ABD Hükümeti Anthropic'e Tüm Dünya İçin Fable 5 ve Mythos 5 Erişimini Kapatma Emri Verdi

Anthropic'in güçlü Mythos 5 modelinin daha güvenli, ölçeklendirilmiş bir versiyonu olan Fable 5'i kamuya açmasından yalnızca 76 saat sonra, ABD Ticaret Bakanlığı'ndan gelen bir direktif, şirketi dünya üzerindeki her kullanıcı için her iki modele erişimi tamamen kesmek zorunda bıraktı . 12 Haziran Cuma günü ABD Doğu Yakası saatiyle 17:21'de iletilen bu emir, ABD hükümetinin "sınır" (frontier) yapay zekayı kontrol etme çabasında eşi benzeri görülmemiş bir tırmanışa işaret ediyor .

Trump yönetimi, ulusal güvenlik yetkilerine dayanarak, Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5'e yönelik tüm erişimi—ister ABD içinde ister dışında olsun—tüm yabancı uyruklular için derhal askıya almasını talep etti . Bu kısıtlama, bizzat Anthropic bünyesinde çalışan yabancı uyruklu personeli de kapsıyordu. Şirket, uyruk bazında bir kısıtlamayı teknik olarak kullanıcı düzeyinde uygulayamayacağı için, tüm müşterileri için modelleri devre dışı bırakmak gibi dramatik bir adım atmak zorunda kaldı .

Anthropic resmi blogu ve X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bu emrin net etkisi, uyumu sağlamak için Fable 5 ve Mythos 5'i tüm müşterilerimiz için aniden devre dışı bırakmak zorunda kalmamızdır," ifadelerini kullandı . Yaygın olarak kullanılan Claude sohbet robotu da dahil olmak üzere, şirketin diğer yapay zeka modellerine erişim bu karardan etkilenmedi .

Hükümetin Harekete Geçmesine Ne Sebep Oldu?

Hükümetin ulusal güvenlik endişelerinin merkezinde, yetkililerin "jailbreak" güvenlik açıkları ve modellerin otonom siber güvenlik araştırması yapma potansiyeli olarak tanımladığı unsurlar yer alıyor . Haberlere göre hükümet, Anthropic'e dar kapsamlı, evrensel olmayan bir jailbreak yöntemiyle ilgili yalnızca sözlü kanıt sundu. Bu yöntem, esasen modelden belirli bir kod tabanını okumasını ve yazılım hatalarını düzeltmesini istemekten ibaretti .

İşin ironik tarafı, hükümetin alarm durumuna geçmesinde, Anthropic'in kendi modelleriyle ilgili yaptığı güvenlik uyarılarının da payı olabileceği belirtiliyor. Şirket daha önce, en yetenekli modeli olan ve sınırlı kullanım için tasarlanan Mythos 5'in ciddi siber güvenlik riskleri taşıdığını kabul etmiş, bu da Beyaz Saray'ın modele özel erişim verilen federal kurumlar için koruma önlemleri almasına yol açmıştı . Fable 5 ise yasaktan yalnızca birkaç gün önce, zararlı talepleri reddetmek üzere eğitilmiş daha güvenli bir versiyon olarak halka sunulmuştu. Ancak hükümetin bu kadar hızlı ve sert bir karar alması, alınan güvenlik önlemlerinin yeterli olduğuna ikna olmadığını gösteriyor .

Bu olay, ABD hükümetinin belirli bir büyük dil modelini (LLM) ulusal güvenlik endişesi olarak sınıflandırdığı ve ABD topraklarında çalışan yabancı uyruklulara bile erişimi kısıtlamak için "varsayılan ihracat" (deemed-export) kurallarını kullandığı ilk vaka olarak tarihe geçti . Ticaret Bakanı Howard Lutnick, ihracat kontrollerini bir mektupla bizzat Anthropic CEO'su Dario Amodei'ye iletti .

Emsali Görülmemiş Detay: Yasağın Bizzat Kendi Çalışanlarını Kapsaması

Direktifin Anthropic'in kendi iş gücüne kadar uzanması, uyumu bu kadar mutlak ve küresel ölçekli kılan unsur oldu. Hükümet yetkilileri yasağın, "ABD içinde veya dışındaki herhangi bir yabancı uyruklu ve buna Anthropic'in yabancı uyruklu çalışanları da dahil" için geçerli olduğunu açıkça belirtti .

Bu, şirketin "Glass Wing" projesi—Anthropic'in sınır güvenliği için yürüttüğü dahili girişim—üzerinde çalışan, ABD vatandaşı veya daimi oturma izni olmayan araştırmacı ve mühendislerin bile modellere erişiminin yasaklandığı anlamına geliyordu . Kısıtlama şirketin kendi duvarlarının içinde bile geçerli olduğu için, Anthropic'in yalnızca harici müşteri erişimini sınırlayıp dahili geliştirmeye devam etmesi gibi bir seçeneği kalmadı. Emre uymanın tek yolu, teknik veya hukuki bir çözüm bulunana kadar küresel çapta tam bir erişim kesintisine gitmekti .

Bu bölüm, ABD ihracat kontrol yasalarının yapay zekâya ne kadar dramatik bir şekilde uygulandığını gösteriyor ve gelişmiş modellerin adeta silahlar veya hassas savunma teknolojisi gibi muamele gördüğüne işaret ediyor. "Varsayılan ihracat" kurallarına göre, kontrollü bir teknolojiyi ABD içindeki bir yabancı uyrukluyla paylaşmak, yasal olarak onu yurt dışına ihraç etmekle eşdeğer sayılıyor .

Anthropic'in Yanıtı: Bu Bir "Yanlış Anlama"

Anthropic emre anında uyum sağlasa da, hükümetin yanıldığını düşündüğünü açıkça ortaya koydu. Şirket kamuoyuna yaptığı açıklamada, "Bunun bir yanlış anlama olduğuna inanıyoruz ve erişimi mümkün olan en kısa sürede geri getirmek için çalışıyoruz," dedi .

Şirket, kendilerine sunulan jailbreak kanıtının dar kapsamlı ve evrensel olmadığını vurgulayarak, hükümetin pratik riskleri olduğundan fazla tahmin ediyor olabileceğini belirtti . Bu süreçte, Fable 5 ve Mythos 5'i yeniden erişime açmak için bir yol müzakere ederken, diğer tüm Claude modellerini çevrimiçi tutma sözü verdi .

Şu an itibarıyla, benzeri görülmemiş bu emir yürürlükte ve ulusal güvenlik gerekçesiyle kamu erişiminden çekilen en güçlü iki yapay zeka modeli karanlıkta kalmaya devam ediyor. Bu durumun ne kadar süreceği ve diğer sınır yapay zeka şirketleri için nasıl bir emsal teşkil edeceği, en yetenekli yapay zeka sistemlerini kimlerin kullanabileceğine dair hızla kızışan tartışmanın bir sonraki bölümü olacak.