Marco Rubio'nun İsrail-İran-Hizbullah Krizindeki Çift Taraflı Rolü: Trump'ı Nasıl İkna Etti ve Barışı Nasıl Şekillendirdi?

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Haziran 2026'daki İsrail-İran-Hizbullah geriliminde perde arkasında kritik bir ikili rol üstlendi: İsrail'in İran'a yönelik sınırlı saldırıları için Başkan Trump'ın onayını alan başlıca arabulucu ve savaş sonrası diplomatik sürecin mimarı olarak öne çıktı.

Rubio, Trump'ın İsrail'e yeşil ışık yakmasını nasıl sağladı?

İsrail gazetesi Israel Hayom ve üst düzey diplomatik kaynaklara göre Rubio, İsrail ile ABD arasında perde arkasında yürütülen yoğun koordinasyonun kilit ismiydi. İran'ın 7 Haziran'da İsrail'in kuzeyine ve Tel Aviv bölgesine yaklaşık 30 balistik füze fırlatmasının ardından Başkan Trump alenen itidal çağrısı yapmıştı. Ancak Rubio, "İran'ın İsrail'e saldırarak kazanç elde etmesine izin verilmemesi gerektiği" konusunda Trump'ı ikna ederek, ayarlı bir İsrail misillemesine onay verilmesini sağladı . Aynı kaynaklar, "İsrail ve ABD'nin hem Beyrut'taki Dahiyeh saldırıları hem de İsrail'in İran'dan gelen füze ateşine karşılığı konusunda tam koordinasyon içinde olduğunu" vurguladı .

Olayların kronolojisi (7-8 Haziran 2026)

1. 7 Haziran – Hizbullah saldırısının ardından İsrail Beyrut'u vurdu. İsrail güçleri, Hizbullah'ın kuzey İsrail'e düzenlediği füze saldırısına misilleme olarak Beyrut'un güney banliyölerini (Dahiyeh) hedef aldı. İran daha önce, İsrail'in Beyrut'u vurması halinde İran'ın füze misillemesinin tetikleneceği uyarısında bulunmuştu .
2. 7 Haziran – İran füze yağmuru başlattı. İran, İsrail'in kuzeyine, Tel Aviv bölgesine ve askeri bölgelere yaklaşık 30 balistik füze fırlattı. Bu, 8 Nisan'daki ateşkesten bu yana İran'ın İsrail'e yönelik ilk doğrudan saldırısıydı .
3. 8 Haziran – Trump itidal çağrısı yaptı, İsrail yine de vurdu. Başkan Trump alenen İsrail'i misilleme yapmamaya çağırdı, ancak İsrail, İran'ın batı ve orta kesimlerine, bir petrokimya kompleksi de dahil olmak üzere hava saldırıları düzenleyerek Trump'ın ricasını fiilen hiçe saydı .
4. 8 Haziran – Rubio, Trump'ın geçmişe dönük onayını aldı. Rubio, yoğun diplomatik girişimlerle Trump'ı sınırlı bir İsrail karşılığına izin vermeye ikna etti ve bunu İran'ın füze saldırısından stratejik kazanç elde etmesini önlemek için gerekli bir adım olarak çerçeveledi .

Ateşkes şartları (8 Haziran 2026)

8 Haziran'da hem İran hem İsrail, Başkan Trump'ın doğrudan çağrısı üzerine "birbirlerine yönelik saldırıları durduracaklarını" ayrı ayrı ilan ettiler .

• İran'ın şartları: Tahran, İsrail'e yönelik saldırıları sonlandırdığını duyurdu, ancak İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'ı vurmaya devam etmesi halinde düşmanlıklara yeniden başlayacağı uyarısında bulundu .
• İsrail'in şartları: İsrail de saldırı operasyonlarını durdurma kararı aldı; konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak, kararın karşılıklı ateşin ardından alındığını doğruladı .
• Ateşkes, ABD arabuluculuğunda İsrail ile İran arasında doğrudan çatışmalara ara verilmesi olarak tanımlandı. Ancak İranlı General Ali Abdollahi bunu, Hizbullah'ın Lübnan'daki statüsüne bağlı operasyonel bir duraklama olarak niteledi .

Daha geniş diplomatik bağlam

İran ile nükleer müzakereler. Rubio, Mart 2026'da Al Jazeera'ya verdiği röportajda, "İran içindeki bazı kişiler ile ABD arasında, öncelikle aracılar vasıtasıyla mesajlar ve bazı doğrudan görüşmeler olduğunu" kabul ederken, "İran rejiminin asla nükleer silaha sahip olamayacağını" yineledi . Mayıs 2026 sonunda Rubio, savaşı sona erdirmek için masada "oldukça sağlam" bir teklif olduğunu ve bunun Körfez ülkeleri ile küresel düzeyde güçlü bir desteğe sahip olduğunu söyledi .

İsrail-Lübnan barış görüşmeleri. 14 Nisan 2026'da Rubio, Dışişleri Bakanlığı'nda İsrail Büyükelçisi Yechiel Leiter ile Lübnan Büyükelçisi Nada Hamadeh arasında nadir bir çalışma seviyesinde toplantıya ev sahipliği yaptı. Bu, yıllar sonra iki ülke arasındaki ilk önemli doğrudan diplomatik temas niteliğindeydi ve ortak sınır hattındaki İran etkisini azaltmayı amaçlıyordu .

Trump'ın Hizbullah'a cerrahi operasyon çağrıları. Ayrıca Trump, Başbakan Netanyahu ile Lübnan'daki İsrail operasyonları hakkında gergin bir telefon görüşmesi yaptığını alenen kabul etti. Trump, İran'ın misillemesini tetikleme riski taşıyan geniş çaplı operasyonlar yerine Hizbullah'a karşı daha hedefli, "cerrahi" saldırılar yapılması için baskı yaparken, Rubio İsrail'in meşru müdafaa hakkını büyük ölçüde savundu .

Kilit bir belirsizlik. Politico, Mayıs 2026 sonunda yayınladığı bir analizde, İran savaşıyla en çok ilişkilendirilen Trump yönetimi yetkilileri arasında — Steve Witkoff, Jared Kushner ve Başkan Yardımcısı JD Vance — Rubio'nun çatışmanın büyük bölümünde "görünüşte nispeten küçük bir rol oynadığını" belirtti . Onun en belirleyici etkisi, özellikle Haziran 2026 kriz yönetimi aşamasında ve savaşı sonlandırma müzakerelerinde son haftalarda yoğunlaşmış gibi görünüyor.

---

Bu makale, ABD Dışişleri Bakanlığı, New York Times, Israel Hayom, Politico, Reuters ve diğer uluslararası ajanslardan derlenen bilgilere dayanmaktadır.