Kısa Süreli Ateşkeslerden Oluşan Bir Zincir

Bu son başarısızlık, münferit bir olay değil; geçici ateşkesler ve yeniden başlayan çatışmalarla dolu iki aylık çalkantılı bir sürecin doruk noktası :

• 16 Nisan: Başkan Trump, her iki ülkenin liderleriyle yaptığı görüşmelerin ardından, Türkiye saatiyle gece yarısı 00:00'da başlamak üzere İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük bir ateşkes ilan etti .
• 24 Nisan: Ateşkes üç hafta uzatıldı .
• Nisan sonu: Hizbullah lideri Naim Qassem, grubun Mart ayı öncesindeki statükoya dönmeyeceğini belirterek kalıcı şartlara direnç gösterdi .
• Mayıs: İsrail hava saldırıları ve Hizbullah roket saldırıları yeniden başlayınca ateşkes fiilen çöktü .
• 1 Haziran: Trump, arabulucular aracılığıyla grupla iletişime geçtiğini belirterek İsrail ve Hizbullah’ın çatışmaları “azaltmayı” kabul ettiğini iddia etti ve Beyrut’a hiçbir İsrail askerinin gönderilmeyeceğini ekledi .
• 3-4 Haziran: ABD destekli yeni bir çerçeve üzerinde İsrail ve Lübnan hükümetleri anlaştı, ancak uygulanması Hizbullah’ın buna uymasına bağlıydı.

3-4 Haziran Çerçevesinin Şartları ve Reddi

3 Haziran’da duyurulan çerçeve, Hizbullah’ın saldırılarını tamamen durdurmasını, militanlarını güney Lübnan’dan tahliye etmesini ve yeni oluşturulması önerilen “pilot” bölgelerde münhasır güvenlik kontrolünün Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne geçmesini şart koşuyordu . Bu aşamada İsrail, tam bir asker çekme taahhüdünde bulunmadı.

Bu şartlar açıklanmasının üzerinden 24 saat geçmeden Hizbullah tarafından açıkça reddedildi. Lider Naim Qassem televizyonda yayınlanan bir açıklamada, militanların ateş altında güney Lübnan’ı terk etmesi talebinin “düşmanın hedeflerine savaşmadan teslim olma, yenilgi ve ulaşma yolu” olduğunu söyledi . Herhangi bir ateşkes için ön koşul olarak İsrail’in tamamen çekilmesinde ısrar etti . Aynı gün İsrail saldırıları Lübnan’da en az dört kişinin ölümüne yol açarak anlaşmanın sahadaki geçersizliğini gözler önüne serdi .

Trump’ın Hizbullah ile Ara Bulucularla Görüşme İddiası

Anlaşma öncesinde Başkan Trump 1 Haziran’da İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüştüğünü ve Hizbullah ile aracılar vasıtasıyla iletişime geçtiğini belirtti. ABD tarafından terör örgütü olarak tanımlanan grupla doğrudan, yüz yüze bir görüşme iddiasında bulunmadı, ancak her iki tarafın da çatışmaları azaltmayı kabul ettiğini öne sürdü . Trump’ın bu karakterizasyonu anında şüpheyle karşılandı; zira Netanyahu ve Hizbullah bağlantılı temsilcilerden gelen açıklamalar, onun duyurusunun bazı kısımlarıyla çelişiyor gibi görünüyordu ve kalıcı bir anlayışa gerçekten varılıp varılmadığı konusunda şüpheler uyandırdı .

Bölgesel Domino Etkisi: ABD-İran Ateşkesinin Altını Oyuyor

Lübnan ateşkesinin çöküşü, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a hava saldırıları düzenleyerek Dini Lider Ali Hamaney’i öldürmesiyle başlayan 2026 İran savaşıyla ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır .

Pakistan arabuluculuğunda ABD ile İran arasında 8 Nisan’dan beri kırılgan bir iki haftalık ateşkes yürürlükte . İran, her iki çatışmayı da tek bir cephenin parçası olarak gördüğü için, bu ateşkesin Lübnan’daki çatışmaları da kapsayacak şekilde genişletilmesi için sürekli baskı yaptı . Tahran, Lübnan’a yönelik yenilenen İsrail saldırılarının daha geniş bölgesel savaşın “tam kapsamlı bir şekilde yeniden başlamasını” tetikleyebileceği uyarısında doğrudan bulundu . Hizbullah’ın reddiyle, zaten durmuş müzakereler nedeniyle gergin olan ABD-İran ateşkesi, şimdi en ciddi tehdidiyle karşı karşıya.

Trump Mayıs ayı sonunda İran savaşını sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak kapsamlı bir anlaşmanın “büyük ölçüde müzakere edildiğini” belirtmiş olsa da, henüz nihai bir anlaşmaya varılmadı . Lübnan’da yeniden baş gösteren istikrarsızlık bu müzakereleri önemli ölçüde zorlaştırıyor.

