Meta, Facebook Marketplace İçin ‘Eşik Bekçisi’ Etiketini Mahkemede Kaldırttı, Messenger İçin Kaybetti

3 Haziran 2026'da AB Genel Mahkemesi, Meta'nın Dijital Piyasalar Yasası'na (DMA) yönelik hukuki mücadelesinde bölünmüş bir karar verdi. Mahkeme, teknoloji devine Facebook Marketplace konusunda usule ilişkin bir zafer kazandırırken, Messenger uygulaması üzerindeki Komisyon yetkisini pekiştirdi . Bu karar, AB düzenleyicilerinin Büyük Teknoloji hizmetlerini "eşik bekçisi" olarak tanımlaması için gereken yüksek kanıt standardının altını çiziyor, ancak aynı zamanda birliğin bir şirketin ekosistemini parçalara ayırıp bireysel bileşenleri düzenleme gücünü de doğruluyor.

Marketplace kararı: Usule ilişkin bir başarısızlık

Genel Mahkeme, Avrupa Komisyonu’nun 2023 yılında Facebook Marketplace’i DMA kapsamında “önemli bir geçit” olarak sınıflandıran kararını, orijinal tanımlamadaki iki kritik hukuki hatayı tespit ederek iptal etti .

İlk olarak, Komisyon ilgili zaman dilimi konusunda hukuki bir hata yaptı. Orijinal değerlendirme, Marketplace’in önemli ölçüde işletmeden tüketiciye (B2C) faaliyet gösteren bir “çevrimiçi aracılık hizmeti” olduğu sonucuna varmak için üç yıllık geçmiş verilere dayanıyordu. Ancak Komisyon, Meta’nın Temmuz 2023 sonunda uyguladığı yapısal değişiklikleri -özellikle tek bir kullanıcının yayınlayabileceği ilan sayısına getirilen yeni sınırlamaları- görmezden geldi. Bu değişiklikler, Komisyon’un platformdaki işletme kullanıcılarını tanımlamak için kullandığı temel kriteri etkili bir şekilde ortadan kaldırmıştı .

İkinci ve daha temel olarak, karar yeterli gerekçe gösterme temel hukuki gerekliliğini karşılayamadı. Mahkeme, Komisyon’un gerekçesinin "varsayımsal ve eksik" olduğunu, bunun da Meta’nın sınıflandırmanın temelini anlamasını engellediğini ve AB mahkemelerinin inceleme yetkisini kullanmasını bloke ettiğini belirtti . Reuters’ın haberine göre mahkeme, "Karar, Marketplace ile ilgili gerekçe gerekliliklerini karşılamıyor, zira ne Meta’nın çevrimiçi bir aracılık hizmeti olan temel platform hizmeti olarak sınıflandırılmasının nedenlerini anlamasına ne de Avrupa Birliği Mahkemeleri'nin inceleme yetkisini kullanmasına izin veriyor" ifadelerini kullandı .

Bu, Komisyon’un usul titizliğine yönelik sert bir eleştiridir ve DMA tanımlamalarının, karar anında şirketin mevcut durumunun kapsamlı, olguya dayalı bir analizi olmaksızın varsayımlara dayanamayacağını göstermektedir.

Marketplace zaferi neden büyük ölçüde akademik?

Hukuki zafere rağmen, bunun Meta üzerindeki pratik etkisi minimaldir. Avrupa Komisyonu, mahkeme kararından bir yıldan uzun bir süre önce, 23 Nisan 2025'te Marketplace’in eşik bekçisi tanımlamasını zaten geri çekmişti . Meta’nın hizmetin tanımlamasının kaldırılması talebinin ardından Komisyon, Marketplace’in "2024 yılında 10.000'den az yıllık aktif işletme kullanıcısına" sahip olduğu ve böylece DMA’nın eşik bekçisi karinelerini tetikleyen eşiğin altına düştüğü sonucuna vardı .

Meta, işletme kullanıcılarını kaldırarak Marketplace’i aktif bir şekilde tüketiciden tüketiciye (C2C) bir hizmete dönüştürmüş ve böylece bu spesifik platform için DMA’nın yükümlülüklerinden etkili bir şekilde sıyrılmıştı. RTE’nin belirttiği gibi, mahkemenin Marketplace için verdiği iptal kararı bu nedenle "büyük ölçüde akademiktir" ve yalnızca zaten kaldırılmış bir tanımlamayı resmileştirmeye hizmet etmektedir .

