ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ticari gemilerin geçiş yapmaya devam ettiğini söyleyerek kapatma kararına saatler içinde itiraz etti , ancak piyasanın tepkisi anında oldu. Brent ham petrol vadeli işlemleri 2,30 dolar (%2,47) artarak 95,40 dolara, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise %4 yükselerek 93 doların üzerine çıktı
. Hürmüz Boğazı normalde küresel petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birini yönetiyor
, bu yüzden resmi bir kapatma emri her zaman sert bir fiyat tepkisini tetikleyecekti.
Hürmüz duyurusu bir boşlukta gerçekleşmedi. CENTCOM gece boyunca İran askeri tesislerine yeni saldırılar başlatmıştı ve İran Devrim Muhafızları da Tahran'ın Ürdün'deki ABD askeri tesisleri olarak iddia ettiği noktaları vurarak misilleme yaptı . Bahreyn'de uyarı sirenleri çaldı, Kuveyt hava sahasını geçici olarak kapattı
.
Ardından Başkan Trump yangına körükle gitti: İran'ın ham petrol ihracatının yaklaşık %90'ını yöneten kritik terminal Harg Adası'nı ele geçirebileceği ve İran'ın petrol ve gaz sektörlerinin tam kontrolünü alabileceği uyarısında bulundu . Bu tehdit, ham petrol vadeli işlemlerini seans zirvelerine taşıdı; bazı göstergelerde WTI'daki artış 3 doları aştı
.
Yükseliş sadece saatler sürdü. Başkan Trump, görüşmelerin İran liderliğinin en üst kademelerine ve bölgesel güçlerden oluşan geniş bir koalisyona ulaşması nedeniyle İran'a yönelik planlanan askeri saldırıları iptal ettiğini duyurdu . Bu tek açıklamayla piyasa, tam ölçekli bir savaş riskini fiyatlamaktan, yakın bir ateşkesi fiyatlamaya döndü.
Brent vadeli işlemleri 2,50 dolar (%2,7) düşerek Doğu Yakası saatiyle 14:38'de 90,60 dolara geriledi . Temmuz vadeli WTI, günü %2,58 düşüşle 2,32 dolar kayıpla tamamlayarak erken saatlerdeki tüm kazanımlarını sildi
. Bu fiyat hareketi, duygu durumuna bağlı bir dönüşün ders kitabı örneğiydi: Sabah boyunca yükselen fiyatları kovalayan aynı algoritmik akış, dakikalar içinde tersine döndü ve manşet odaklı algoritmalar ile yatırımcılar satışa geçti. Bir analist, ham petrol fiyatlarının "Perşembe günü son derece oynak" olduğunu ve "birkaç kez yukarı aşağı kamçılandığını" belirtti
.
Gün içi sert düşüşe rağmen, Norveç merkezli enerji danışmanlık şirketi Rystad Energy'den gelen arz uyarıları, kapanış fiyatlarının ima ettiğinden çok daha karanlık bir tablo çiziyordu.
Rystad, ABD-İran çatışmalarının ciddi şekilde yeniden başlaması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara doğru hareket edebileceğini tahmin etti . Rystad Enerji'de üst düzey başkan yardımcısı ve jeopolitik analiz başkanı Jorge Leon, "Bu aşamada, mevcut tırmanışın düşmanlıkların tamamen yeniden başlaması anlamına mı geldiğini, yoksa tehlikeli ama hala kontrol altında tutulabilir bir olay mı olduğunu söylemek için çok erken" dedi
.
Danışmanlık şirketi ayrıca, Orta Doğu'daki savaşın üç ayda küresel piyasalardan yaklaşık 1 milyar varil kümülatif ham petrol arzını sildiğini açıkladı — bu miktar, ABD Stratejik Petrol Rezervi'nin 2,5 katına eşdeğer . Rystad, Mayıs 2026 Petrol Piyasası Dengeleri raporunda Hürmüz krizinin "küresel ham petrol dengesini yeniden şekillendirdiğini" ve Asya, Orta Doğu ve Avrupa genelinde rafineri üretim kesintilerine yol açtığını belirtti
. Boğaz yeniden açılsa bile, Rystad çoğu tesisin üretime yeniden başlaması için 4 ila 7 haftaya ihtiyacı olacağı uyarısında bulundu
; bu da fiziksel piyasanın herhangi bir diplomatik atılımın çok ötesine kadar sıkışık kalacağı anlamına geliyor.
Barış hikayesine inanan yatırımcılar için en büyük risk, Tahran'ın hiçbir anlaşmaya varılmadığını açıkça belirtmesi oldu. İran'ın üst düzey müşterek askeri komutanlığı, Hürmüz'ün kapatılmasının ABD saldırılarına doğrudan bir yanıt olduğunu ve boğazın kapalı kalmaya devam edeceğini söyledi . İran devlet medyası 1 Haziran'da Tahran'ın Washington ile aracılar üzerinden müzakereleri durdurduğunu bildirmişti
ve haftalar önce İran dışişleri bakanlığı nihai bir anlaşmanın "yakın olmadığını" söylemişti
.
Perşembe günü de ABD'li ve İranlı yetkililer arabulucular aracılığıyla dolaylı görüşmelere devam etmeye çalışıyordu, ancak yenilenen saldırılar Nisan ayındaki kırılgan ateşkesi paramparça etmeye devam etti . Model artık tanıdık hale geldi: Trump bir anlaşmanın yakın olduğunu söylüyor, piyasalar kısa süreliğine bir çözümü fiyatlıyor ve Tahran tam tersini işaret ederek fiziksel arz kesintisini olduğu gibi bırakıyor.
Perşembe günkü fiyat hareketi, petrol piyasalarının savaş risk primi ile barış umudu arasında ne kadar hızlı gidip gelebildiğinin dramatik bir örneğiydi. Gün içi hareket tamamen gelecekteki arz riskine dair değişen beklentilerden kaynaklandı, ham petrolün fiili akışındaki herhangi bir değişiklikten değil.
Hürmüz Boğazı resmi olarak kapalı olmaya devam ediyor. Yaklaşık 1 milyar varil kümülatif arz çoktan kaybedildi. Rystad'ın en kötü senaryosu olan 150 dolarlık petrol fiyatı henüz fiyatlanmadı. Tankerler fiziksel olarak boğazdan yeniden geçmeye başlayana kadar, küresel ham petrol dengelerini sarsan arz şoku, gün içi grafik ne derse desin, devam edecek.
Comments
0 comments