Bu artış tüketiciye tek kalemde yansımıyor. Önce gemi yakıtı, elektrik ve kara taşımacılığı pahalanıyor. Ardından gübre, soğuk zincir ve tarımsal üretim maliyetleri yükseliyor. İthal gıdaya bağımlı ülkelerde bu maliyetler, üreticiden dağıtıcıya ve sonunda market fişine kadar ilerleyen bir maliyet itişli enflasyon döngüsü yaratıyor.

Japonya: Gıda zamları bir ayda 13 kat arttı

Japonya’da haziran ayı için fiyat artışı planlanan gıda ve içecek ürünü sayısı 1.078’e ulaştı. Bu sayı mayıstaki 84 ürünün yaklaşık 13 katı . Teikoku Databank, zam dalgasında Orta Doğu’daki krizin etkili olduğunu belirtiyor .

En büyük artış grubu 450 ürünle çeşni ve soslar oldu. Bunları 304 işlenmiş gıda ürünü izledi . Japon tüketicisi açısından bu, enerji piyasasındaki bir şokun günlük mutfak harcamalarına ne kadar hızlı taşınabildiğini gösteriyor.

Japonya’nın yapısal kırılganlığı da tabloyu ağırlaştırıyor. Ülke, kalori bazında gıdanın yaklaşık %62’sini ithal ediyor; gıda öz yeterlilik oranı yaklaşık %38’de kalıyor . Küresel navlun, yakıt ve hammadde maliyetleri yükseldiğinde yerli üretim, fiyat artışını sınırlayacak yeterli tamponu sağlayamıyor.

Japonya’da gıda enflasyonu nisanda yıllık bazda %3,5’ti . Hanelerin toplam tüketim harcamaları içinde gıdanın payını gösteren Engel katsayısı ise 2025’te %28,6’ya çıkarak 44 yılın en yüksek seviyesine yükseldi . Bu oran, gıda fiyatlarının aile bütçesinde giderek daha büyük bir yer tuttuğuna işaret ediyor.

Bununla birlikte, zamların genel temposu 2025’e kıyasla yavaşlıyor. Daiwa’nın aktardığı Teikoku Databank verileri, iş gücü maliyetlerinin fiyat artışlarında giderek daha önemli bir rol oynadığını gösteriyor . Hazirandaki sıçrama ise daha önceki yen değer kaybı ve yüksek işçilik maliyetlerinin üzerine yeni bir enerji ve lojistik şoku eklenmiş olabileceğini düşündürüyor.

Filipinler: Enflasyon geriledi ama alarm sona ermedi

Filipinler’de tüketici enflasyonu mayısta %6,8’e geriledi. Nisan ayında üç yılın en yüksek seviyesi olan %7,2 kaydedilmişti . Mayıs verisi ekonomistlerin %7,7’lik medyan tahmininin de altında kaldı .

Ancak bu düşüş rahatlatıcı olsa da kalıcı bir normalleşme anlamına gelmiyor. Enflasyon, Bangko Sentral ng Pilipinas’ın (BSP) %2–4 hedef aralığının üzerinde art arda üçüncü ayda da kaldı . Filipinler İstatistik Kurumu (PSA), yüksek seviyenin başlıca nedenleri arasında Orta Doğu’daki çatışmanın yakıt fiyatları üzerindeki etkisini gösterdi .

Yakıt fiyatlarındaki artışın hızı mayısta bir miktar yavaşladı. Dizel enflasyonu nisandaki %122,7’den %58,5’e gerilerken, benzin enflasyonu %51,6’ya indi . Ulaşım ve gıda maliyetlerindeki artışın hız kesmesi, manşet enflasyonun düşmesine yardımcı oldu; ancak fiyat seviyeleri hâlâ yüksek kalmayı sürdürüyor.

Filipinler, rafine yakıt ihtiyacının neredeyse tamamı için ithalata bağımlı olduğu için Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı özellikle hassas. Petrol pahalandığında yalnızca pompalar değil, kamyon taşımacılığı, elektrik üretimi, balıkçılık ve gıda dağıtımı da bundan etkileniyor.

Bu nedenle özel sektör ekonomistleri, mayıs enflasyonunun beklenenden düşük gelmesine rağmen BSP’nin 18 Haziran’daki toplantısında politika faizini en az 25 baz puan artırarak %4,75’e çıkarmasını bekliyor . BSP Başkanı Remolona daha önce, nisan ayındaki enflasyon sıçramasının ardından yeni bir artışın değerlendirildiğini belirtmişti. Merkez bankası 2026 yılı ortalama enflasyonunu %6,3 olarak öngörüyor ve enflasyonun 2027 boyunca da hedefin üzerinde kalabileceğini değerlendiriyor .

