MASS Kodu, otonom veya uzaktan kumandalı işlevler içeren kargo gemileri için hedef odaklı bir düzenleyici çerçeve olarak tasarlandı. Kod üzerindeki çalışmalar, IMO'nun mevcut denizcilik sözleşmelerinin otonom gemilere nasıl uygulanacağını inceleyen bir düzenleyici kapsam belirleme çalışmasını tamamlamasının ardından başladı.

Prensip olarak, kod öncelikle otonom veya uzaktan operasyon kabiliyetine sahip SOLAS kargo gemilerine uygulanacak ve ilk aşamada kargo yüksek hızlı tekneler ve devlet gemileri gibi belirli gemi türleri kapsam dışı bırakılacak.

Çerçeve, sınırlı veya hiç mürettebat olmadan navigasyon ve gemi işlevlerini yerine getirmek için sensörler, yapay zeka ve iletişim bağlantıları gibi gelişmiş dijital sistemlere dayanan gemilerin yarattığı emniyet, güvenlik ve operasyonel zorlukları ele almayı amaçlıyor.

Bu uluslararası standarda ihtiyaç duyulmasının nedeni, otonom denizciliğin şu anda birleşik bir düzenlemeye sahip olmaması; yani bayrak devletlerinin genellikle otonom gemi denemeleri ve operasyonları için kendi kurallarını veya onay süreçlerini belirlemesi.

Temel Emniyet ve Operasyonel Kavramlar

Detaylı teknik hükümler henüz kesinleşmemiş olsa da, mevcut belgeler MASS Kodunun birkaç temel emniyet prensibini vurgulayacağını gösteriyor.

Hedef odaklı emniyet çerçevesi

Kod, belirli teknolojileri şart koşmak yerine, sistemlerin ulaşması gereken üst düzey emniyet hedefleri ve işlevsel gereksinimler belirliyor. Bu yaklaşım, yeni teknolojilerin uluslararası kabul görmüş emniyet çıktılarını karşılarken gelişmeye devam etmesine olanak tanıyor.

Risk değerlendirmesi ve sistem tasarımı

Otonom gemiler, otonomi, yazılım, uzaktan kumanda ve sistem arızalarıyla ilgili tehlikeleri değerlendiren yapılandırılmış risk değerlendirme ve onay süreçlerinden geçmek zorunda kalacak. Kodun taslak yapısı, sistem tasarımı, operasyonel bağlam ve güvenli işletme yönetimi ile ilgili bölümleri içeriyor.

Durumsal farkındalık ve sensör sistemleri

Otonom gemiler, çevrelerini algılamak için entegre algılama sistemlerine güvenir. Tipik mimariler, çevresel verileri toplayan ve navigasyon ile çarpışma önlemeyi yöneten gemideki karar verme sistemlerine besleyen radar, AIS, lidar, kamera ve sonar kombinasyonunu içerir.

Bu sistemler, geminin minimum insan müdahalesiyle çalışırken yakındaki trafiği, engelleri ve seyir koşullarını tanımlamasını sağlayan sürekli durumsal farkındalığı destekler.

Uzaktan operasyonlar ve otonomi seviyeleri

MASS çerçevesi, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç otonomi derecesini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır:

• Gemide mürettebat bulunan ancak otomatik sistemlere sahip gemiler
• Gemide mürettebat bulunan uzaktan kumandalı gemiler
• Mürettebatı olmayan uzaktan kumandalı gemiler
• Bağımsız karar verme yeteneğine sahip tam otonom gemiler

Bu kategoriler, insanların hala oynayabileceği farklı rolleri yansıtır; ya gemide ya da kıyıdan gemi işlevlerini denetleyen uzaktan operasyon merkezleri aracılığıyla.

Mevcut denizcilik kurallarıyla etkileşim

MASS Kodunun, mevcut IMO araçlarının yerini almaktan ziyade onları tamamlaması amaçlanmıştır. Seyir emniyeti ilkeleri ve SOLAS gibi sözleşmeler de dahil olmak üzere geleneksel denizcilik gereklilikleri, otonom gemilerin düzenleyici denetiminin temelini oluşturmaya devam ediyor.

Bununla birlikte, otonom seyrüsefer için COLREGS uygulaması gibi belirli kuralların nasıl uygulanacağını detaylandıran nihai metin, burada incelenen kamuya açık kaynaklarda henüz tam olarak onaylanmamıştır.

Uygulama Takvimi

IMO, zorunlu düzenleme yürürlüğe girmeden önce otonom gemi sistemlerinin test edilmesi için aşamalı bir çıkış planı oluşturdu.

