ABD-İran Savaşı Merkez Bankalarını Faiz İndirimlerini Rafa Kaldırmaya ve Stagflasyona Hazırlanmaya Nasıl Zorluyor

Güney Kore Beklemede, Ancak Harekete Geçme Sinyali Verdi

Yeni Kore Bankası (BOK) Başkanı Shin Hyun-song, 28 Mayıs'taki ilk faiz belirleme toplantısında politika faizini üst üste sekizinci kez %2,50'de sabit tuttu, ancak şahin bir mesaj verdi . Para politikası kurulunun iki üyesi muhalefet şerhi koyarak derhal çeyrek puanlık bir artış yönünde oy kullandı . Başkan Shin gazetecilere yaptığı açıklamada, "ileriye dönük uygun bir zamanda gösterge faizi artırmanın gerekli olduğunun değerlendirildiğini" söyledi .

Güney Kore'de tüketici fiyatları Mayıs ayında, hızla yükselen petrol maliyetlerinin etkisiyle yıllık bazda %3,1 artarak 26 ayın zirvesine ulaştı . Korea Economic Daily'nin ekonomistler arasında yaptığı bir ankete göre, çoğunluk BOK'un yıl sonuna kadar faizi %3,0'e çıkaracak en az iki artış yapmasını bekliyor .

Avrupa Merkez Bankası Faiz Artırmaya Hazırlanıyor — Muhtemelen Haziran'da

Euro Bölgesi'nde Mayıs enflasyonu, Nisan'daki %3,0'ten %3,2'ye yükselerek öncü veri olarak açıklandı . Avrupa Merkez Bankası (ECB), Mart ve Nisan toplantılarında politika faizlerini sabit tuttu (mevduat faizi %2,00, ana refinansman faizi %2,15, marjinal borç verme faizi %2,40) . Ancak 30 Nisan tarihli açıklamada, euro bölgesinin "enerji fiyatlarındaki bu artış dönemine enflasyon yaklaşık %2 hedefi civarındayken girdiği" vurgulanarak bankanın enflasyonu %2'ye döndürme taahhüdünün altı çizildi .

Piyasa bazlı olasılıklar, ECB'nin 11 Haziran'daki toplantısında 25 baz puanlık bir artışı neredeyse kesin olarak fiyatladı; bu da ekonomistlerin bu yıl atılacak birden fazla sıkılaştırma adımının ilki olacağı yönündeki tahminleriyle örtüşüyor . ECB'nin Mart ayı personel projeksiyonları, savaşın yol açtığı yüksek enerji fiyatlarını gerekçe göstererek 2026 manşet enflasyon tahminini çoktan %2,6'ya yükseltmişti .

Fed Yerinde Sayıyor, Ancak Faiz İndirimleri Masadan Kalktı

ABD Merkez Bankası (Fed) faizleri artırmadı, ancak savaş, bankanın gevşeme kabiliyetini kısıtlayarak ve 'daha uzun süre yüksek' duruşunu pekiştirerek "para politikasını önemli ölçüde etkiledi" . Mart 2026 itibarıyla piyasalar, Fed yetkilileri Mart toplantı tutanaklarında hâlâ bir indirimi olası görse de, Fed'in yılın ilerleyen dönemlerinde faiz artışlarına daha açık olmasını bekliyordu . Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, uzun süreli bir savaşın enflasyonu körükleyebileceği ve merkez bankasının manevra alanını sınırlayabileceği uyarısında bulundu .

Eksik Halkalar

Kanıt boşlukları mevcut. Pakistan ve Filipinler'e ait kapsamlı enflasyon verileri ve merkez bankası politika tepkileri, Mayıs sonu ve Haziran 2026 başı için yakalanan kaynak materyalde mevcut değildi. Bunlar, savaşın ekonomik dalgalanma etkilerinin tam olarak muhasebeleştirilmesi için bilinen, önemli kanıt eksikliklerini temsil etmektedir.

Net Bir Çıkış Yolu Olmayan Bir Dönüşüm

Dönüşümün hızı dikkat çekici. 2026 Şubat'ından önce SARB faiz indiriyordu, BOK beklemedeydi ancak nötre yakındı ve ECB enflasyonu %2 civarında görüyordu . Üç ay içinde sıkılaştırma ya başladı ya da fiyatlandı. Mekanizma son derece basit: Bir enerji arz şoku petrol fiyatlarını ve nakliye maliyetlerini yükseltiyor, ölçülen enflasyonu doğrudan artırıyor ve enflasyon beklentilerinin çıpalanmasını tehdit ediyor; bu da büyüme yavaşlasa bile merkez bankalarını daha yüksek faizlerle buna karşı koymaya zorluyor .

IMF Başkanı Kristalina Georgieva Nisan başında yeni ruh halini yakalayarak, beklentilerin sarmal haline gelme tehdidi durumunda merkez bankalarını büyüme pahasına da olsa enflasyonla mücadele etmeleri konusunda uyardı . Bu mantık şu anda gerçek zamanlı olarak hayata geçiyor.