ASML’nin önünde birbirine bağlı iki sınav var: Önceden sipariş edilen EUV litografi makinelerini yeterince hızlı üretmek ve yeni High-NA EUV sistemlerinin müşterilerin fabrikalarında ekonomik biçimde çalışmasını sağlamak. EUV, gelişmiş çiplerde çok ince desenler oluşturmak için kullanılan aşırı morötesi ışık teknolojisi. High-NA ise bu teknolojinin daha yüksek çözünürlük sunan yeni nesli. Güçlü talep, üretim artışını cazip kılıyor; ancak siparişler ne teslimat hızını ne de yeni teknolojinin yaygınlaşacağını garanti ediyor.
1
2
44
Sipariş doluluğu, teslim edilmiş makine demek değil
ASML’nin mevcut EUV makineleri 2027 için tamamen değil, neredeyse satılmış durumda. Şirketin finans direktörüyle görüşen JPMorgan analistlerine göre ASML, 2028’de üretimi yaklaşık %30 artırmayı hedefliyor ve o yıl 110’dan fazla EUV makinesi üretmenin yollarını inceliyor. Bunlar gerçekleşmiş teslimat sayıları değil, kapasite hedefleri.
1 Şirket ayrıca müşteriler yaklaşık 400 milyon dolar fiyatlı High-NA makinelerine yönelik taahhütlerini artırırken Hollanda’nın Eindhoven kentinde yeni bir tesisin temelini attı.
2
Fabrikada daha fazla makine üretebilmek, müşterinin o makineyle yeterli sayıda sağlam çip üretebilmesinden farklı bir aşama. ASML’nin büyüme planının başarısı ikisine de bağlı.
1
2
44
Intel önde; diğer müşterilerin takvimi farklı
Intel ve ASML, High-NA’nın bazı Intel işlemcilerinin seçili katmanlarında seri üretimde kullanıldığını söylüyor. İki şirketin bildirdiği bir milyonun üzerindeki işlenmiş silikon plaka sayısı ise makine sertifikasyonu ve testlerini, araştırma-geliştirmeyi ve seri üretimi birlikte kapsıyor. Dolayısıyla bu sayı, tamamı satışa uygun ürünlere dönüşmüş bir milyon plaka anlamına gelmiyor.
14
51
Bildirilen planlara göre Samsung, High-NA’yı 2028’e kadar DRAM belleklerin seri üretiminde kullanmayı; TSMC ise gelişmiş çiplerde 2030’dan itibaren devreye almayı hedefliyor. Eylül 2026 itibarıyla Intel üretimde bu makineleri kullanırken Samsung ve TSMC henüz yüksek hacimli üretimde kullanmıyordu.
2
26
44 Geçişin bütün müşterilerde ve çip katmanlarında aynı anda gerçekleşmesi beklenmemeli.
400 milyon dolarlık yatırımın hesabı
High-NA’nın vaadi, daha ince desenleri tek pozlamada basabilmesi. Aktarılan karşılaştırmaya göre EXE:5200B, NXE platformunun tek pozlamada basabildiğinden yaklaşık 1,7 kat daha küçük özellikler oluşturabiliyor. Bu, bazı tasarımlarda birden fazla geleneksel EUV desenleme adımının yerini tek adımın almasını sağlayabilir.
19 Çiplerin bütünüyle 1,7 kat küçüleceği veya fabrikanın 1,7 kat hızlanacağı anlamına gelmiyor.
Müşteri açısından belirleyici soru şu: Azalan işlem adımları ile makinenin çalışma süresi, üretim hızı ve sağlam ürün verimi daha yüksek fiyatı karşılayacak mı? Mevcut veriler, bu ekonomik eşiğin her müşteri için aşıldığını göstermiyor. ASML’nin çip üreticileriyle daha büyük maskeler üzerinde çalışması da uygulamaya ilişkin seçeneklerin hâlâ geliştirildiğini gösteriyor.
2
44
Eindhoven’da büyüme, Avrupa’da çip fabrikası artışı değil
ASML Başkan Yardımcısı Frank Heemskerk, şirketin o sırada Avrupa’da çip üretim makinesi satmadığını söyledi; bunu yatırım ve yeni fabrika inşaatındaki yetersizliğe bağladı.
4 2026’nın ikinci çeyreğine ilişkin haberlerde Avrupa’nın net sistem satışlarındaki payı sıfır olarak aktarılırken Güney Kore ve Tayvan önde gelen pazarlar olarak gösteriliyor.
11 Net sistem satışları bir gelir ölçüsüdür; bu oran, teslim edilen makine adedinin kesin payı gibi okunmamalı. Açıklama ayrıca Avrupa’da mevcut çip fabrikaları veya ASML’nin başka faaliyetleri olmadığı anlamına gelmiyor.
Eindhoven’da daha fazla litografi makinesi üretmek Avrupa’nın ekipman sektörünü büyütür; tek başına Avrupa’da daha fazla silikon plaka üretilmesini sağlamaz. Bu ayrım, AB’nin küresel çip üretimindeki payını artırmayı amaçlayan Avrupa Çip Yasası açısından da kritik.
2
4
50
Güçlü talebe rağmen hisse neden düştü?
Siparişlerle hisse fiyatı her zaman aynı yönde hareket etmez. Bir piyasa haberine göre ASML’nin ABD’de işlem gören hisseleri 24 Eylül Perşembe günü, ABD Doğu saatiyle 10.45’te yaklaşık %1,8 düşüşle 1.713,41 dolardı. Gün sonu verisi ise 1.722,50 dolar ve %1,27 düşüş gösteriyor: İlk rakam kapanış değil, gün içi bir kesit.
23
29
Düşüş, tahvil getirilerindeki yükselişle birlikte yarı iletken hisselerinin genelindeki geri çekilme sırasında yaşandı.
18 GuruFocus’un yaklaşık 1.260 dolarlık GF Value tahmini de gün içi fiyatın karşılaştırıldığı modele dayalı bir ölçüt; kanıtlanmış bir gerçek değer değil.
23 Yatırımcıların fiyatlama ve uygulama risklerini sorgulaması güçlü taleple bağdaşabilir. Ancak aktarılan piyasa verileri, o günkü düşüşe bir High-NA performans sorununun veya ASML teslimat gecikmesinin yol açtığını göstermiyor.