ABD'den İran'ın Lübnan Büyükelçisi'ne ve Lübnanlı Yetkililere Yaptırım: Hizbullah Gerekçesi

Hedef alınan isimler şunlar:

• Muhammed Rıza Şeybani, İran'ın Lübnan Büyükelçi Adayı
• Hizbullah'ın çıkarları doğrultusunda hareket etmekle suçlanan 8 Lübnanlı yetkili (siyasi, askeri veya güvenlik sektörlerinden)

ABD yaptırım kurallarına göre bu kararlar genellikle şu anlama gelir:

• Söz konusu kişilerin ABD'deki tüm mal varlıkları dondurulur.
• ABD vatandaşları ve şirketlerinin bu kişilerle herhangi bir işlem yapması yasaklanır.
• Yabancı finans kurumları, yaptırım uygulanan kişilerle önemli işlemlere aracılık etmeleri halinde cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir.

Hazine yetkilileri, yaptırım uygulanan isimlerin Hizbullah'ın Lübnan devlet kurumları içindeki nüfuzunu korumasına yardımcı olduğunu ve grubun silahsızlandırılmasını engellemek için çalıştığını belirtti.

ABD neden 13224 sayılı Başkanlık Kararnamesi'ni kullandı?

Yaptırımlar, ilk olarak 11 Eylül saldırılarından sonra teröristleri, finansörleri ve terör örgütlerini destekleyenleri hedef almak için çıkarılan 13224 sayılı Başkanlık Kararnamesi (E.O. 13224) kapsamında uygulandı.

Bu yetkinin kullanılması, ABD'nin söz konusu eylemleri terör örgütü olarak kabul ettiği bir yapıyı desteklemek olarak gördüğünü gösteriyor. Hizbullah, ABD tarafından uzun süredir terör örgütü olarak tanımlanıyor ve Washington, grubun siyasi, mali ve askeri faaliyetleriyle bağlantılı kişi ve ağları hedef almak için 13224 sayılı kararnameyi defalarca kullandı.

Bu kapsamda Hazine, yaptırım uygulanan kişilerin:

• Lübnan'daki barış sürecini engellediğini,
• Hizbullah'ın silahsızlandırılması çabalarını baltaladığını,
• Hizbullah'ın kilit Lübnan kurumları içindeki nüfuzunu korumasına yardımcı olduğunu belirtti.

İran'dan tepki: 'Yasa dışı ve haksız'

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD yaptırımlarına sert tepki gösterdi.

Birden fazla kaynak tarafından aktarılan resmi açıklamalarda Tahran yönetimi, yaptırımları "yasa dışı ve haksız" olarak nitelendirdi ve Washington'u uluslararası hukuku ve ulusal egemenlik ilkesini ihlal etmekle suçladı.

İranlı yetkililer, diplomatik bir temsilciyi ve Lübnanlı isimleri hedef almanın siyasi müdahale anlamına geldiğini savundu ve bu tür eylemlerin Lübnan'daki gerginliği artırabileceği uyarısında bulundu.

Geçmiş gerilimler: Lübnan büyükelçiyi zaten reddetmişti

ABD yaptırımlarından önce Şeybani ile ilgili diplomatik durum zaten gergindi.

Mart 2026'da Lübnan, Şeybani'nin atanmasını onayını geri çekti ve onu istenmeyen kişi (persona non grata) ilan ederek, diplomatik normları ihlal ettiği ve Lübnan siyasetine karıştığı gerekçesiyle ülkeyi terk etmesini emretti.

Bu alışılmadık hamle, Hizbullah aracılığıyla Lübnan üzerindeki İran etkisine ilişkin artan sürtüşmeyi gözler önüne serdi. Lübnanlı yetkililer, kararın diplomatı kişisel olarak hedef aldığını ve İran'la ilişkilerin tamamen kesilmesi anlamına gelmediğini vurguladı.

Hizbullah ağlarına karşı daha geniş ABD kampanyasının bir parçası

Yaptırımlar, aynı zamanda ABD'nin Hizbullah'ın altyapısını zayıflatmaya yönelik daha geniş stratejisine de uyuyor.

Son yıllarda ABD Hazine Bakanlığı defalarca şunları hedef aldı:

• Hizbullah'ın mali ağları ve paravan şirketleri
• İran'dan para aktarmak için kullanılan döviz büroları
• Grubun etkisini artırdığı iddia edilen siyasi figürler ve yetkililer

Bu eylemler, Hizbullah'ın finansmanını kesmeyi, Lübnan devlet kurumları içindeki nüfuzunu azaltmayı ve İran destekli hareketi destekleyen ağlara baskı yapmayı amaçlıyor.

Daha geniş resim

Muhammed Rıza Şeybani ve Lübnanlı yetkililere yönelik yaptırımlar, Hizbullah'ın Lübnan'daki rolü etrafındaki devam eden jeopolitik mücadeleyi bir kez daha gözler önüne seriyor.

• ABD, yaptırımlar ve mali baskı yoluyla grubu ve destekçilerini izole etmeye çalışıyor.
• İran, bu tür önlemlerin gayri meşru ve siyasi amaçlı olduğunu savunuyor.
• Lübnan ise bir yandan iç siyasi gruplar arasında sıkışmış durumda, diğer yandan dışarıdan gelen rekabet halindeki baskılarla karşı karşıya.

Tüm bu gerilimler, Lübnan'ın iç siyaseti ve bölgesel rekabetlerin, Washington, Tahran ve Hizbullah arasındaki devam eden çatışmayla ne kadar iç içe geçtiğini gösteriyor.