2021–2026: Gönüllü MASS Kodunun geliştirilmesi

Düzenleyici kapsam belirleme çalışmasının 2021'de tamamlanmasının ardından IMO Deniz Emniyeti Komitesi, hedef odaklı bir MASS Kodu taslağı hazırlamaya başladı.

Mevcut yol haritası, gönüllü kodun 2026 civarında kabul edilmesini hedefliyor ve otonom kargo gemilerinin ilk dağıtımları için uluslararası bir referans çerçevesi sağlıyor.

2026–2030: Deneyim oluşturma aşaması

Gönüllü kodun kabul edilmesinin ardından, bir deneyim oluşturma aşaması, şirketlerin, teknoloji geliştiricilerin ve düzenleyicilerin otonom sistemleri yapılandırılmış çerçeve içinde test etmelerine olanak tanıyacak.

Bu aşamadan elde edilen içgörülerin, nihai zorunlu kodda ve mevcut denizcilik sözleşmelerinde yapılacak ilgili değişikliklerde iyileştirmelere yol açması bekleniyor.

2030–2032: SOLAS kapsamında zorunlu uygulama

Uzun vadeli hedef, MASS Kodunu SOLAS Sözleşmesi'ne dahil ederek uygun gemiler için yasal olarak bağlayıcı hale getirmektir. Mevcut düzenleyici yol haritası, SOLAS'ın normal değişiklik döngüsünü takiben zorunlu yürürlüğe girişi 2032 civarında öngörüyor.

MASS Kodu Neden Önemli?

Otonom denizcilik, operasyonel verimlilik, yeni lojistik modelleri ve gelişmiş algılama ve otomasyon yoluyla potansiyel olarak iyileştirilmiş güvenlik vaat ediyor. Ancak uluslararası kurallar olmadan, büyük ölçekli dağıtım yasal belirsizlik ve tutarsız standartlarla karşı karşıya kalacaktı.

MASS Kodu, denizcilik sektörünün, yeniliğe izin verirken geleneksel gemilere uygulanan aynı temel emniyet beklentilerini koruyan otonom gemiler için küresel bir düzenleyici mimari oluşturarak bu zorluğu çözme girişimini temsil ediyor.

Yol haritası planlandığı gibi ilerlerse, 2026 ile 2032 arasındaki dönem, denizcilik endüstrisinin deneysel otonom gemilerden tamamen düzenlenmiş küresel bir işletme ortamına geçiş penceresi olarak hizmet edecek.

MASS Kodu, otonom veya uzaktan kumandalı işlevler içeren kargo gemileri için hedef odaklı bir düzenleyici çerçeve olarak tasarlandı. Kod üzerindeki çalışmalar, IMO'nun mevcut denizcilik sözleşmelerinin otonom gemilere nasıl uygulanacağını inceleyen bir düzenleyici kapsam belirleme çalışmasını tamamlamasının ardından başladı.

Prensip olarak, kod öncelikle otonom veya uzaktan operasyon kabiliyetine sahip SOLAS kargo gemilerine uygulanacak ve ilk aşamada kargo yüksek hızlı tekneler ve devlet gemileri gibi belirli gemi türleri kapsam dışı bırakılacak.

Çerçeve, sınırlı veya hiç mürettebat olmadan navigasyon ve gemi işlevlerini yerine getirmek için sensörler, yapay zeka ve iletişim bağlantıları gibi gelişmiş dijital sistemlere dayanan gemilerin yarattığı emniyet, güvenlik ve operasyonel zorlukları ele almayı amaçlıyor.

Bu uluslararası standarda ihtiyaç duyulmasının nedeni, otonom denizciliğin şu anda birleşik bir düzenlemeye sahip olmaması; yani bayrak devletlerinin genellikle otonom gemi denemeleri ve operasyonları için kendi kurallarını veya onay süreçlerini belirlemesi.

Temel Emniyet ve Operasyonel Kavramlar

Detaylı teknik hükümler henüz kesinleşmemiş olsa da, mevcut belgeler MASS Kodunun birkaç temel emniyet prensibini vurgulayacağını gösteriyor.

Hedef odaklı emniyet çerçevesi

Kod, belirli teknolojileri şart koşmak yerine, sistemlerin ulaşması gereken üst düzey emniyet hedefleri ve işlevsel gereksinimler belirliyor. Bu yaklaşım, yeni teknolojilerin uluslararası kabul görmüş emniyet çıktılarını karşılarken gelişmeye devam etmesine olanak tanıyor.

Risk değerlendirmesi ve sistem tasarımı

Otonom gemiler, otonomi, yazılım, uzaktan kumanda ve sistem arızalarıyla ilgili tehlikeleri değerlendiren yapılandırılmış risk değerlendirme ve onay süreçlerinden geçmek zorunda kalacak. Kodun taslak yapısı, sistem tasarımı, operasyonel bağlam ve güvenli işletme yönetimi ile ilgili bölümleri içeriyor.

