Kemer takılı olsa da ceza gelebiliyor: NSW verileri ne gösteriyor?

Yapay zekâ destekli emniyet kemeri kameraları, kemerin takılı olup olmadığını ve bazı durumlarda doğru konumlanıp konumlanmadığını tespit edebiliyor. Kamera denetimi yaygınlaştıkça kayda geçen ihlaller de hızla arttı. Ancak mevcut veriler, sürücülerin ve yolcuların güvensiz kemer kullanımının aynı oranda arttığını kanıtlamıyor. Avustralya’nın otomobil ve yol yardım kuruluşlarından NRMA’nın 2024–25 Yeni Güney Galler (NSW) analizinde ise ihlallerin çoğunun kemer takmamaktan değil, kemeri yanlış kullanmaktan kaynaklandığı belirtiliyor. 18

Kamera denetimi yaygınlaşırken ceza sayıları yükseldi

Avustralya genelinde bildirilen emniyet kemeri ihlalleri 2023’te 85.768 iken 2024’te 183.315’e ulaştı; bu yaklaşık yüzde 114’lük bir artış. Ulusal Yol Güvenliği Veri Merkezi’ne göre 2024’teki ihlallerin 160.659’u, yani yüzde 87,6’sı kameralarla tespit edildi. 817

Bir karşılaştırmada NSW’deki ihlallerin 2023 ile 2024 arasında yaklaşık yüzde 690 artarak 80.970’e çıktığı bildiriliyor. Ancak NSW’de emniyet kemeri kameraları 1 Temmuz 2024’te devreye girdi. Bu nedenle kayıtlardaki artış, sürücü davranışının aynı ölçüde değiştiği şeklinde yorumlanmamalı: denetim yöntemi de değişti. 7817

Mevcut kaynaklar Tazmanya ve Victoria için 2023–24 döneminde güvenilir, doğrudan karşılaştırılabilir bir artış oranı ortaya koymuyor. Tazmanya’da mobil kameralara emniyet kemeri ihlallerini tespit etme özelliği Ağustos 2023’te eklendi. Ulusal veri sözlüğü ise Victoria’nın 2024 verilerinin, korumalı endüstriyel eylem nedeniyle düşük hacimli olduğu uyarısını yapıyor. Bu farklılıklar, eyaletleri basitçe yan yana kıyaslamayı güçleştiriyor. 9

Kemerin takılı olması tek başına yeterli değil

Emniyet kemeri hem takılmış hem de doğru ayarlanmış olmalı. NSW’nin resmi açıklamasında kemerin “doğru şekilde takılı ve ayarlanmış” olması gerektiği belirtiliyor. Queensland yönergeleri de omuzdan gelen bölümün göğsün üzerinden, alt bölümün ise leğen kemiğinin aşağısından geçmesini tarif ediyor. 2125

Bu ayrım, konfor için yastık ya da minder kullanan kişiler açısından önem taşıyabilir. Eklenen bir destek, kemerin omuz veya göğüs üzerindeki konumunu değiştirirse ya da alt kısmını leğen kemiğinden uzaklaştırırsa kemer önerilen hatta durmayabilir. Ancak eldeki kaynaklar, kameralara takılan kişilerin ne kadarının yastık kullandığını, her yastığın kemerin oturuşunu bozup bozmadığını veya yaşlıların orantısız biçimde etkilendiğini göstermiyor. 2125

Hamilelikte Transport for NSW, kemerin alt bölümünün mümkün olduğunca aşağıda, karın bölgesinin altından ve uylukların üst kısmı boyunca yerleştirilmesini öneriyor. Kurum, kemerin omuzdan gelen kısmı doğal hattında durmuyorsa bir kemer kılavuzunun konforu artırabileceğini de belirtiyor. 22

NRMA’nın NSW verileri ne söylüyor?

NRMA, 2024–25 dönemine ilişkin NSW analizinde 126.728 emniyet kemeri ihlali kaydedildiğini bildiriyor. Bunların 111.521’i, yani yüzde 88’i, kemer takmamaktan değil, kemerin yanlış kullanılmasından kaynaklandı. Raporda ihlallerin yüzde 62’sinin yolcularla ilişkili olduğu ve ankete katılan sürücülerin yüzde 16’sının kemerini her zaman doğru takmadığını söylediği aktarılıyor. 119

Yolculara ilişkin oran, sorumluluğun kime ait olduğu sorusunu gündeme getiriyor. NRMA, kamera tarafından tespit edilen yolcu ihlallerinde sürücünün ceza aldığını belirterek, sürücülerin sorumlu yetişkin yolcuyu bildirebilmesine imkân tanınmasını istiyor. NSW kurallarına göre sürücüler yolcuların uygun şekilde kemer takmasını sağlamakla yükümlü; 16 yaşından büyük yolcuların da kemerlerini doğru takma ve ayarlama sorumluluğu bulunuyor. 1921

NRMA hangi değişiklikleri istiyor, Queensland için ne doğrulanabiliyor?

NRMA; kemerin doğru takılması konusunda halka yönelik bilgilendirmenin güçlendirilmesini, yolcu sorumluluğunun daha açık belirlenmesini ve kameraların hangi tür ihlalleri tespit ettiğine dair daha iyi veri yayımlanmasını savunuyor. Raporunda eyalet çapında bir bilgilendirme kampanyası çağrısı da yer alıyor. 1019

Buradaki kaynaklar, Queensland’de kamera tarafından tespit edilen yetişkin yolcu ihlallerinde sürücülerin yolcuyu gösterebilmesine ilişkin bir kural değişikliğini ya da bunun ne zaman yürürlüğe girdiğini doğrulamıyor. Queensland’in yayımladığı bilgiler kemerin nasıl takılması gerektiğini açıklıyor ve eyalette cep telefonu ile emniyet kemeri kameralarının bulunduğunu belirtiyor; ancak kamerayla tespit edilen ihlallerde cezayı kimin aldığındaki değişikliği kanıtlamıyor. 2526

Veriler, kamera denetimi dönemindeki ihlal kayıtlarının önemli bir bölümünün “kemeri yanlış kullanma” kategorisinde olduğunu açıkça gösteriyor. Ancak tek başına bu rakamlar kemerin neden yanlış takıldığını, konfor amaçlı desteklerin ne sıklıkta kullanıldığını ya da hatalı ceza verilip verilmediğini açıklamıyor. Daha anlaşılır bilgilendirme ve daha ayrıntılı raporlama, bu sorulara yanıt bulmaya yardımcı olabilir. 1919