Merkez bankaları zor bir tercihle karşı karşıya

Hürmüz krizi Japonya ve Filipinler’i farklı kanallardan etkiliyor:

• Japonya’da baskı öncelikle ithal gıda, hammadde ve nakliye maliyetleri üzerinden hissediliyor.
• Filipinler’de petrol ve rafine yakıt fiyatları ulaşım, elektrik ve gıda maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor.

Her iki ülkede de merkez bankaları, dışarıdan gelen enerji şokunun ücretler ve beklentiler üzerinden kalıcı bir fiyat artışına dönüşmesini önlemeye çalışıyor. Bunun yolu faiz artırmak olabilir; ancak daha yüksek faiz, zaten zorlanan hane bütçeleri ve tüketim üzerinde ek baskı yaratabilir.

Verilerdeki kritik noktalar

• BSP’nin faiz artışı: Piyasa yorumlarında 50 baz puanlık bir artıştan söz edilse de 5 Haziran itibarıyla özel ekonomistlerin ağırlıklı beklentisi, faizin 25 baz puan artırılarak %4,75’e çıkarılması yönünde .
• Japonya Merkez Bankası: Güncel arama sonuçlarında BoJ’un haziran ayında faiz artıracağına ilişkin doğrulanmış bir duyuru bulunmuyor. Gıda enflasyonu sürse de BoJ’un izleyeceği yol şu aşamada kesinleşmiş değil.
• Benzin enflasyonu: Mayıs ayındaki %51,6’lık benzin enflasyonu Metrobank Wealth Insights tarafından aktarıldı. PSA’nın genel verileri ise ulaşım maliyetlerindeki artışın mayısta yavaşladığını gösteriyor . Bu nedenle tablo, baskının hızlandığından çok hâlâ yüksek olmakla birlikte bir miktar hafiflediğine işaret ediyor.

Sonuç olarak Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti, petrol piyasasından Asya’daki tüketici fiyatlarına uzanan dış kaynaklı bir maliyet şoku yaratıyor. Japonya bunu market raflarında, Filipinler ise öncelikle akaryakıt pompalarında hissediyor. Enflasyon oranları mayısta sınırlı bir iyileşme gösterse de her iki ekonomi de enerji arzındaki belirsizliğin hane bütçeleri üzerindeki etkisini taşımaya devam ediyor.

Bu artış tüketiciye tek kalemde yansımıyor. Önce gemi yakıtı, elektrik ve kara taşımacılığı pahalanıyor. Ardından gübre, soğuk zincir ve tarımsal üretim maliyetleri yükseliyor. İthal gıdaya bağımlı ülkelerde bu maliyetler, üreticiden dağıtıcıya ve sonunda market fişine kadar ilerleyen bir maliyet itişli enflasyon döngüsü yaratıyor.

Japonya: Gıda zamları bir ayda 13 kat arttı

Japonya’da haziran ayı için fiyat artışı planlanan gıda ve içecek ürünü sayısı 1.078’e ulaştı. Bu sayı mayıstaki 84 ürünün yaklaşık 13 katı . Teikoku Databank, zam dalgasında Orta Doğu’daki krizin etkili olduğunu belirtiyor .

En büyük artış grubu 450 ürünle çeşni ve soslar oldu. Bunları 304 işlenmiş gıda ürünü izledi . Japon tüketicisi açısından bu, enerji piyasasındaki bir şokun günlük mutfak harcamalarına ne kadar hızlı taşınabildiğini gösteriyor.

Japonya’nın yapısal kırılganlığı da tabloyu ağırlaştırıyor. Ülke, kalori bazında gıdanın yaklaşık %62’sini ithal ediyor; gıda öz yeterlilik oranı yaklaşık %38’de kalıyor . Küresel navlun, yakıt ve hammadde maliyetleri yükseldiğinde yerli üretim, fiyat artışını sınırlayacak yeterli tamponu sağlayamıyor.

Japonya’da gıda enflasyonu nisanda yıllık bazda %3,5’ti . Hanelerin toplam tüketim harcamaları içinde gıdanın payını gösteren Engel katsayısı ise 2025’te %28,6’ya çıkarak 44 yılın en yüksek seviyesine yükseldi . Bu oran, gıda fiyatlarının aile bütçesinde giderek daha büyük bir yer tuttuğuna işaret ediyor.

Bununla birlikte, zamların genel temposu 2025’e kıyasla yavaşlıyor. Daiwa’nın aktardığı Teikoku Databank verileri, iş gücü maliyetlerinin fiyat artışlarında giderek daha önemli bir rol oynadığını gösteriyor . Hazirandaki sıçrama ise daha önceki yen değer kaybı ve yüksek işçilik maliyetlerinin üzerine yeni bir enerji ve lojistik şoku eklenmiş olabileceğini düşündürüyor.

