Ortodonti Tedavisinde Pulpa Nekrozu: Biyolojik Temelden Klinik Protokole

En iyi "öncü" (seminal) makale, bir konsept olarak, Consolaro ve Bianco'nun 2018 yılında Dental Press Journal of Orthodontics dergisinde yayımlanan "Ortodontik tedaviye bağlı pulpa nekrozu veya kalsifik metamorfozu yoktur: biyolojik temel" başlıklı çalışmasıdır . Tedavi öncesi, sırası ve sonrasını kapsayan pratik bir klinik protokol içinse, travma geçmişi ve ortodontik diş hareketi sırasındaki pulpa risklerine odaklanan "Ortodonti-endodonti arayüzü: travma ve pulpa ile ilgili değerlendirmeler" makalesiyle birlikte değerlendirilmelidir .

Temel Makaleler

• Consolaro A, Bianco Consolaro R. "Ortodontik tedaviye bağlı pulpa nekrozu veya kalsifik metamorfozu yoktur: biyolojik temel." Dental Press J Orthod. 2018;23(4):36-42. DOI: 10.1590/2177-6709.23.4.036-042.oin .

  • Bu makale, ortodontik tedavinin kendisinin normal şartlarda pulpa nekrozu veya kalsifik metamorfoza neden olmadığı görüşünü savunmak için başvurulacak en güçlü kaynaktır .
  • Makale, bu durumu pulpa fizyolojisi, mikroskopisi, patolojisi ve indüklenmiş diş hareketinin karakteristik hücre ve doku fenomenlerini kullanarak açıklar .

• "Ortodonti-endodonti arayüzü: travma ve pulpa ile ilgili değerlendirmeler"

  • Bu makale, özellikle daha önce travma geçirmiş dişlerde ortodontik diş hareketinin başlıca riskleri olarak pulpa canlılığının kaybı, kök rezorpsiyonu ve pulpa kanal kalsifikasyonuna dikkat çektiği için protokol tasarımı açısından daha faydalıdır .
  • Ayrıca, daha önceki literatürün, dental travma öyküsü olan dişlerde ortodontik diş hareketi ile pulpa nekrozu arasında bir bağlantı olduğunu bildirdiğini belirtmektedir .

• Vaka Raporu Desteği: ** "Necrotic Pulp With Crown Discoloration Associated With Orthodontic..."

  • Bu vaka raporu, ortodontik tedavi sonrası internal rezorpsiyonlu nekrotik bir pulpa için yapılan endodontik tedavi ve içsel beyazlatma işlemini tanımlamaktadır .
  • Bir örnek olarak faydalıdır, ancak biyolojik bir derleme veya klinik arayüz incelemesine kıyasla daha zayıf bir kanıttır .

Önerilen Protokol Çerçevesi

Ortodontik Tedaviden Önce

• Dental travma, lüksasyon, avulsiyon, kron kırığı, çürük, restorasyonlar, periodontal hastalık, renk değişikliği, ağrı, şişlik veya daha önceki endodontik tedavi hakkında ayrıntılı bir öykü alın; çünkü travma öyküsü, ortodontik diş hareketinden önce pulpa risk değerlendirmesinin merkezinde yer alır .
• Daha önce travma geçirmiş dişler özel ilgi gerektirir; çünkü pulpa canlılığının kaybı, kök rezorpsiyonu ve pulpa kanal kalsifikasyonu, ortodontik diş hareketi sırasında bilinen risklerdir .
• Travma öyküsü, renk değişikliği, semptom veya şüpheli restorasyonları olan dişler için başlangıç pulpa duyarlılık testleri ve periapikal radyografların kaydedilmesini düşünün; zira ortodonti-endodonti arayüz literatüründe bu dişler yüksek riskli grup olarak vurgulanmaktadır .
• Hastaya, ortodontik tedavinin genellikle pulpa nekrozunun doğrudan bir nedeni olarak kabul edilmediğini, ancak daha önce travma geçirmiş veya sorunlu dişlerin tedavi sırasında pulpa ile ilgili komplikasyonlar gösterebileceğini açıklayın .

Ortodontik Tedavi Sırasında

• Daha önce travma geçirmiş, renk değişikliği, anormal pulpa testleri, semptomlar veya radyografik değişiklikler olan dişleri daha yakından izleyin; çünkü travma geçirmiş dişlerin, ortodontik diş hareketi sırasında pulpa canlılığının kaybı, kök rezorpsiyonu ve pulpa kanal kalsifikasyonu açısından daha yüksek risk altında olduğu bildirilmektedir .
• Bir diş ağrılı hale gelir, renk değiştirir, şişlik, sinüs yolu (fistül), periapikal radyolüsensi geliştirir veya tekrarlanan negatif duyarlılık testleri verirse, bunun normal bir ortodontik yanıt olduğunu varsaymak yerine pulpa patolojisinden şüphelenin .
• Nekrozdan şüpheleniliyorsa, özellikle daha önce travma veya başka pulpa sorunu belirtileri olan dişlerde, etkilenen diş üzerindeki ortodontik kuvveti duraklatmayı ve endodontik değerlendirme için yönlendirmeyi düşünün .
• Ortodontik tedavi sırasında, pulpa nekrozu ve sekonder dentinle pulpa obliterasyonu gibi nadir pulpa komplikasyonları tanımlanmıştır .

Ortodontik Tedaviden Sonra

• Renk değiştiren, semptomatik hale gelen veya anormal radyografik ya da pulpa testi bulguları gösteren herhangi bir dişi yeniden değerlendirin; çünkü vaka raporu kanıtlarında, ortodonti sonrası kron renk değişikliği olan nekrotik pulpa tanımlanmıştır .
• Şüpheli pulpa nekrozunu, özellikle önceden travma veya diğer risk faktörleri olan dişlerde, yalnızca tek bir bulguya güvenmek yerine kombine klinik belirtiler, duyarlılık testi ve radyografik bulgularla doğrulayın .
• Doğrulanmış pulpa nekrozunu, ortodontik sonrası nekrotik pulpa vaka raporunda gösterildiği gibi, içsel beyazlatma gibi kozmetik prosedürlerden önce endodontik tedavi ile tedavi edin .

Kanıt Notu

• Kanıtlar, vurgu açısından biraz farklılık gösterir: Consolaro ve Bianco, ortodontik tedavinin kendisinin pulpa nekrozuna neden olmadığını savunurken , klinik derlemeler daha önce travma geçirmiş dişlerin ortodontik hareket sırasında daha yüksek pulpa riski altında olduğunu vurgulamaktadır .
• En savunulabilir yorum şudur: Rutin ortodontik kuvvetler genellikle pulpa nekrozuna neden olmaz, ancak ortodontik tedavi, önceden travma veya başka risk faktörleri olan dişlerde pulpa nekrozu ile aynı zamana denk gelebilir veya onu ortaya çıkarabilir .