Durumsal farkındalık ve sensör sistemleri

Otonom gemiler, çevrelerini algılamak için entegre algılama sistemlerine güvenir. Tipik mimariler, çevresel verileri toplayan ve navigasyon ile çarpışma önlemeyi yöneten gemideki karar verme sistemlerine besleyen radar, AIS, lidar, kamera ve sonar kombinasyonunu içerir.

Bu sistemler, geminin minimum insan müdahalesiyle çalışırken yakındaki trafiği, engelleri ve seyir koşullarını tanımlamasını sağlayan sürekli durumsal farkındalığı destekler.

Uzaktan operasyonlar ve otonomi seviyeleri

MASS çerçevesi, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç otonomi derecesini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır:

• Gemide mürettebat bulunan ancak otomatik sistemlere sahip gemiler
• Gemide mürettebat bulunan uzaktan kumandalı gemiler
• Mürettebatı olmayan uzaktan kumandalı gemiler
• Bağımsız karar verme yeteneğine sahip tam otonom gemiler

Bu kategoriler, insanların hala oynayabileceği farklı rolleri yansıtır; ya gemide ya da kıyıdan gemi işlevlerini denetleyen uzaktan operasyon merkezleri aracılığıyla.

Mevcut denizcilik kurallarıyla etkileşim

MASS Kodunun, mevcut IMO araçlarının yerini almaktan ziyade onları tamamlaması amaçlanmıştır. Seyir emniyeti ilkeleri ve SOLAS gibi sözleşmeler de dahil olmak üzere geleneksel denizcilik gereklilikleri, otonom gemilerin düzenleyici denetiminin temelini oluşturmaya devam ediyor.

Bununla birlikte, otonom seyrüsefer için COLREGS uygulaması gibi belirli kuralların nasıl uygulanacağını detaylandıran nihai metin, burada incelenen kamuya açık kaynaklarda henüz tam olarak onaylanmamıştır.

Uygulama Takvimi

IMO, zorunlu düzenleme yürürlüğe girmeden önce otonom gemi sistemlerinin test edilmesi için aşamalı bir çıkış planı oluşturdu.

2021–2026: Gönüllü MASS Kodunun geliştirilmesi

Düzenleyici kapsam belirleme çalışmasının 2021'de tamamlanmasının ardından IMO Deniz Emniyeti Komitesi, hedef odaklı bir MASS Kodu taslağı hazırlamaya başladı.

Mevcut yol haritası, gönüllü kodun 2026 civarında kabul edilmesini hedefliyor ve otonom kargo gemilerinin ilk dağıtımları için uluslararası bir referans çerçevesi sağlıyor.

2026–2030: Deneyim oluşturma aşaması

Gönüllü kodun kabul edilmesinin ardından, bir deneyim oluşturma aşaması, şirketlerin, teknoloji geliştiricilerin ve düzenleyicilerin otonom sistemleri yapılandırılmış çerçeve içinde test etmelerine olanak tanıyacak.

Bu aşamadan elde edilen içgörülerin, nihai zorunlu kodda ve mevcut denizcilik sözleşmelerinde yapılacak ilgili değişikliklerde iyileştirmelere yol açması bekleniyor.

2030–2032: SOLAS kapsamında zorunlu uygulama

Uzun vadeli hedef, MASS Kodunu SOLAS Sözleşmesi'ne dahil ederek uygun gemiler için yasal olarak bağlayıcı hale getirmektir. Mevcut düzenleyici yol haritası, SOLAS'ın normal değişiklik döngüsünü takiben zorunlu yürürlüğe girişi 2032 civarında öngörüyor.

MASS Kodu Neden Önemli?

Otonom denizcilik, operasyonel verimlilik, yeni lojistik modelleri ve gelişmiş algılama ve otomasyon yoluyla potansiyel olarak iyileştirilmiş güvenlik vaat ediyor. Ancak uluslararası kurallar olmadan, büyük ölçekli dağıtım yasal belirsizlik ve tutarsız standartlarla karşı karşıya kalacaktı.

MASS Kodu, denizcilik sektörünün, yeniliğe izin verirken geleneksel gemilere uygulanan aynı temel emniyet beklentilerini koruyan otonom gemiler için küresel bir düzenleyici mimari oluşturarak bu zorluğu çözme girişimini temsil ediyor.

Yol haritası planlandığı gibi ilerlerse, 2026 ile 2032 arasındaki dönem, denizcilik endüstrisinin deneysel otonom gemilerden tamamen düzenlenmiş küresel bir işletme ortamına geçiş penceresi olarak hizmet edecek.