Singapur, gelecekteki bir salgına neden grip aşısıyla hazırlanıyor?

Bir sonraki salgına yol açacak etken ortaya çıktığında aşı üretmeyi öğrenmeye başlamak geç olabilir. Singapur’un yaklaşımı, bu becerileri olağan dönemde kullanarak geliştirmek: Sağlık Bakanı Ong Ye Kung’un Eylül 2026’da anlattığı mRNA grip aşısı pilotu, ülkede aşı geliştirme ve üretme kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Buradaki “Hastalık X”, henüz bilinmeyen bir salgın tehdidini ifade ediyor; pilot çalışma ona karşı hazır bir aşı sunmuyor.24

Neden grip aşısı?

Grip aşısının salgın dışı dönemde de kullanım alanı var. Singapur açısından pilotun ikinci değeri, araştırma ve üretim süreçlerinde edinilecek deneyim: Amaç, ileride yeni bir tehdit belirdiğinde uyarlanabilecek bir kapasite oluşturmak. Hükümet, Hilleman Laboratories’in girişimi desteklemesini umduğunu söylüyor. Ancak pilot hâlâ plan aşamasında; büyük ölçekte bir pandemi aşısının şimdiden üretilebildiğinin kanıtı değil.234

Bu hazırlık tek bir projeyle sınırlı değil. Singapur’un PrepVax programı, kamu kurumları ile özel kuruluşların aşı geliştirme becerilerini bir araya getirmeyi ve salgın sırasında ihtiyaç duyulabilecek iş birliklerini sürdürmeyi amaçlıyor.220

Hilleman’ın Ebola çalışması neyi gösteriyor?

Hilleman’ın Bundibugyo ebolavirüsüne yönelik çalışması, mRNA grip pilotundan ayrı bir aşı projesi. Singapur merkezli kuruluş, Salgına Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu’nun (CEPI) 8,5 milyon ABD dolarına kadar desteğiyle klinik araştırmalarda kullanılacak deneysel aşı adayının dozlarını geliştirip üretiyor. Aday, Zaire ebolavirüsüne karşı ruhsatlı bir aşıda da kullanılan rVSV platformundan yararlanıyor. Bu ortak teknoloji, Bundibugyo adayının onaylandığı anlamına gelmiyor.7812

Proje, üretim kapasitesinin bir sonraki halkasını da gösteriyor: İlk aşama klinik araştırmalar başarılı olursa ortaklar, ek dozların üretimi için teknolojiyi büyük ölçekli bir üreticiye aktarmayı planlıyor. Araştırma dozlarını üretmek, klinik başarı elde etmek ve üretimi büyütmek birbirinden ayrı adımlar.12

Singapur’un tek başına yapamayacakları

Yeni bir tehdide yanıt, etkenin erken tespit edilmesine ve verilerin hızla paylaşılmasına bağlı. CEPI’nin 100 gün hedefi, gelecekteki Hastalık X’e karşı bu sürede yeni bir aşı geliştirme arzusunu ifade ediyor; aşının 100 gün içinde onaylanıp yaygın biçimde erişilebilir olacağına dair bir garanti değil.722

Değerlendirme süreci de önem taşıyor. Singapur, Sağlık Bilimleri Kurumu’nun küresel acil durumlarda yeni aşıların değerlendirilmesine yönelik uluslararası iş birliğinde daha büyük rol üstlenmesini öneriyor. Hedef, düzenleyici kurumlar arasında iş birliği yapmak; aşıların değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmak değil.517

Dolayısıyla planın özü yalnızca üretim tesislerini hazır tutmak değil. Olağan dönemde kurulan ortaklıkların işe yaraması için salgın sırasında ülkelerin ve kurumların verileri paylaşması, uygun olduğunda teknoloji transferi yapması ve değerlendirme süreçlerinde birlikte çalışması gerekiyor. Hilleman’ın henüz onaylanmamış aşı adayı, bu zincirin nasıl kurulabileceğini de tamamlanması gereken adımları da görünür kılıyor.71220