Filipinler: Enflasyon geriledi ama alarm sona ermedi

Filipinler’de tüketici enflasyonu mayısta %6,8’e geriledi. Nisan ayında üç yılın en yüksek seviyesi olan %7,2 kaydedilmişti . Mayıs verisi ekonomistlerin %7,7’lik medyan tahmininin de altında kaldı .

Ancak bu düşüş rahatlatıcı olsa da kalıcı bir normalleşme anlamına gelmiyor. Enflasyon, Bangko Sentral ng Pilipinas’ın (BSP) %2–4 hedef aralığının üzerinde art arda üçüncü ayda da kaldı . Filipinler İstatistik Kurumu (PSA), yüksek seviyenin başlıca nedenleri arasında Orta Doğu’daki çatışmanın yakıt fiyatları üzerindeki etkisini gösterdi .

Yakıt fiyatlarındaki artışın hızı mayısta bir miktar yavaşladı. Dizel enflasyonu nisandaki %122,7’den %58,5’e gerilerken, benzin enflasyonu %51,6’ya indi . Ulaşım ve gıda maliyetlerindeki artışın hız kesmesi, manşet enflasyonun düşmesine yardımcı oldu; ancak fiyat seviyeleri hâlâ yüksek kalmayı sürdürüyor.

Filipinler, rafine yakıt ihtiyacının neredeyse tamamı için ithalata bağımlı olduğu için Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı özellikle hassas. Petrol pahalandığında yalnızca pompalar değil, kamyon taşımacılığı, elektrik üretimi, balıkçılık ve gıda dağıtımı da bundan etkileniyor.

Bu nedenle özel sektör ekonomistleri, mayıs enflasyonunun beklenenden düşük gelmesine rağmen BSP’nin 18 Haziran’daki toplantısında politika faizini en az 25 baz puan artırarak %4,75’e çıkarmasını bekliyor . BSP Başkanı Remolona daha önce, nisan ayındaki enflasyon sıçramasının ardından yeni bir artışın değerlendirildiğini belirtmişti. Merkez bankası 2026 yılı ortalama enflasyonunu %6,3 olarak öngörüyor ve enflasyonun 2027 boyunca da hedefin üzerinde kalabileceğini değerlendiriyor .

Merkez bankaları zor bir tercihle karşı karşıya

Hürmüz krizi Japonya ve Filipinler’i farklı kanallardan etkiliyor:

• Japonya’da baskı öncelikle ithal gıda, hammadde ve nakliye maliyetleri üzerinden hissediliyor.
• Filipinler’de petrol ve rafine yakıt fiyatları ulaşım, elektrik ve gıda maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor.

Her iki ülkede de merkez bankaları, dışarıdan gelen enerji şokunun ücretler ve beklentiler üzerinden kalıcı bir fiyat artışına dönüşmesini önlemeye çalışıyor. Bunun yolu faiz artırmak olabilir; ancak daha yüksek faiz, zaten zorlanan hane bütçeleri ve tüketim üzerinde ek baskı yaratabilir.

Verilerdeki kritik noktalar

• BSP’nin faiz artışı: Piyasa yorumlarında 50 baz puanlık bir artıştan söz edilse de 5 Haziran itibarıyla özel ekonomistlerin ağırlıklı beklentisi, faizin 25 baz puan artırılarak %4,75’e çıkarılması yönünde .
• Japonya Merkez Bankası: Güncel arama sonuçlarında BoJ’un haziran ayında faiz artıracağına ilişkin doğrulanmış bir duyuru bulunmuyor. Gıda enflasyonu sürse de BoJ’un izleyeceği yol şu aşamada kesinleşmiş değil.
• Benzin enflasyonu: Mayıs ayındaki %51,6’lık benzin enflasyonu Metrobank Wealth Insights tarafından aktarıldı. PSA’nın genel verileri ise ulaşım maliyetlerindeki artışın mayısta yavaşladığını gösteriyor . Bu nedenle tablo, baskının hızlandığından çok hâlâ yüksek olmakla birlikte bir miktar hafiflediğine işaret ediyor.

Sonuç olarak Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti, petrol piyasasından Asya’daki tüketici fiyatlarına uzanan dış kaynaklı bir maliyet şoku yaratıyor. Japonya bunu market raflarında, Filipinler ise öncelikle akaryakıt pompalarında hissediyor. Enflasyon oranları mayısta sınırlı bir iyileşme gösterse de her iki ekonomi de enerji arzındaki belirsizliğin hane bütçeleri üzerindeki etkisini taşımaya devam ediyor.