Pentagon Sözleşmesi: Maddeler ve Sınırlamalar

Anlaşma, 27 Nisan 2026 Pazartesi günü saat 16:00'da imzalandı ve 28 Nisan'da kamuoyuna duyuruldu . Pentagon'a, Google'ın en gelişmiş Gemini yapay zeka modellerini gizli askeri ağlarda (Etki Seviyesi 6 ve 7) "yasal herhangi bir hükümet amacı" için kullanma izni veriyor . Yetkilendirilmiş özel kullanım alanları arasında görev planlaması, silah hedefleme ve istihbarat analizi bulunuyor .

Sözleşme dilinde dikkat çeken iki sınırlama yer alıyor:

• Otonom silahlar: Gemini, döngüde bir insan olmaksızın otonom silah sistemlerinde kullanılamaz .
• Yurt içi kitlesel gözetim: Sözleşme, insan gözetimi olmadan yurt içi kitlesel gözetim için kullanımı yasaklıyor .

Ancak bu ifadeler, yasal olarak bağlayıcı olmaktan ziyade tavsiye niteliğinde. Google, belirli kullanımlara karşı "tavsiyede bulunabilir" ancak hükümetin operasyonel kararlarını veto etme konusunda sözleşmeden doğan bir hakkı yok . Eleştirmenler, bunun sınırlamaları etkili bir şekilde bağlayıcı kısıtlamalar olmaktan çıkarıp birer öneriye dönüştürdüğünü belirtiyor .

Google'ın 2018 Yapay Zeka İlkelerini Tersine Çevirmesi

4 Şubat 2025 tarihinde Google, 2018 Yapay Zeka İlkeleri'ndeki silahlar veya gözetim için yapay zeka geliştirmeyi yasaklayan temel taahhüdü sessizce kaldırdı . 2018 ilkeleri, binlerce Google çalışanının yönetimi bir Pentagon drone video analizi sözleşmesi olan Project Maven'dan çekilmeye zorladığı çalışan isyanına yanıt olarak kabul edilmişti . Google, bu taahhütleri rafa kaldırarak Nisan 2026 anlaşmasının hem yasal hem de etik yolunu açmış oldu .

Çalışan Direnişi ve Etkisinin Sınırları

• 27 Nisan 2026 — Pentagon anlaşmasının imzalanmasından saatler önce, aralarında DeepMind bilim insanları ve diğer üst düzey araştırmacıların da bulunduğu 600'den fazla Google çalışanı, CEO Sundar Pichai'den sözleşmeyi reddetmesini talep eden bir açık mektup imzaladı . DeepMind bilim insanları kendilerini "inanılmaz derecede utanmış" olarak tanımladı .
• Yönetimin tepkisi: Google liderliği, şikayetleri bir kenara iterek şirketin Pentagon ile çalışmaktan "gurur duyduğunu" söyledi ve gizli entegrasyonla ilgili çalışmalara hız kesmeden devam etti .
• Sınırlı kozlar: Çalışan baskısının Project Maven'ı bitirdiği 2018'in aksine, çalışanların pazarlık gücü önemli ölçüde azaldı. Google liderliği kararlı durdu ve anlaşma planlandığı gibi yürürlüğe girdi .

Bu olay, Google'ın yapay zeka etiğindeki "Kötü Olma" (Don't Be Evil) döneminin kesin sonuna işaret ediyor. Bir direktör, yüzlerce çalışan ve peş peşe gelen istifalar, şirketin askeri alana yönelişini durduramadı.

Pentagon Sözleşmesi: Maddeler ve Sınırlamalar

Anlaşma, 27 Nisan 2026 Pazartesi günü saat 16:00'da imzalandı ve 28 Nisan'da kamuoyuna duyuruldu . Pentagon'a, Google'ın en gelişmiş Gemini yapay zeka modellerini gizli askeri ağlarda (Etki Seviyesi 6 ve 7) "yasal herhangi bir hükümet amacı" için kullanma izni veriyor . Yetkilendirilmiş özel kullanım alanları arasında görev planlaması, silah hedefleme ve istihbarat analizi bulunuyor .

Sözleşme dilinde dikkat çeken iki sınırlama yer alıyor:

• Otonom silahlar: Gemini, döngüde bir insan olmaksızın otonom silah sistemlerinde kullanılamaz .
• Yurt içi kitlesel gözetim: Sözleşme, insan gözetimi olmadan yurt içi kitlesel gözetim için kullanımı yasaklıyor .

Ancak bu ifadeler, yasal olarak bağlayıcı olmaktan ziyade tavsiye niteliğinde. Google, belirli kullanımlara karşı "tavsiyede bulunabilir" ancak hükümetin operasyonel kararlarını veto etme konusunda sözleşmeden doğan bir hakkı yok . Eleştirmenler, bunun sınırlamaları etkili bir şekilde bağlayıcı kısıtlamalar olmaktan çıkarıp birer öneriye dönüştürdüğünü belirtiyor .

Google'ın 2018 Yapay Zeka İlkelerini Tersine Çevirmesi

4 Şubat 2025 tarihinde Google, 2018 Yapay Zeka İlkeleri'ndeki silahlar veya gözetim için yapay zeka geliştirmeyi yasaklayan temel taahhüdü sessizce kaldırdı . 2018 ilkeleri, binlerce Google çalışanının yönetimi bir Pentagon drone video analizi sözleşmesi olan Project Maven'dan çekilmeye zorladığı çalışan isyanına yanıt olarak kabul edilmişti . Google, bu taahhütleri rafa kaldırarak Nisan 2026 anlaşmasının hem yasal hem de etik yolunu açmış oldu .

Çalışan Direnişi ve Etkisinin Sınırları

• 27 Nisan 2026 — Pentagon anlaşmasının imzalanmasından saatler önce, aralarında DeepMind bilim insanları ve diğer üst düzey araştırmacıların da bulunduğu 600'den fazla Google çalışanı, CEO Sundar Pichai'den sözleşmeyi reddetmesini talep eden bir açık mektup imzaladı . DeepMind bilim insanları kendilerini "inanılmaz derecede utanmış" olarak tanımladı .
• Yönetimin tepkisi: Google liderliği, şikayetleri bir kenara iterek şirketin Pentagon ile çalışmaktan "gurur duyduğunu" söyledi ve gizli entegrasyonla ilgili çalışmalara hız kesmeden devam etti .
• Sınırlı kozlar: Çalışan baskısının Project Maven'ı bitirdiği 2018'in aksine, çalışanların pazarlık gücü önemli ölçüde azaldı. Google liderliği kararlı durdu ve anlaşma planlandığı gibi yürürlüğe girdi .

Bu olay, Google'ın yapay zeka etiğindeki "Kötü Olma" (Don't Be Evil) döneminin kesin sonuna işaret ediyor. Bir direktör, yüzlerce çalışan ve peş peşe gelen istifalar, şirketin askeri alana yönelişini durduramadı.