Google DeepMind’in AI for the Planet programına APAC’tan 16 çevre yapay zekâsı ekibi seçildi

Google DeepMind, Asya-Pasifik (APAC) bölgesindeki ilk AI for the Planet hızlandırma programı için 16 kuruluş seçti. Üç ay süren ve karşılığında şirket hissesi talep etmeyen program; girişimlerin, kâr amacı gütmeyen kuruluşların ve araştırma ekiplerinin yapay zekâ destekli çevre çözümlerini büyütmesine mentorluk, teknik destek ve Google teknolojilerine erişim yoluyla katkı sunmayı hedefliyor. 1210

Program katılımcılara ne sağlıyor?

Program, merkezi APAC’ta bulunan ve yapay zekâyı doğa, iklim, tarım, sürdürülebilirlik, enerji ve ilişkili çevre sorunlarında kullanan kuruluşlara yönelik. Katılımcılar, özel ileri düzey modeller de dâhil olmak üzere Google’ın yapay zekâ araç setine erişiyor; ayrıca üç ay boyunca Google DeepMind ve Google uzmanlarından ihtiyaçlarına göre uyarlanmış teknik destek alıyor. 28

Google’ın hızlandırıcı programları genel olarak yapay zekâ odaklı girişimleri, geliştiricileri, araştırma laboratuvarlarını ve kâr amacı gütmeyen kuruluşları hisse karşılığı olmadan destekliyor. 10 APAC kohortu, Singapur’da düzenlenen uygulamalı bir başlangıç kampıyla açıldı; ardından teknik çalışma ve mentorluk süreci başladı. 18

Bu destek türü, küçük ekiplerin sık karşılaştığı bazı engelleri azaltmayı amaçlıyor: gelişmiş modellere ve hesaplama altyapısına erişim, uzman teknik rehberlik ve projeyi daha geniş ölçekte kullanılabilir hâle getirme imkânı.

Hangi yapay zekâ araçları öne çıkıyor?

Google’ın duyurusunda, katılımcıların AnthroKrishi, ForestCast, AlphaEarth Foundations, SpeciesNet ve Perch gibi ileri düzey modellerden yararlanabileceği belirtiliyor. 14 Bu araçların olası kullanım alanları farklı:

• AlphaEarth Foundations, araziyi, ekosistemleri ve çevresel değişimi haritalamak gibi coğrafi analiz çalışmalarını destekleyebilir.
• SpeciesNet, fotokapan görüntülerindeki yaban hayatı türlerinin tanımlanmasında kullanılabilir.
• Perch, tür izleme çalışmalarında biyolojik ses kayıtlarının analizine yardımcı olabilir.
• Google’ın andığı AnthroKrishi ve ForestCast gibi diğer uzmanlaşmış modeller ise tarım ve ormanlarla ilgili uygulamalara işaret ediyor. 14

Bu kabiliyetler; biyoçeşitliliğin izlenmesi, arazi kullanımındaki değişimlerin değerlendirilmesi, iklim dayanıklılığı planlaması veya tarımsal kararların iyileştirilmesi için değer taşıyabilir. Ancak yayımlanan materyaller, 16 kuruluşun hangisinin hangi modeli kullanacağını ya da araçların ekipler arasında nasıl dağıtılacağını açıklamıyor.

Hedeflenen çevre sorunları

Google, hızlandırıcıyı geniş bir çevresel sorun yelpazesinde yapay zekâ çözümü geliştirmek üzere konumlandırıyor. 128

Biyoçeşitlilik ve doğa takibi

Yapay zekâ; fotokapanlardan gelen çok sayıdaki görüntü veya sahadaki ses kayıtları gibi büyük çevresel veri kümelerinin işlenmesini hızlandırabilir. Tür tanıma ve biyoakustik analiz araçları, tamamen manuel incelemeye kıyasla yaban hayatı izlemesini daha ölçeklenebilir kılabilir. 14

İklim dayanıklılığı ve çevresel değişim

Coğrafi yapay zekâ, arazi ve ekosistemlerdeki değişimleri analiz ederek yerel planlama ve müdahale çalışmalarında kullanılabilecek girdiler sağlayabilir. Google, kohort için öne çıkardığı modeller arasında AlphaEarth Foundations’ı da sayıyor. 14

Tarım ve ormanlar

Programın kapsamına tarım ve ormanlarla bağlantılı çevresel çalışmalar açıkça dâhil ediliyor. 128 Yapay zekâ modelleri ve veri araçları; tarımsal dayanıklılık, ekosistem yönetimi ve orman korumasına yönelik daha isabetli yaklaşımlar geliştirmeye yardımcı olabilir. Buna karşın mevcut kaynaklarda, katılımcıların tek tek projelerine ilişkin sonuçlar yer almıyor.

Sürdürülebilirlik, enerji ve karbonla ilgili çalışmalar

Google’ın uygunluk ve program tanımları, doğa, iklim ve tarımın yanında sürdürülebilirlik ile enerjiyi de kapsıyor. 28 Daha ayrıntılı çevresel veriler, karbon piyasalarındaki ölçüm veya doğrulama çalışmalarında potansiyel olarak yararlı olabilir. Ancak Google’ın duyurusu, seçilen kuruluşların belirli karbon piyasası projeleri yürüttüğünü ya da bu alanda sonuç ürettiğini doğrulamıyor.

Başta 10–15 ekip denmişti, sonuçta 16 kuruluş seçildi

Hızlandırıcının ilk program sayfasında, Asya-Pasifik genelinden 10 ila 15 kuruluşun seçilmesinin beklendiği yazıyordu. 2 Google daha sonraki açıklamasında ise girişimler, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ve araştırma ekiplerinden oluşan 16 kuruluşluk ilk kohortu duyurdu. 1

Başvuruların 26 Temmuz 2026’da kapandığı bildirildi; ardından üç aylık kohort süreci başladı. 67 Bazı açıklamalarda katılımcıların dokuz APAC ülkesine yayıldığı ileri sürülse de, buradaki birincil kaynaklar APAC çapındaki kohortu doğrulamakla birlikte bu ülke sayısını bağımsız biçimde teyit etmiyor.

Neden önemli, neyi henüz kanıtlamıyor?

Hızlandırıcının temel vaadi teknik kaldıraç sağlamak: gelişmiş yapay zekâ modellerini, altyapıyı ve uzman desteğini çevre sorunlarına yakın çalışan kuruluşların erişimine açmak. Hedef yalnızca daha iyi bir model geliştirmek değil; bu teknolojileri ürünlere, araştırmalara, koruma çalışmalarına ve karar alma süreçlerine entegre edebilmek. 18

Bununla birlikte, bir hızlandırıcıya seçilmek tek başına uzun vadeli ölçeklenmenin veya ölçülebilir çevresel etkinin kanıtı değil. Asıl sınav üç aylık programın sonrasında gelecek. Ekiplerin gerçek dünyada uygulama yapabilmesi için ek hibe veya yatırım, müşteri, kamu kurumu ya da sivil toplum ortağı, güvenilir yerel veri, hesaplama kapasitesi ve gerekli uygulama izinlerine ihtiyaç duyabilir.

Google DeepMind, teknik gelişim ve görünürlük için yapılandırılmış bir imkân sunuyor. Bu desteğin iklim, biyoçeşitlilik, tarım veya sürdürülebilirlik alanlarında kalıcı kullanıma ve somut sonuçlara dönüşüp dönüşmeyeceği ise ekiplerin program sonrasında neyi geliştirebildiğine, doğrulayabildiğine, fonlayabildiğine ve sahaya taşıyabildiğine bağlı olacak.