11 Trilyon Euro'luk Koalisyondan AB'ye Kritik Uyarı: ETS'yi Kurcalamayın, Enerji Altyapısına Odaklanın

Avrupa'nın rekabet gücü tartışmalarının gölgesinde, kıtanın en önemli iklim politikası aracı olan Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) büyük bir baskı altında. Ancak parayı yönetenler, sorunun kaynağının çok başka olduğunu söylüyor.

Koalisyon ve Talepleri

10 Haziran 2026'da, Sorumlu Yatırım İlkeleri (PRI) ve İklim Değişikliği Kurumsal Yatırımcılar Grubu (IIGCC) öncülüğünde, BM destekli Net-Sıfır Varlık Sahibi İttifakı'nın (NZAOA) da aralarında bulunduğu 45 büyük kurumsal yatırımcı ortak bir bildiri yayınladı. Bu yatırımcılar toplamda 11.4 trilyon euro büyüklüğünde bir varlığı yönetiyor .

Çağrı, AB liderlerine Haziran 2026 Avrupa Konseyi zirvesi ve Temmuz 2026'daki ETS yasal incelemesi öncesinde yapıldı .

Dört temel talepleri şöyle:

• Sağlam ve öngörülebilir bir AB Emisyon Ticaret Sistemi'ni (ETS) koruyun — sulandırmayın, zayıflatmayın veya parçalamayın .
• Karbon piyasasını zayıflatmak yerine geliştirin — ETS'yi Avrupa'nın iklim politikasının merkezi direği olarak tutun, ancak hedefli sanayi politikalarıyla destekleyin .
• Şebeke inşası, elektrifikasyon altyapısı ve temiz teknoloji finansmanına odaklanan tamamlayıcı önlemler alın. Asıl darboğaz buralarda .
• 2022 enerji krizindeki hatalardan ders alın ve piyasanın temel dinamiklerini sarsacak keyfi müdahalelerden kaçının .

Karbon Piyasasını Zayıflatmaya Neden Karşılar?

Yatırımcılar, ETS'yi dağıtma veya sulandırma çağrılarının neden ters tepeceğini üç maddede açıklıyor:

1. ETS, yatırım güveninin temel taşıdır. Temiz sanayi dönüşümü için gereken sermaye yoğun, uzun vadeli yatırımlar, ancak güçlü ve öngörülebilir bir karbon fiyatı ile mümkün olur. Sistemi zayıflatmak, Avrupa'nın rekabetçi kalması için ihtiyaç duyduğu teknolojilere yapılacak yatırımların fizibilitesini yok eder .
2. Suçlu ETS değil. Kanıtlar, Avrupa sanayisi üzerindeki asıl maliyet baskısının karbon fiyatlamasından değil, yüksek fosil yakıt enerji fiyatlarından kaynaklandığını gösteriyor . İklim politikalarını günah keçisi ilan etmek "sadece olgusal olarak yanlış değil, aynı zamanda ters etki yaratıyor" .
3. Piyasa güveni zaten kırılgan. Siyasi sinyallerle AB karbon fiyatları (EUA) Ocak 2026'da 90 euro seviyesinden Mart 2026'da 67 euroya kadar düştü. Bu tür bir dalgalanma, yatırımcıların ihtiyaç duyduğu istikrarlı fiyat sinyalini yok ediyor .

Özel Yatırım İçin Riskler Neler?

• Temiz sanayiye sermaye akışı. Çelik, çimento, kimya, cam ve alüminyum gibi temel sektörlerin karbonsuzlaştırılması için iş modelleri tamamen inandırıcı bir uzun vadeli karbon fiyatı rotasına bağlı. ETS'yi zayıflatmak bu yatırım planlarını dondurabilir veya geriye çevirebilir .
• ETS ihale gelirleri. Sistem, temiz sanayi yatırımlarını finanse eden yıllık milyarlarca euroluk bir gelir kaynağı. Piyasayı sulandırmak, en çok ihtiyaç duyulduğu anda bu kamu gelirini azaltır .
• Yeni stratejik teknolojilerin rekabet gücü. Avrupa; batarya, elektrolizör, şebeke teknolojileri ve temiz enerji üretiminde liderlik kurmaya çalışıyor. Bu sektörler, yerleşik rakiplere karşı üstünlük sağlamak için güçlü bir karbon sinyaline bel bağlıyor .
• Rejimin inandırıcılığı. Keyfi müdahaleler "yatırım güvenini aşındırır" ve karbonsuzlaşmaya şimdiden sermaye ayırmış şirketleri cezalandırır .

Avrupa'nın Rekabet Sorununun Gerçek Yapısal Sebepleri

Yatırımcılar ve beraberindeki 100'den fazla şirket ile sektör grubu, ETS'nin Avrupa'nın rekabet erozyonunun sebebi olmadığının altını kuvvetle çiziyor. Asıl yapısal sorunları şöyle sıralıyorlar :

• Fosil yakıt bağımlılığının yol açtığı yüksek enerji maliyetleri. Avrupa, çoğu rakip bölgeye kıyasla yapısal olarak daha yüksek elektrik ve gaz fiyatlarına sahip. Bu fark, enerji krizinden önce de vardı ve krizle daha da kötüleşti .
• Şebeke ve elektrifikasyon altyapısına yetersiz yatırım. Yetersiz şebeke kapasitesi, ağır bürokrasi ve iletim altyapısı eksikliği, sanayinin elektrifikasyonunu bloke ediyor .
• Mevzuat parçalanması ve yavaş izin süreçleri. Temiz enerji ve sanayi projeleri için karmaşık ve yavaş onay mekanizmaları büyük bir engel olmaya devam ediyor .
• Küresel sübvansiyon ve ticaret asimetrileri. Avrupa, ABD'nin Enflasyon Azaltma Yasası veya Çin'in devlet destekleri gibi büyük ölçekli sanayi sübvansiyonlarına sahip coğrafyalarla, kendi elinde karşılaştırılabilir araçlar olmadan rekabet ediyor .
• Özel bir temiz teknoloji finansman mekanizmasının eksikliği. AB, ilk kez uygulanacak endüstriyel karbonsuzlaşma projelerinde özel yatırımın riskini azaltacak, yeterince büyük ve kolay erişilebilir bir kamu finansman aracından yoksun .

Yatırımcı bildirisi durumu net bir şekilde özetliyor: "Bazıları, ekonomik erozyonun yapısal sebeplerine (fosil gazın belirlediği yüksek enerji fiyatları, yetersiz altyapı ve ağır bürokrasi) odaklanmak yerine, hatalı bir şekilde ETS'yi hedef alıyor" .