Yapay zekâ şirketleri yalnızca işlemci ve hızlandırıcıların peşinde değil; bu sistemlerin yanında kullanılan bellek için de yarışıyor. Güney Koreli aracı kurum Meritz Securities’in aktarılan tahminine göre üreticiler 2027 siparişlerinin yaklaşık yüzde 80’ini karşılayabilir. SK hynix ise talebin arzı 2030’a kadar aşabileceğini öngörüyor. Bunlar uzun süreli arz baskısına işaret eden tahminler; her müşterinin siparişinin aynı oranda karşılanacağı ya da kıtlığın kesin olarak 2030’a dek süreceği anlamına gelmiyor.
9
60
2027 için yüzde 80 tahmini ne anlatıyor?
Meritz’in tahmini, üreticilerin sağlayabileceği miktarı sipariş hacmiyle karşılaştırıyor. 2027’de siparişlerin yaklaşık yüzde 80’inin karşılanması, talebin mevcut kapasitenin önünde olduğuna işaret ediyor. Ancak bu oran, her müşterinin istediği miktarın tam olarak yüzde 80’ini alacağı anlamına gelmez: Tedarikçiler üretimi farklı müşterilere farklı şekillerde paylaştırabilir. Üstelik söz konusu rakam, kesinleşmiş üretim sonucu değil bir tahmindir.
9
Aynı haberde, 2027–2028 dönemi için alınan bellek siparişlerinin mevcut üretim kapasitesini aştığı aktarılıyor. ABD’de bazı veri merkezi projelerinin gecikmesi de bu genel arz-talep dengesizliğini tek başına ortadan kaldırmayabilir.
9 SK hynix’in talebin arzı 2030’a kadar aşabileceği yönündeki öngörüsünde ise yeni tesis kurmanın zaman alması ve ileri üretim süreçlerinin giderek karmaşıklaşması etkili.
60
Yeni kapasite neden hemen devreye giremiyor?
Yüksek bant genişlikli bellek (HBM), yapay zekâ hızlandırıcılarıyla birlikte kullanılıyor. AI altyapısına yönelik talep arttıkça, bu özel bellek türü için üreticiler arasındaki rekabet de kızışıyor.
54 Yeni bir tesisin duyurulması, kısa sürede piyasaya daha fazla çip çıkacağı anlamına gelmiyor: İnşaatın yanı sıra ekipman kurulumu ve üretimin istenen düzeye ulaşması da zaman alıyor. SK hynix, arz görünümünü açıklarken tesis inşaatlarının süresine ve ileri üretim süreçlerinin karmaşıklığına dikkat çekiyor.
60
Fiyat tahminleri de bu baskının boyutunu gösteriyor. TrendForce, HBM’nin ağırlıklı ortalama satış fiyatının 2027’de 2026’ya kıyasla yüzde 121 artacağını öngörüyor. Ancak bu tahmin, daha yüksek fiyatlı HBM4 ürünlerinin ürün karmasındaki payının yükselmesini de yansıtıyor; dolayısıyla her HBM ürününün fiyatının aynı oranda artacağı şeklinde okunmamalı.
49
Samsung ve SK hynix ne yapıyor?
Samsung’un bu yıl toplam tesis yatırımlarını rekor düzeyde 84,4 trilyon wona çıkarmayı planladığı, bunun yaklaşık 77 trilyon wonluk bölümünün yarı iletken iş koluna ayrılacağı bildiriliyor.
20 Bu ölçekte yatırım, kapasiteyi genişletme çabasına işaret ediyor. Ancak yatırım harcaması ile kullanılabilir çip arzı arasında zaman farkı var; SK hynix de yeni tesislerin inşa süresini ve ileri üretimdeki teknik karmaşıklığı vurguluyor.
60
Üreticilerin gelecek dönem kapasitesi için de yoğun talep bildiriliyor. Haberlere göre Samsung’un 2027 HBM arzı şimdiden satılmış durumda; SK hynix’in 2029’a kadar olan üretimi ise büyük ölçüde rezerve edilmiş durumda. SK hynix ayrıca müşterilerden gelen HBM taleplerinin mevcut arzının iki katını aştığını belirtti.
60
62 Bu açıklamalar gelecekteki üretim için rekabetin güçlü olduğunu gösteriyor. Ancak “satıldı” ya da “rezerve edildi” ifadeleri, sözleşme koşullarını, ürün çeşitlerini veya sonunda teslim edilecek miktarı tek başına açıklamıyor.
OpenAI tedarik arıyor; görüşmeler anlaşma demek değil
OpenAI CEO’su Sam Altman, Yongin’de yaklaşık 50 Samsung yöneticisiyle görüştü; ayrıca SK Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae-won ile bir araya geldi. Haberlere göre SK hynix yöneticileri de bu temaslarda yer aldı.
18 Görüşmeler, HBM arzının sıkıştığı ve OpenAI’ın gelecekteki bellek ürünlerine ilgi duyduğu bir dönemde gerçekleşti.
9
Ancak mevcut haberler bu görüşmelerin yeni bir tedarik anlaşmasıyla sonuçlandığını doğrulamıyor. Bir habere göre Samsung, toplantının ardından yeni bir arz anlaşması duyurmadı.
52 Görüşmeler, AI şirketleri açısından tedarikçi ilişkilerinin önemini ortaya koyuyor; fakat tek başlarına yeni üretim kapasitesi yaratmıyor veya belirli bir tahsisatı garanti etmiyor.
AMD büyürken yükselen bileşen maliyetleriyle de uğraşıyor
AMD’nin 2026 üçüncü çeyrek raporunda şirket geliri yıllık yüzde 45 artışla 13,4 milyar dolar, veri merkezi geliri ise 8,546 milyar dolar olarak açıklandı.
33 Bu sonuçlar şirketin veri merkezi iş kolundaki büyümeyi gösteriyor, ancak genel bellek arzı kısıtını ortadan kaldırmıyor.
AMD, bazı tedarikçi ve müşterilerle uzun vadeli anlaşmaları bulunduğunu ve bellek ile diğer bileşenlerin maliyeti yükselirken müşterilerle birlikte çalıştığını belirtti.
35
44 Bu yaklaşım, artan maliyetlerin ticari ilişkiler içinde yönetilmesine yardımcı olabilir; temel arz açığını ise çözmez.
Bundan sonra neye bakmalı?
Temel sorun zamanlama: Yapay zekâ kaynaklı siparişler, yeni bellek kapasitesi üretime alınabildiğinden daha hızlı artıyor. Meritz’in 2027 için yaklaşık yüzde 80’lik sipariş karşılama tahmini, Samsung’un yatırım planı ve SK hynix’in 2030’a kadar sürebilecek arz-talep açığı öngörüsü, tahsisatlar için rekabetin devam edebileceğine işaret ediyor. Ancak bu verilerin hiçbiri, kıtlığın o tarihe kadar herkes için aynı biçimde süreceğini kanıtlamıyor.
9
20
60
Alıcılar açısından izlenmesi gereken başlıklar; üreticilerin onaylı üretimi ne ölçüde artırabildiği, ek arzın ne zaman kullanılabilir hâle geldiği ve fiyatlarla teslimat takvimlerinin nasıl değiştiği. Şimdilik yatırım ve sipariş rezervasyonları baskının güçlü olduğuna dair işaretler; piyasanın ne zaman dengeleneceğinin kesin göstergeleri değil.