Karadeniz’de Kanlı Ay: Golden Leo’nun Batışı ve Tahıl Koridoru’nun Çöküşü

Ukrayna’nın MoLoChKa Operasyonu

Ukrayna, 6 Temmuz 2026’da MoLoChka (Ukraynaca ‘süt ürünü’) adını verdiği bir operasyon başlattı . Operasyon, Rusya’nın Batı yaptırımlarını delmek için kullandığı ‘gölge filo’ tanker ve kargo gemilerini hedef alıyor. Komutası Ukrayna İnsansız Sistem Kuvvetleri’nden Robert Brovdi (telsiz kodu “Madyar”)’ya ait .

Operasyonun çarpıcı sonuçları kısa sürede ortaya çıktı:

• 13 Temmuz itibarıyla Ukrayna İHA’ları sekiz gecede 105 Rus gölge filo gemisini vurdu .
• 15 Temmuz gecesi 20 gemi daha hedef alındı: 17 petrol tankeri, 2 gaz tankeri ve 1 römorkör .
• 17 Temmuz’da 12 gemi daha (9 kuru yük, 1 tanker, 1 gaz taşıyıcı, 1 römorkör) vuruldu .
• 18-19 Temmuz gecesi 4 gemi ve işgal altındaki Kırım’da 13 elektrik trafo merkezi hedef oldu .
• 22 Temmuz itibarıyla toplam vurulan gemi sayısı 196’ya ulaştı .

Operasyon, Rusya’nın tahıl ihracatının yaklaşık dörtte birini oluşturan Don Nehri-Azak Denizi güzergâhını fiilen askıya aldı . Rus yetkililer, 11 Temmuz’da Kerç Boğazı’ndan geçiş başvurularını kabul etmeyi durdurdu . Temmuz ayı için Rusya’nın buğday ihracatı beklentisi 2,1 milyon tondan 1,5 milyon tona geriledi; bu yaklaşık %30’luk bir düşüş anlamına geliyor .

Rusya’nın Sivil Gemi ve Liman Saldırıları

Ukrayna’nın operasyonuna karşılık Rusya, Ukrayna limanlarına ve sivil ticaret gemilerine yönelik saldırılarını artırdı:

• 16 Temmuz: Odesa ve Pivdennyi liman altyapısı ile bir deniz aracı vuruldu .
• 18 Temmuz: Mykolaiv limanına düzenlenen drone saldırısında üç yabancı bayraklı sivil gemi hasar gördü, üç kişi öldü .
• 19 Temmuz: Golden Leo saldırısı .
• 22 Temmuz: Ukrayna tahıl otoritesi, Rus saldırılarının deniz ihracatını ‘neredeyse tamamen felç ettiğini’ duyurdu .
• 25 Temmuz: Palau bayraklı, mısır taşıyan başka bir sivil gemi Odesa açıklarında vuruldu, yangın çıktı .

Ukrayna Dışişleri Bakan Vekili Andrii Sybiha’ya göre, 2022’den bu yana Rus saldırılarında 1.054 liman altyapı tesisi hasar gördü veya yok edildi .

Tahıl İhracatındaki Kriz

Saldırılar, Ukrayna’nın tarımsal ihracat koridorunu felç etti:

• 23 Temmuz itibarıyla gemi sahipleri, Ukrayna Karadeniz limanlarına yanaşmayı geçici olarak durdurdu .
• Ukrayna, Karadeniz koridoru yoluyla tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık üçte birini kaybetti .
• 23 Temmuz’da, hasat mevsiminin zirvesinde Ukrayna deniz koridorundan hiçbir gemi geçmiyordu .
• Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı şirketlerinden Maersk de seferlerini durdurdu .

Uluslararası Tepki ve BM Güvenlik Konseyi Toplantısı

Ukrayna Dışişleri Bakan Vekili Andrii Sybiha, Rusya’nın sivil deniz taşımacılığına saldırıları ve tahıl koridorunun durması üzerine 23 Temmuz’da BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplantıya çağrılmasını resmen talep etti .

BM Güvenlik Konseyi, Ukrayna’nın talebi ve Danimarka, Fransa, Yunanistan, Letonya ile Birleşik Krallık’ın desteğiyle 27 Temmuz 2026 Pazartesi günü TSİ 17.00’de (New York saatiyle 10.00) acil toplantı yaptı . Toplantıda BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi yetkilileri bilgilendirme yaptı. Gündem maddesi, Rusya’nın Ukrayna’daki sivil gemileri ve liman altyapısını hedef almasıydı .