Meta konuyla ilgili yaptığı açıklamada bunu kabul etti: "Mahkemenin Marketplace hakkındaki kararını memnuniyetle karşılıyoruz; bu karar, Marketplace’in en başından beri bu şekilde tanımlanmaması gerektiğini teyit ediyor" .

Messenger: Çifte sayımdan kaçışı olmayan bağımsız bir geçit

Buna karşılık, Genel Mahkeme Komisyon’un Messenger’ı eşik bekçisi olarak tanımlamasını tamamen onayladı ve Meta’nın itirazını üç cephede reddetti .

• Messenger doğru bir şekilde farklı bir hizmet olarak sınıflandırıldı. Meta, Messenger’ın bağımsız bir platform değil, Facebook sosyal ağının entegre bir özelliği olduğunu savundu. Mahkeme, Messenger’ın ayrı bir uygulama olarak çalışan, Facebook’tan bağımsız olarak kullanılabilen ve özel iş araçları aracılığıyla işletme kullanımı için aktif olarak pazarlanan numaradan bağımsız bir kişilerarası iletişim hizmeti olduğuna hükmederek aynı fikirde olmadı .
• Kullanıcılar hizmetler arasında çift sayılabilir. Meta’nın, Messenger kullanıcılarının Facebook kullanıcı tabanıyla örtüşmesi nedeniyle nicel eşiklerin geçersiz olduğu yönündeki argümanı reddedildi. Mahkeme, DMA eşikleri için son kullanıcıları sayarken Komisyon’un hizmetler arasındaki çakışmayı düşmek zorunda olmadığına hükmetti. Bu, geniş, örtüşen ekosistemlere sahip teknoloji devlerinin, eşik bekçisi statüsünü tetikleyen sayısal kriterleri baltalamasını engelleyen, uygulayıcılar için önemli bir yorumsal kazanımdır .
• Herhangi bir piyasa araştırması gerekmedi. Mahkeme, Meta’nın, DMA kapsamındaki yasal karineleri "açıkça sorgulanır kılacak" "yeterince kanıtlanmış argümanlar" sunamaması nedeniyle Komisyon'un Messenger’ı tanımlamadan önce resmi bir piyasa araştırması başlatmak zorunda olmadığına karar verdi . Bu, DMA’nın aksi ispat edilebilir karinelerinin gücünü pekiştiriyor ve karşı kanıt sunma konusundaki ilk ispat yükünü kesin bir şekilde tanımlanan şirkete yüklüyor.

DMA uygulaması için daha geniş etkiler

Bu bölünmüş karar, AB’nin dönüm noktası niteliğindeki teknoloji düzenlemesi kapsamındaki gelecekteki uygulamalar için bir yol haritası sunuyor.

• Tanımlama kalitesine dair bir uyarı: Marketplace iptali, Komisyon’un tanımlama aşamasında sağlam, güncel ve şeffaf analizler üretmesi gerektiğinin sinyalini veriyor. Güncel olmayan verilere ve belirsiz gerekçelere dayanmak mahkemede geçersiz kılınacaktır. Bu karar, Komisyon’u adli incelemeye dayanabilecek ayrıntılı, kanıta dayalı tanımlama kararları oluşturmak için daha fazla kaynak yatırmaya zorlayabilir .
• Ekosistemin ayrıştırılmasının onaylanması: Mahkeme, Messenger tanımlamasını onaylayarak, Komisyon’un büyük bir dijital ekosistem içindeki entegre özellikleri bireysel temel platform hizmetleri olarak ele alma stratejisini doğruladı. Bu mantık sektördeki diğer vakalara da uygulanabilir ve eşik bekçilerinin daha geniş platformları içindeki belirli hizmetleri korumasını zorlaştırır .
• DMA karineleri güçlü kalmaya devam ediyor: Messenger hakkındaki karar, şirketlerin nicel eşiklere ulaşıldığında tanımlamadan kaçınmak için yüksek bir çıtayla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Mahkemenin Meta’nın usuli argümanlarını reddetmesi, DMA’nın karinelerinin düzenleyiciler için güçlü bir araç olduğunu ve şirketlerin piyasa araştırması talepleriyle süreci otomatik olarak yavaşlatamayacağını teyit etmektedir .
• Daha fazla temyiz için bir yol: Her iki taraf da kararı, yalnızca hukuki noktalarla sınırlı olmak üzere, iki ay on gün içinde Avrupa Birliği Adalet Divanı’na temyiz edebilir . Bir temyiz başvurusu, DMA içtihadı hukukunda kritik bir sınır olmaya devam eden, tanımlama aşaması ile uyum aşaması arasındaki tam gerekçe standardını daha da netleştirebilir.