İngiltere’de Apple’a ATT Kuralları Nedeniyle 2 Milyar Sterlinlik Dava

App Tracking Transparency (ATT), Apple’ın bir uygulamanın kullanıcıyı başka şirketlerin uygulamaları ve web siteleri arasında takip edip edemeyeceğini sormaya yarayan gizlilik çerçevesidir. Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesi’ne (Competition Appeal Tribunal, CAT) sunulan yeni 2 milyar sterlinlik toplu dava, Apple’ın bu gizlilik çerçevesini eşit uygulamadığını; üçüncü taraf uygulama geliştiricilerini Apple’ın kendi reklam ve veri toplama faaliyetlerinden daha ağır biçimde kısıtladığını iddia ediyor. Bu, bir iddiadır; Apple’ın sorumlu bulunduğu anlamına gelmez. 17

Temel iddia: Rakipler için daha zor bir izin yolu

ATT, başka şirketlerin uygulamaları ve web siteleri arasında kullanıcı takibi yapmak isteyen üçüncü taraf uygulamaların Apple’ın sistemi üzerinden açık kullanıcı izni almasını gerektiriyor. Önerilen davaya göre bu şart, geliştiricilerin veri koruma kuralları uyarınca zaten yerine getirmesi gereken diğer rıza yükümlülüklerine eklenerek davacıların “çifte izin” diye nitelediği bir zorunluluk yarattı. 512

Davacıların rekabet hukuku bakımından temel savı, kullanıcı gizliliğinin kaldırılması gerektiği değil. İddiaya göre Apple, rakip uygulama geliştiricilerine daha külfetli bir izin süreci uygularken kendi reklam ve veri faaliyetlerine daha hafif kısıtlamalar getirdi. Davacılar, iOS ekosisteminin işletmecisi olan Apple’ın bu yolla kendi hizmetlerini kayırdığını öne sürüyor. 1712

Geliştiriciler ATT’nin işlerini nasıl etkilediğini söylüyor?

Ücretsiz sunulan pek çok uygulamanın finansmanı reklama dayanıyor. Davacılar, takip izninin azalmasının üçüncü taraf geliştiricilerin reklamları hedeflemek, kampanyaları ölçmek ve reklam harcamasıyla uygulama yükleme gibi sonuçlar arasındaki ilişkiyi kurmak için kullanabileceği veriyi sınırladığını savunuyor. 517

İddialarına göre bu sınırlamalar reklam gelirlerini düşürdü; kullanıcı edinimini ise daha pahalı veya daha az verimli hâle getirdi. Böylece reklama bağımlı uygulamaların rekabet gücü zayıflarken ticari avantaj Apple’ın reklam ekosistemine kaydı. Toplu dava, binlerce Birleşik Krallık uygulama geliştiricisi adına yaklaşık 2 milyar sterlin tazminat talep ediyor. 172

Bunlar davacıların ileri sürdüğü etkilerdir; CAT tarafından henüz kanıtlanmış veya kabul edilmiş değiller.

Apple’ın gizlilik gerekçesi uyuşmazlığın merkezinde

ATT, iPhone ve iPad kullanıcılarına şirketler arası takip konusunda seçim hakkı vermek amacıyla getirildi. Bu nedenle hukuki ve düzenleyici tartışma yalnızca Apple’ın gizlilik kontrolleri sunup sunamayacağıyla ilgili değil. Asıl soru, bu kontrollerin tasarımı ve uygulanışının Apple ile üçüncü taraflara adil davranıp davranmadığı.

Bu ayrım Avrupa’daki düzenleyici işlemlerde de öne çıktı. Fransa rekabet otoritesi, ATT’nin gizlilik amacının başlı başına sorunlu olmadığını; ancak sistemin uygulanma biçiminin Apple’ın açıkladığı amaç için gerekli ya da orantılı olmadığını belirtti. 52

Birleşik Krallık’taki davada şu ana kadar ne oldu?

ATT Collective Action Limited, önerilen toplu davayı 3 Eylül 2026’da CAT’ye sundu. Dava, Birleşik Krallık’taki uygulama geliştiricileri adına açıldı. Kurumun yöneticisi Ann Pope, Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi’nin (CMA) eski kıdemli antitröst yetkililerinden biri. 217

Süreç, katılmama esaslı (opt-out) bir toplu dava olarak yürütülmek üzere tasarlandı. Ancak bu, Apple’ın sorumlu bulunduğu veya herhangi bir tazminata hükmedildiği anlamına gelmiyor: CAT’nin önce önerilen davayı ve ardından esas iddiaları değerlendirmesi gerekiyor. 17

Avrupa’daki incelemeler bağlam sağlıyor; Birleşik Krallık için hüküm oluşturmuyor

Birleşik Krallık’taki dava, Almanya Federal Kartel Ofisi’nin ATT’yi incelemesinin ardından geldi. Otorite Ağustos 2026’da, Apple’ın geliştiricilerin hedefli reklamcılık için kişisel veri kullanımına ilişkin izin alma kurallarını değiştireceğini ve soruşturmayı kapattığını açıkladı. Kuruma göre Apple’ın çerçevesi, Apple’ın kendi uygulamalarına üçüncü taraf geliştiricilerinkinden daha avantajlı izin istemleri sunmuş; bu durum rekabet hukuku açısından potansiyel endişe yaratmıştı. 38

Apple’ın kabul ettiği değişiklikler, izin istemlerinin rekabet bakımından tarafsız olup olmadığı gibi aynı geniş soruna temas ettiği için önemli. Ancak Almanya’daki sonuç, CAT önündeki ayrı bir toplu tazminat davası olan Birleşik Krallık dosyasında karar yerine geçmiyor.

Pratikte ne anlama geliyor?

2 milyar sterlinlik dava, bir platform sahibinin gizlilik önlemini rekabeti kendi lehine değiştirdiği iddia edilen bir biçimde uygulayıp uygulayamayacağının sınanması niteliğinde. Uygulama geliştiricileri açısından kritik mesele, ATT’nin izin mimarisinin reklam geliri elde etmeyi ve kullanıcı kazanımını Apple’ın kendi hizmetlerine kıyasla zayıflatıp zayıflatmadığı. Apple açısından ise dava, yalnızca kullanıcı rızası ilkesini değil, gizlilik kontrollerinin tasarımını rekabet hukuku merceğine taşıyor. 1738