Kongre’de İki Farklı Savaş Yetkisi Oylaması

Washington’daki siyasi manzara, yasa koyucuların çatışmanın iki cephesini nasıl gördüklerine dair çarpıcı bir asimetriyi yansıtıyor .

• İran Savaş Yetkileri Kararı (H.Con.Res. 86): Temsilciler Meclisi bu kararı 3 Haziran’da 215-208 oyla kabul ederek, başkanın İran ile olan düşmanlıklardan ABD silahlı kuvvetlerini çekmesini istedi. Dört Cumhuriyetçi, tüm Demokratlarla birlikte oy kullanarak başkanın savaş yetkisine sembolik bir azar niteliğinde olan bu karara partiler üstü bir destek verdi . Trump bunu “anlamsız bir oylama” olarak nitelendirip destekleyen Cumhuriyetçileri “şovmen” olarak adlandırdı .
• Lübnan Savaş Yetkileri Kararı (H.Con.Res. 84): Temsilci Rashida Tlaib tarafından sunulan ve ABD kuvvetlerinin Lübnan’daki düşmanlıklardan çekilmesini öngören bu karar, 4 Haziran’da tamamen farklı bir kaderle karşılaştı. Meclis, Demokrat liderlerin karşı çıkmasının ardından kararı 92-324 gibi ezici bir çoğunlukla reddetti . Önemli sayıda Demokrat—toplamda 117 kişi—önergenin reddi için Cumhuriyetçilere katıldı .

Bundan Sonra Ne Olacak?

5 Haziran 2026 itibarıyla İsrail ile Hizbullah arasında aktif bir ateşkes bulunmuyor. İsrail ve Lübnan’ın üzerinde anlaştığı ABD destekli çerçeve, Hizbullah’ın onayı olmadan fiilen geçersiz; ki bu mevcut şartlar altında siyasi bir imkansızlık. Güney Lübnan’da süren şiddet, daha geniş bir bölgesel sükunet için doğrudan bir tehdit oluşturuyor. Görünürde diplomatik bir çıkış yolu olmadığından, ABD ve İran’ı tekrar doğrudan bir çatışmaya sürükleyecek daha büyük bir yangın riski tehlikeli biçimde yüksek kalmaya devam ediyor.

Kısa Süreli Ateşkeslerden Oluşan Bir Zincir

Bu son başarısızlık, münferit bir olay değil; geçici ateşkesler ve yeniden başlayan çatışmalarla dolu iki aylık çalkantılı bir sürecin doruk noktası :

• 16 Nisan: Başkan Trump, her iki ülkenin liderleriyle yaptığı görüşmelerin ardından, Türkiye saatiyle gece yarısı 00:00'da başlamak üzere İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük bir ateşkes ilan etti .
• 24 Nisan: Ateşkes üç hafta uzatıldı .
• Nisan sonu: Hizbullah lideri Naim Qassem, grubun Mart ayı öncesindeki statükoya dönmeyeceğini belirterek kalıcı şartlara direnç gösterdi .
• Mayıs: İsrail hava saldırıları ve Hizbullah roket saldırıları yeniden başlayınca ateşkes fiilen çöktü .
• 1 Haziran: Trump, arabulucular aracılığıyla grupla iletişime geçtiğini belirterek İsrail ve Hizbullah’ın çatışmaları “azaltmayı” kabul ettiğini iddia etti ve Beyrut’a hiçbir İsrail askerinin gönderilmeyeceğini ekledi .
• 3-4 Haziran: ABD destekli yeni bir çerçeve üzerinde İsrail ve Lübnan hükümetleri anlaştı, ancak uygulanması Hizbullah’ın buna uymasına bağlıydı.

3-4 Haziran Çerçevesinin Şartları ve Reddi

3 Haziran’da duyurulan çerçeve, Hizbullah’ın saldırılarını tamamen durdurmasını, militanlarını güney Lübnan’dan tahliye etmesini ve yeni oluşturulması önerilen “pilot” bölgelerde münhasır güvenlik kontrolünün Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne geçmesini şart koşuyordu . Bu aşamada İsrail, tam bir asker çekme taahhüdünde bulunmadı.

Bu şartlar açıklanmasının üzerinden 24 saat geçmeden Hizbullah tarafından açıkça reddedildi. Lider Naim Qassem televizyonda yayınlanan bir açıklamada, militanların ateş altında güney Lübnan’ı terk etmesi talebinin “düşmanın hedeflerine savaşmadan teslim olma, yenilgi ve ulaşma yolu” olduğunu söyledi . Herhangi bir ateşkes için ön koşul olarak İsrail’in tamamen çekilmesinde ısrar etti . Aynı gün İsrail saldırıları Lübnan’da en az dört kişinin ölümüne yol açarak anlaşmanın sahadaki geçersizliğini gözler önüne serdi .

