İran, Hürmüz Ablukasına Rağmen Petrol İhracatına Nasıl Devam Ediyor?

Bazı sevkiyatların devam etmesini sağlayan birkaç faktör bulunuyor:

• Seçici tanker hareketleri: Abluka sıkılaştıktan sonra bile analistler, az sayıda tankerin İran limanlarından veya yakın sulardan ayrılmaya devam ettiğini bildirdi.
• Takip boşlukları: İran ham petrolü taşıyan bazı gemilerin, kesin ihracat hacimlerinin ölçülmesini zorlaştırmak için transponderlerini kapattığı bildiriliyor.
• Yüzer depolama: Kara depolarının dolmasıyla birlikte satılamayan ham petrol, açık denizdeki tankerlerde birikmeye başladı; bu tankerler, rotalar açıldığında daha sonra yüklerini alıcılara taşıyabiliyor.

Ancak Nisan ayı sonlarına doğru, ayrılan tanker sayısı keskin bir şekilde düştü. Nakliye analiz firması Vortexa, 13-25 Nisan tarihleri arasında İran ham petrolü taşıyan sadece birkaç tankerin Umman Körfezi'nden ayrıldığını bildirdi. Bu, Mart ayının aynı dönemine göre %80'den fazla bir düşüş anlamına geliyor.

İhracat Tahminleri: IEA vs. TankerTrackers

Tanker faaliyetleri kısmen gizlenmiş olduğu için ihracat tahminleri, kullanılan takip yöntemine göre değişiklik gösteriyor. Yine de çoğu tahmin genel eğilim konusunda hemfikir: Abluka yoğunlaştıktan sonra ihracat keskin bir şekilde düştü.

Abluka sıkılaşmadan önce:

• İran'ın ihracatının, ülkenin son dönemdeki ihracat seviyeleriyle büyük ölçüde uyumlu olarak günde yaklaşık 1.1-1.5 milyon varil olduğu tahmin ediliyordu.

Nisan ortasındaki kısıtlamalardan sonra:

• Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 13-27 Nisan tarihleri arasında İran'ın ham petrol ihracatının ortalama günlük 240.000 varil civarında olduğunu tahmin etti.
• Tanker takip tahminleri ise, bu dönemde İran sularından yaklaşık 4 milyon varil petrol çıktığını gösteriyor. Bu da günlük yaklaşık 285.000 varile tekabül ediyor.

Tahminler az da olsa farklılık gösterse de, her ikisi de ihracatın çatışmanın başlarına kıyasla yaklaşık %80 veya daha fazla düştüğüne işaret ediyor.

Rekor Küresel Petrol Stoku Düşüşü

İran'dan devam eden azaltılmış ihracat, Körfez üretimindeki daha geniş çaplı kesintinin küresel arz üzerinde yarattığı çok daha büyük etkinin yanında gölgede kalıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) şu raporları verdi:

• Küresel petrol stokları Mart ve Nisan aylarında günde yaklaşık 4 milyon varil azaldı. Bu, kayıtlara geçen en hızlı düşüş hızı.
• Nisan ayında küresel stoklar 117 milyon varil, Mart ayında ise 129 milyon varil düştü. Bu, arz şokunun hızını gözler önüne seriyor.

Bu hızlı stok düşüşleri, kesintiye uğrayan arz ile devam eden talep arasındaki farkı ve piyasaların mevcut stoklara ne kadar bağımlı olduğunu gösteriyor.

Ne Kadar Küresel Arz Kaybedildi?

IEA'ya göre, Orta Doğu'daki geniş çaplı kesinti piyasadan büyük miktarda petrolü çekti.

Önemli tahminler şunları içeriyor:

• Körfez'de günde 14 milyon varilin üzerinde petrol üretimi şu anda kapalı.
• Şubat ayı sonundan bu yana kümülatif arz kayıpları 1 milyar varili aştı.
• Küresel petrol arzının bu yıl günde yaklaşık 3.9 milyon varil düşebileceği ve öngörülen fazlayı açığa çevireceği tahmin ediliyor.

Bir araya getirildiğinde, bu rakamlar modern petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintilerinden birine işaret ediyor.

Kesintinin Sürmesi Halinde Piyasa Riskleri

Enerji analistleri, Hürmüz Boğazı çevresindeki kısıtlamaların uzaması halinde küresel ekonomik etkilerin artabileceği uyarısında bulunuyor.

Petrol fiyatları: Yatırım bankaları, devam eden kesintinin fiyatları önemli ölçüde yukarı çekebileceği konusunda uyarıyor. Morgan Stanley, en kötü senaryoda Brent petrolün varil başına 130-150 dolara fırlayabileceğini öngörüyor.

Stoklar: Küresel stoklar zaten rekor hızda düşerken, kesintinin uzaması, özellikle rafine yakıtlar için stokları kritik derecede düşük seviyelere itebilir.

Finansal piyasalar: Yükselen petrol fiyatları, daha geniş piyasa volatilitesine katkıda bulundu ve jeopolitik gerilimin arttığı dönemlerde ABD doları gibi güvenli liman varlıklarına olan talebi güçlendirdi.

Alt Satır

Deniz ablukası ve ağır nakliye kısıtlamalarına rağmen İran, sınırlı tanker trafiği ve şeffaf olmayan nakliye uygulamaları yoluyla bir miktar ham petrol akışını sağlamayı başardı. Ancak küresel piyasaya ulaşan hacimler, günde bir milyon varilin üzerinden sadece birkaç yüz bin varile düşmüş durumda.

Asıl büyük etki, İran'ın ihracatından ziyade Körfez genelindeki daha geniş çaplı kesinti olabilir. Milyonlarca varillik günlük üretim kapalıyken ve stoklar rekor hızda tükenirken, petrol piyasası küçülen bir tamponla çalışıyor. Bu da fiyatları ve küresel enerji güvenliğini Hürmüz kesintisinin ne kadar süreceğine karşı son derece hassas hale getiriyor.