Bu özel hisselere yönelik finansal talep baş döndürücü boyutlarda. Tüm özel piyasalardaki ikincil işlem hacmi 2025'te 226 milyar dolarla rekor kırdı. Bu, bir önceki yıla göre %41'lik bir artışı temsil ediyor ve aynı dönemdeki tüm risk sermayesi destekli halka arzların toplam değerini aşıyor . Bu trend, ikincil piyasaları kurumsal yatırımcılar için birincil likidite mekanı olarak sağlam bir şekilde konumlandırdı
.
Bu talebin ana yakıtı, dünyanın en büyük özel şirketlerinin yaklaşan halka arzları.
İkincil piyasa, her biri farklı bir modele sahip üç büyük platform etrafında konsolide oldu.
Hiive, en geniş halka arz öncesi hisse senedi seçeneğini sunan canlı bir emir defteri pazar yeri olarak çalışır. Temel farklılaştırıcı unsuru, 500'den fazla şirkette görünür alış/satış fiyat farklarıyla sunduğu şeffaflıktır. Perakende yatırımcıları cezbetmiş olsa da, küçük işlemlerde daha yüksek ücret sürtünmesiyle karşı karşıyadır; alıcılar için %5'e, satıcılar için %6.8'e varan ücretler söz konusudur. Daha büyük işlem hacimlerinde (250.000$ ve üzeri), kademeli ücret oranları daha rekabetçi hale gelir .
Forge, kayıtlı bir aracı kurum ve SEC/FINRA tarafından düzenlenen Alternatif İşlem Sistemi (ATS) olarak faaliyet gösterir ve bu ona en sağlam düzenleyici çerçeveyi kazandırır. 100.000 dolarlık minimum yatırım limiti, en derin likidite havuzu ve tescilli Özel Piyasa Endeksi ile en büyük kurumsal pazar yeridir. Forge, ömrü boyunca 17 milyar dolarlık işlem gerçekleştirdikten sonra Charles Schwab tarafından 660 milyon dolara satın alındı .
2026'da Morgan Stanley tarafından satın alınan EquityZen, perakende yatırımcılar için erişimi basitleştiren bir özel amaçlı kuruluş (SPV) modeli kullanır. Kritik bir avantajı, Ön Alım Hakkı (ROFR) riskinin, yatırımcılar sürece dahil olmadan platform seviyesinde ele alınmasıdır. Satın almanın ardından Morgan Stanley, EquityZen'in ücretlerini %5'ten %2.5'e düşürdü ve bu, doğrudan hisse sahipliği sunmasa da platformu en uygun maliyetli giriş noktası haline getirdi .
Bu patlama, onu yaratan şirketlerin sert bir tepkisine yol açtı. Mayıs 2026'da Anthropic ve OpenAI, hisse senedi politikalarını revize ederek yetkisiz ikincil ticareti yasakladı ve piyasayı altüst etti .
Anthropic, bir politika güncellemesinden daha ileri gitti. 11 Mayıs'ta, hisse senetleri üzerindeki tüm yetkisiz ikincil işlemleri geçersiz kıldı ve Hiive ile Forge Global'ı isim vererek listelediği, özel olarak engellenmiş yapıları içeren bir liste yayınladı . "Forge'ın adını bu utanç duvarından kaldırmak için Anthropic ile birlikte çalışıyoruz," diyen bir Forge temsilcisi, acil müzakerelere işaret etti
. Şirketin devir kısıtlamaları kurumsal yönetmeliklerine işlenmiş olup, milyarlarca dolarlık talebi kolaylaştırmış olan pazar yerleriyle doğrudan bir yasal çatışma yaratıyor
.
Bu durum, halka arz öncesi piyasanın kalbindeki temel gerilimi temsil ediyor. Çalışanlar ve erken dönem yatırımcıları likidite istiyor ve dış yatırımcılar bunu baş döndürücü değerlemelerle sağlamaya hazır. Ancak şirketlerin kendileri –özellikle halka arzın eşiğindekiler– SEC muafiyet eşiklerini yönetmek ve karmaşık bir halka arz öncesi anlatıdan kaçınmak için ortaklık tablosu ve hissedar sayısı üzerinde mutlak kontrol istiyor. Sonuç, bir pazar yerinde onaylanan bir işlemin, haftalar sonra ihraççı tarafından tek taraflı olarak geçersiz kılınabildiği yasal bir gri alan .
Yapay zeka halka arz dalgası tek bir olay değil, devam eden yapısal bir değişim. Sadece SpaceX, OpenAI ve Anthropic'in toplam piyasa değeri ABD borsalarına yaklaşık 4 trilyon dolar ekleyebilir . Databricks ve diğerleri de dahil olmak üzere bu dalganın geri kalanı için kurumlar tarafından ayrılan sermaye, 2026'nın ilk üç çeyreği için şimdiden taahhüt edildi
.
Hiive gibi platformlar için fırsat muazzam ancak aynı zamanda kırılgan. Şeffaf, canlı fiyat keşfi modeli, resmi birincil tur değerlemelerinin aylarca güncelliğini yitirebildiği bir piyasada değerini kanıtladı. Anthropic hisseleri için bildirilen 1,6 milyar dolarlık talep, güçlü bir sinyal . Ancak platformun yaşayabilirliği, ikincil ticareti modern bir özel piyasanın özelliği olarak değil, kontrollerine yönelik bir tehdit olarak gören ihraççıların yasal itirazlarını aşma becerisine bağlı. Bu çatışmanın çözümü, 226 milyar dolarlık ikincil piyasanın finansal manzaranın kalıcı bir parçası mı olacağını, yoksa mega halka arz kapıları açılmadan önceki benzersiz bir andan doğan tarihi bir anomali mi olarak kalacağını belirleyecek.
Comments
0 comments