Trump’ın Hizbullah ile Ara Bulucularla Görüşme İddiası

Anlaşma öncesinde Başkan Trump 1 Haziran’da İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüştüğünü ve Hizbullah ile aracılar vasıtasıyla iletişime geçtiğini belirtti. ABD tarafından terör örgütü olarak tanımlanan grupla doğrudan, yüz yüze bir görüşme iddiasında bulunmadı, ancak her iki tarafın da çatışmaları azaltmayı kabul ettiğini öne sürdü . Trump’ın bu karakterizasyonu anında şüpheyle karşılandı; zira Netanyahu ve Hizbullah bağlantılı temsilcilerden gelen açıklamalar, onun duyurusunun bazı kısımlarıyla çelişiyor gibi görünüyordu ve kalıcı bir anlayışa gerçekten varılıp varılmadığı konusunda şüpheler uyandırdı .

Bölgesel Domino Etkisi: ABD-İran Ateşkesinin Altını Oyuyor

Lübnan ateşkesinin çöküşü, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a hava saldırıları düzenleyerek Dini Lider Ali Hamaney’i öldürmesiyle başlayan 2026 İran savaşıyla ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır .

Pakistan arabuluculuğunda ABD ile İran arasında 8 Nisan’dan beri kırılgan bir iki haftalık ateşkes yürürlükte . İran, her iki çatışmayı da tek bir cephenin parçası olarak gördüğü için, bu ateşkesin Lübnan’daki çatışmaları da kapsayacak şekilde genişletilmesi için sürekli baskı yaptı . Tahran, Lübnan’a yönelik yenilenen İsrail saldırılarının daha geniş bölgesel savaşın “tam kapsamlı bir şekilde yeniden başlamasını” tetikleyebileceği uyarısında doğrudan bulundu . Hizbullah’ın reddiyle, zaten durmuş müzakereler nedeniyle gergin olan ABD-İran ateşkesi, şimdi en ciddi tehdidiyle karşı karşıya.

Trump Mayıs ayı sonunda İran savaşını sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak kapsamlı bir anlaşmanın “büyük ölçüde müzakere edildiğini” belirtmiş olsa da, henüz nihai bir anlaşmaya varılmadı . Lübnan’da yeniden baş gösteren istikrarsızlık bu müzakereleri önemli ölçüde zorlaştırıyor.

Kongre’de İki Farklı Savaş Yetkisi Oylaması

Washington’daki siyasi manzara, yasa koyucuların çatışmanın iki cephesini nasıl gördüklerine dair çarpıcı bir asimetriyi yansıtıyor .

• İran Savaş Yetkileri Kararı (H.Con.Res. 86): Temsilciler Meclisi bu kararı 3 Haziran’da 215-208 oyla kabul ederek, başkanın İran ile olan düşmanlıklardan ABD silahlı kuvvetlerini çekmesini istedi. Dört Cumhuriyetçi, tüm Demokratlarla birlikte oy kullanarak başkanın savaş yetkisine sembolik bir azar niteliğinde olan bu karara partiler üstü bir destek verdi . Trump bunu “anlamsız bir oylama” olarak nitelendirip destekleyen Cumhuriyetçileri “şovmen” olarak adlandırdı .
• Lübnan Savaş Yetkileri Kararı (H.Con.Res. 84): Temsilci Rashida Tlaib tarafından sunulan ve ABD kuvvetlerinin Lübnan’daki düşmanlıklardan çekilmesini öngören bu karar, 4 Haziran’da tamamen farklı bir kaderle karşılaştı. Meclis, Demokrat liderlerin karşı çıkmasının ardından kararı 92-324 gibi ezici bir çoğunlukla reddetti . Önemli sayıda Demokrat—toplamda 117 kişi—önergenin reddi için Cumhuriyetçilere katıldı .

Bundan Sonra Ne Olacak?

5 Haziran 2026 itibarıyla İsrail ile Hizbullah arasında aktif bir ateşkes bulunmuyor. İsrail ve Lübnan’ın üzerinde anlaştığı ABD destekli çerçeve, Hizbullah’ın onayı olmadan fiilen geçersiz; ki bu mevcut şartlar altında siyasi bir imkansızlık. Güney Lübnan’da süren şiddet, daha geniş bir bölgesel sükunet için doğrudan bir tehdit oluşturuyor. Görünürde diplomatik bir çıkış yolu olmadığından, ABD ve İran’ı tekrar doğrudan bir çatışmaya sürükleyecek daha büyük bir yangın riski tehlikeli biçimde yüksek kalmaya devam ediyor.