortağı olan Musk'ın kağıt üzerindeki serveti fırladı. Forbes, toplam servetini yaklaşık 1,1 trilyon dolar olarak hesapladı ve Musk'ı bir trilyon doların üzerinde net servete sahip olan tarihteki ilk kişi yaptı . Bu astronomik finansal dönüm noktası, Kuzey İrlanda'dan gelen sahneler ve CCDH'nin sahibi olduğu bir platformda yayılan şiddet söylemleri hakkındaki raporlarıyla tam bir tezat oluşturdu; bu durum yoğun bir uluslararası incelemeye yol açtı .